‘Op termijn moet alles naar Vlaanderen'

©Dries Luyten

Een Vlaams-nationalist die zijn intrek neemt op het Martelaarsplein. ‘Natuurlijk is dat een historische gebeurtenis’, benadrukt de nieuwe minister-president Geert Bourgeois (N-VA). ‘Ik ben geen vijand van de Walen. Maar uiteraard moeten op termijn alle hefbomen naar Vlaanderen komen.’

Nee. Minister-president worden was niet de ultieme droom van Bourgeois. ‘Parlementslid worden, dat was mijn grote droom in de politiek. Die heb ik in 1995 waargemaakt. Alles erna, is gewoon op mij afgekomen.’

De nieuwe minister-president zit er opmerkelijk ontspannen bij op het terras van zijn huidige kabinet. Dat blijft nog tot oktober zijn uitvalsbasis. Het kabinet van de Vlaamse regeringsleider op het Martelaarsplein wordt gerenoveerd.

‘Ik ben niet zo ijdel dat ik daar veel belang aan hecht, hoor’, klinkt het nuchter. Maar Bourgeois kan moeilijk verstoppen dat hij trots is. Heel trots. De man die een decennium geleden als enige N-VA’er in het parlement zat, straalt zo hard dat hij licht lijkt te geven.

En dan neemt hij plots het woord historisch in de mond. ‘Ik gebruik de term niet graag. Maar een Vlaams-nationalist die zijn intrek neemt op het Martelaarsplein. Natuurlijk is dat historisch.’

Raakt dat een emotionele snaar?
Geert Bourgeois: ‘Na de verkiezingsoverwinning van 2010 stond ik met tranen in de ogen op het podium. Toen ik de zaal inkeek en al die mensen die de partij mee hadden opgestart schouder aan schouder zag staan, werd ik door emoties overmand. Op 25 mei was de vreugde zo mogelijk nog groter, maar op het podium was ik weer de introverte West-Vlaming.’

Klopt het beeld van uzelf als een degelijke, wat saaie politicus?
Bourgeois: ‘Iedereen heeft zijn stijl. Ik ben 63 jaar, ik voel me in balans en ga niet meer veranderen om een bepaald imago te krijgen. De ene persoon is extravert, de andere niet. Ik ben een cartesiaans type. Ik heb geen probleem om dat toe te geven. Dat heeft voor een stuk te maken met mijn opvoeding. Ik kan niet zo goed om met het uiten van gevoelens en heb zeker niet de gewoonte om met die gevoelens te koop te lopen.’

Hebt u voldoende charisma?
Bourgeois: ‘Ik stel vast dat ik mensen kan overtuigen en bekoren. Dat ik behoorlijk wat stemmen haal. Lukt dat allemaal als je geen charisma hebt? Ik straal dat misschien niet uit. Maar ik doe met passie aan politiek.’

Wat verandert er de volgende jaren concreet voor de Vlaming?


Bourgeois: ‘We hebben een samenhangend en moedig regeerakkoord gesloten. De eerste reacties focussen nogal op maatregelen waarmee we het gat in de begroting willen dichtrijden, niet op het brede plaatje. Maar ik ben ervan overtuigd dat mensen het waarderen als je moeilijke beslissingen neemt. Niet om blind te besparen, maar om zuurstof te creëren en dan te kunnen investeren. Ik vind het belangrijk dat de overheid een partner wordt van de mensen in plaats van een betuttelende controleur. We hebben almaar meer regeltjes en rapporteringen ingevoerd. Dat is een van de grote pijnpunten in Vlaanderen. Daarnaast komen er geen nieuwe belastingen, terwijl we meteen naar een budgettair evenwicht gaan...’

Bourgeois neemt er een kopie van het regeerakkoord bij en maakt een uitgebreid overzicht van alle beleidsdomeinen. Als het over cultuur gaat, benadrukt de minister-president hoe trots hij is op de investeringen in culturele infrastructuur die zijn regering zal doen.

‘Ik ben ervan overtuigd dat je ook in moeilijke tijden een voetafdruk moet nalaten in infrastructuur voor kunst en cultuur. Er komt een wetenschappelijk en toeristisch centrum in de Plantentuin van Meise. Er wordt geïnvesteerd in de vernieuwing van het kasteel van Gaasbeek, het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen, het Museum voor Schone Kunsten en ook de Singel staan op het lijstje. We beginnen met een studie voor de renovatie van de opera’s van Gent en Antwerpen.’

Tussen de N-VA en de culturele sector was de liefde nochtans nooit echt groot.
Bourgeois: ‘Ik vind ik dat erg jammer. Onze culturele scène is wereldtop. Ik ben zelf een cultuurbelever. Ik hou vooral van het woord, maar ook van muziek. Ik bewonder onze grote kunstenaars, ook al verafschuwen ze mijn politieke gedachtegoed. Als ik Tom Lanoye zie optreden, is dat puur genieten voor mij. Ik hou van zijn werk, net zoals dat van Luc Tuymans. Dat ze tegen mijn overtuiging zijn, belet me niet van hun kunst te genieten. Een maatschappij heeft poëten en schilders nodig. Zij zijn het kruim van de samenleving.’

Gaat u werken aan uw relaties met de cultuurwereld?


Bourgeois: ‘Ik vind het abnormaal dat er een kloof is tussen mijn partij en die wereld. Maar het zal van twee kanten moeten komen. Ik vind de vooringenomenheid dat wij cultuurbarbaren zouden zijn eigenaardig. Guy Verhofstadt (Open VLD) heeft zelfs in zijn meest thatcheriaanse periode nooit het verwijt gekregen dat hij de culturele sector om zeep wilde helpen.’

Bent u blij dat u zonder de socialisten kan besturen?
Bourgeois: ‘Op persoonlijk vlak heb ik het altijd kunnen vinden met mijn sp.a-collega’s. Maar maatschappelijk maken we fundamenteel andere keuzes. Deze regering is coherenter dan de vorige. Hopelijk zal dat ook federaal zo zijn.’

Of het nu gaat over gas, water of hoger onderwijs, de hogere factuur wordt toch naar de burger doorgeschoven?
Bourgeois: ‘Absoluut niet. We hebben ervoor gekozen 70 procent te besparen op de uitgaven en 30 procent via inkomsten te realiseren. De belastingen gaan niet omhoog, want we zijn al het zwaarst belaste land in Europa. We nemen maatregelen die niet populair zijn. 65-plussers zullen bijvoorbeeld moeten betalen op de bus. Maar voor het bedrag waarmee ze de benzinetank van hun wagen een keer vullen, kunnen ze een jaar tram en bus nemen. Het is ook niet verantwoord om zaken zoals water of elektriciteit gratis te geven. Water of elektriciteit zijn niet gratis, dat wordt gewoon doorgerekend.’

U hebt het gratisbeleid de voorbije tien jaar als minister wel mee goedgekeurd.
Bourgeois: ‘We zaten toen met andere coalities. De N-VA heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat ze geen grote fan was van het gratisbeleid. Maar in een regering moet je compromissen sluiten en bepaalde zaken slikken. Je hebt een consensus nodig om zaken te wijzigen.’

De hervorming van de woonbonus kost de hardwerkende Vlaming die nog wil bouwen een pak geld.
Bourgeois: ‘Wie nu van de woonbonus geniet, behoudt die. Wel gaan we naar een geleidelijke omschakeling. Specialisten zijn er heel duidelijk over dat het huidige systeem niet werkt. Het geld moet wel ergens vandaan komen als je de belastingen niet wil verhogen.’

Wat verwacht u van de federale onderhandelingen?
Bourgeois: ‘Niet dat het bij ons zo makkelijk was. Maar de federale onderhandelingen zullen nog een stuk moeilijker zijn. 17 miljard besparen is een ontzettend zware oefening.’

Dat klinkt niet echt optimistisch.
Bourgeois: ‘Het voordeel is dat er een zekere coherentie is met de partijen rond de tafel. Zeker nu de PS er niet bij is.’

Hebt u al een afspraak om Waals minister-president Paul Magnette te bezoeken?
Bourgeois: ‘Ik ga dat zeker doen. Net zoals ik in het verleden ook met mijn Franstalige collega’s heb afgesproken. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zijn wij sterk op samenwerking gericht. Ik ben geen vijand van de Walen. Het is niet omdat je N-VA’er bent, dat je je op je eigen vierkante centimeter opsluit.’

Vreest u zwaar verzet van de PS tegen een centrumrechtse Zweedse coalitie?
Bourgeois: ‘De PS zal die regering ongetwijfeld niet zomaar laten passeren. Er zal verzet komen. Maar een belangrijk deel van de Franstalige publieke opinie deelt de mening van de PS niet. Ik hoor hier in Brussel veel Franstaligen die vinden dat het zo niet verder kan. Die genoeg hebben van het PS-model. Die me zeggen: ‘Ah, monsieur Bourgeois. Il nous faut un parti comme le vôtre.’

De Vlaamse Volksbeweging vond uw regeerakkoord niet Vlaams genoeg.
Bourgeois: ‘Dan moet ze de relevante passages lezen. We moeten Kortrijk toch niet vervlaamsen? Waar het op aankomt, is de Vlaamse rand rond Brussel. Dat is moeilijk gebied. Daar nemen we bijkomende maatregelen. In de hoofdstad gaan we ook een heel actief beleid voeren. Er gaat meer Vlaams geld naar Brussel. Bij de vorige Vlaamse onderhandelingen zei een socialistisch kopstuk: ‘We gaan toch geen extra geld steken in scholen in de hoofdstad, want dat is hetzelfde als vragen om Vlaamse scholen in Kinshasa op te richten.’’

Het communautaire lijkt wel een bijzaak te zijn geworden voor de N-VA.
Bourgeois: ‘Ik kan vanuit Vlaanderen de grondwet of de bijzondere wetten niet laten aanpassen. Op het federale niveau is er geen enkele partij die communautaire stappen wil doen. Niet aan Franstalige kant, niet aan Vlaamse kant. Wij zijn dan ook naar de kiezer getrokken met de boodschap dat het sociaal-economische nu de prioriteit der prioriteiten is en zijn daarvoor beloond in het stemhokje. Iedereen weet dat op federaal niveau dringend orde op zaken moet worden gesteld. Dus willen we mee een sociaal-economische herstelregering vormen. Maar dat betekent niet dat de N-VA haar wezen verliest en niet langer Vlaams-nationalistisch is.’

Uw streven naar onafhankelijkheid zit met andere woorden maar even in de koelkast?
Bourgeois: ‘Wij gaan nog altijd voor een confederale ombouw van de staat. Maar als de anderen op dit moment communautair niet willen bougeren, kan je als grootste partij twee dingen doen: in de oppositie gaan of je verantwoordelijkheid nemen om de welvaart van de Vlamingen veilig te stellen.’

Vorig jaar luidde het nog dat alles naar Vlaanderen moest komen?


Bourgeois: ‘Dat vind ik nog altijd. Uiteraard moeten op termijn alle hefbomen naar Vlaanderen komen. Maar ik verloochen mijn politieke idealen niet door op een bepaald moment te zeggen: nu volgen we even deze strategie.’

Doet u de legislatuur uit als minister-president?
Bourgeois: ‘Twijfelt u daaraan?’

Er gingen geruchten dat u voor het einde van de rit zou worden afgelost.
Bourgeois: ‘Er wordt zoveel gespind. Ik kan u zeggen dat ik vast van plan ben vijf jaar te blijven. Ik wil ook een voorbeeld zijn voor andere 60’ers. Waarom zou je op je 63ste niet kunnen bruisen van vitaliteit?’

Gaat u Kris Peeters missen aan de regeringstafel?
Bourgeois: ‘We hebben goed en intens samengewerkt. Maar Kris heeft al heel vroeg aangekondigd dat het minister-president was of niets. Het was dus zijn keuze om de Vlaamse regering te verlaten. Ik zal hem hopelijk nog in andere omstandigheden ontmoeten. Al heeft hij ooit zelf gezegd dat Vlaanderen een hoger niveau is dan het federale.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud