PFOS-risico's al in 2017 bekend, maar geplande communicatie bleef uit

Deze week was er protest van omwonenden van 3M over de PFOS-crisis. ©BELGA

Al in 2017 was duidelijk dat er PFOS-gezondheidsrisico's waren in Zwijndrecht, maar de geplande communicatie aan de inwoners bleef uit. Dat blijkt uit een mail van BAM/Lantis, de bouwheer van Oosterweel, aan het politiek stuurcomité. Daarin zaten de bevoegde ministers van de regering-Bourgeois en de stad Antwerpen.

Hoe komt het dat de inwoners van Zwijndrecht pas een week geleden hebben gehoord dat ze beter geen eitjes meer van hun kippen of groenten uit hun moestuin eten? Het antwoord op die vraag wordt de inzet van de parlementaire onderzoekscommissie naar de PFOS-vervuiling door het bedrijf 3M, waarvoor het Vlaams Parlement woensdag het licht op groen zette.

Uit een mail van 18 september 2017, die De Tijd kon inzien, blijkt dat de voorzitter van BAM/Lantis David Van Herreweghe (Open VLD) toen al vond dat moest worden gecommuniceerd over de mogelijke gezondheidsrisico's. Hij mailde het politiek stuurcomité dat er vermoedens van gezondheidsrisico's waren voor de inwoners van Zwijndrecht.

Regering-Bourgeois

In dat comité zaten de bevoegde ministers van de toenmalige regering-Bourgeois: minister-president Geert Bourgeois (N-VA), viceminister-president Hilde Crevits (CD&V), minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA), minister van Milieu Joke Schauvliege (CD&V) en minister van Begroting Bart Tommelein (Open VLD).

Na bijkomend onderzoek van de meetresultaten uit het projectgebied BAM concludeerde de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij OVAM evenwel 'dat er met de vandaag gekende gegevens geen enkel risico kan zijn voor de mens'. 'De gemeten waarden op de site van 3M en in de onmiddellijke omgeving zijn tientallen keren lager dan de vandaag gehanteerde minimumdrempel voor de mens', meldde Van Herreweghe daarna.

Hij baseerde zich daarvoor op een mail van de OVAM-topvrouw Henny De Baets, die op 27 september liet weten: 'Gebaseerd op de gegevens die vandaag, 27 september 2017 voorhanden zijn, zijn er geen aanwijzingen dat er een direct humaan risico uitgaat van de aangetroffen concentraties.'

Wel gaf ze aan dat het best bijkomend onderzoek zou volgen, omdat onduidelijkheid bestond over de concentraties die aanwezig waren in de aanpalende woongebieden en de blootstelling van de bewoners.

Verslag Tytgat

Van Herreweghe lichtte de regering-Bourgeois in dat BAM/Lantis verder advies zou vragen aan professor Jan Tytgat (KU Leuven). 'Zijn eindverslag is beloofd tegen eind volgende week', luidde het. In dat eindverslag liet de toxicoloog, zoals intussen bekend is, weten dat in Zwijndrecht beter geen eitjes van kippen en zelf gekweekte groenten worden gegeten.

'We adviseren geen groenten te eten uit tuinen die zich bevinden in een zone waar grond en/of grondwater vervuild zijn (boven de norm)', schreef Tytgat op 6 oktober 2017.

Er is afgezien van de communicatie, omdat de toenmalige normen niet waren overschreden.
Jan Verheyen
Woordvoerder OVAM

Hij voegde toe dat het ook af te raden is om kinderen te 'laten spelen in een zone waar de grond vervuild is of kinderen te laten spelen in een zandbak in een zone waar de grond vervuild is'.

Maar ondanks die info ging de geplande communicatie van OVAM aan de inwoners van Zwijndrecht niet door. 'OVAM heeft wel al aangegeven vanaf 17 oktober info-avonden voor bewoners van Zwijndrecht te kunnen organiseren. OVAM zal op dat moment ook de gemeentebesturen van Zwijndrecht en Antwerpen hierbij betrekken', had Van Herreweghe nochtans meegegeven in zijn mail aan het politiek stuurcomité.

In de regering-Bourgeois is naar verluidt nog de vraag gesteld wanneer werk zou worden gemaakt van die communicatie, maar uiteindelijk viel het stil. OVAM zou gemeld hebben het te zullen opnemen in het beschrijvend bodemonderzoek bij 3M. De woordvoerder van OVAM, Jan Verheyen, bevestigt dat 'afgezien is van de communicatie, omdat de toenmalige normen niet waren overschreden'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud