Advertentie

Oppomp- en vaarverbod uitgebreid als droogte lang aanhoudt

Schepen moeten in groep door de sluis van Terneuzen varen, zodat minder water wegvloeit. ©Brecht Van Maele

De Vlaamse overheid gaat elke week bekijken of nieuwe maatregelen nodig zijn tegen de droogte, nu de eerste hittegolf op ons afkomt en het waterverbruik lijkt te stijgen. Pas als de droogte lang aanhoudt, wordt overgegaan naar een vaar- of een oppompverbod voor bedrijven.

Geen verbod om het gazon te besproeien, het zwembad te vullen of de auto te wassen. De adviesgroep Droogte vraagt voorlopig geen nieuwe maatregelen om water te besparen. De komende weken monitort de Droogtecommissie - waarin onder meer de gouverneurs, de drinkwatermaatschappijen, de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en de Vlaamse Waterweg (VWW) zetelen - of meer nodig is.

De verwachting is van wel. Volgens cijfers van de hydroloog Patrick Willems (KU Leuven) gaat het neerslagtekort - het verschil tussen de regen die valt en het water dat verdampt - in 2022 naar een zeer hoge 300 millimeter, of 300 liter per vierkante meter. Op 79 procent van de locaties zijn de grondwaterstanden laag tot zeer laag, terwijl de waterlopen op hun laagste peil in zeker twintig jaar staan. Met een hittegolf in aantocht en het uitblijven van regenval zal de droogte nog toenemen.

Verstrengen?

Ondertussen loopt ook de waterconsumptie op (zie grafiek). Dat lag deze zomer tot nu toe lager dan het gemiddelde van de voorbije vijf jaar, met daarin de warme jaren 2018, 2019 en 2020. Maar de voorbije dagen steeg het verbruik boven dat gemiddelde. De verwachting is dat de consumptie de komende weken toeneemt, door de aanhoudende hitte en het heropstarten van werven na het bouwverlof.

Nu al zijn maatregelen van kracht, die vooral de scheepvaart en de landbouw raken. Boeren mogen geen water oppompen uit onbevaarbare waterlopen, en in het zwaar getroffen IJzerbekken geldt een volledig captatieverbod. Schepen moeten in groep door verschillende sluizen varen, zodat minder water wegvloeit. Op het Kanaal Gent-Terneuzen en een stuk van de Boven-Schelde is een laadbeperking voor vrachtschepen van kracht. Op sommige plaatsen wordt water van een lager naar een hoger gelegen waterweg wordt gepompt.

Eind september

'De komende weken moeten we die maatregelen sowieso stapsgewijs verstrengen: door meer sluizen in groep varen of meer water naar hogere waterlopen pompen', zegt Willems. Als dat onvoldoende helpt, zijn mogelijke stappen een onttrekkingsverbod voor de landbouw langs alle bevaarbare waterlopen, een vaarverbod voor schepen en een oppompverbod voor grote bedrijven. Dat laatste zou een enorme economische impact hebben.

'Als de droogte dan nog aanhoudt, krijgen drinkwaterbedrijven een verbod om rivierwater in te nemen, waardoor ze moeten interen op hun voorraden', zegt Willems. Dat zou de drinkwatervoorraden echter niet meteen onder druk zetten. Volgens het kabinet van minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) kunnen drinkwaterbedrijven hun reserves nog altijd bijvullen. 'Alles is voorlopig onder controle en de ergste maatregelen zijn pas nodig als het kurkdroog blijft tot eind september', zegt Willems.

Sproeiverbod

Van een scenario zoals in Frankrijk - waar in zeker honderd gemeenten geen drinkbaar water meer uit de kraan komt - zijn we nog veraf. Vier hittegolven zadelen de Fransen op met de ergste droogte sinds 1958. In de meeste departementen geldt een sproeiverbod, de industrie wordt gevraagd het waterverbruik te beperken.

Ook Nederland kampt met droogte, onder meer omdat de Rijn op een uitzonderlijk laag peil staat. Met enkele weken vertraging vaardigde de overheid er net zoals in Vlaanderen een oppompverbod voor boeren uit.

Een sproeiverbod heeft maar een beperkte impact, terwijl de overheid, de landbouw en de scheepvaart al stevige inspanningen leveren.

Patrick Willems
Hydroloog KU Leuven

Een sproeiverbod lijkt er in Vlaanderen niet meteen te komen. Zowel Demir als Willems - die op vraag van de overheid een set maatregelen uitwerkt naargelang de duur van de droogte - is geen voorstander om dat nu in te voeren. 'De perceptie leeft dat we minder streng zijn dan Frankrijk. Maar een sproeiverbod heeft maar een beperkte impact, terwijl de overheid, de landbouw en de scheepvaart al stevige inspanningen leveren', zegt Willems.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.