‘Samenleving ziet crimineel in je in plaats van toekomstige arts'

Rihab Hajjaji: ‘Leerlingen van wie de docent slechte prestaties verwacht, doen het daardoor ook slechter.’ ©Kristof Vadino

Maandag lanceert de 26-jarige Rihab Hajjaji de organisatie PEP om kansarme jongeren via rolmodellen en coaching op de juiste plaats in het onderwijs te krijgen.

'Voor je kan werken om iets te bereiken, moet je weten wat je kan bereiken. Ik wist niet eens dat mijn job bestond.'

Toen Rihab Hajjaji met haar middelbare klasgenoten enkele jaren geleden de Kamer bezocht, zag de Antwerpse voor het eerst iemand met een Marokkaanse achtergrond die succesvol en hoogopgeleid was en gerespecteerd werd.

‘Het was nieuw voor mij dat iemand met die achtergrond het zo ver kon schoppen. Toen wist ik: als hij het kan, kan ik het ook.’

Hoe komt het dat we zo veel geld in het onderwijs pompen en we de kloof niet kunnen dichten?
rihab hajjaji
oprichtster pep

Dat motto vormt de basis van de organisatie die Hajjaji opzette om jongeren uit kansengroepen op de juiste plaats in het onderwijs te krijgen. De officiële lancering volgt maandag in de Antwerpse Roma. Hajjaji krijgt daarbij een financieel duwtje van de Koning Boudewijnstichting, de stad Antwerpen en een rist bedrijven die haar willen helpen de ongelijkheid in het onderwijs te bestrijden.

‘Vlaanderen heeft de grootsteetnische kloof in het onderwijs. 40 procent van de allochtone 15-jarigen in Vlaanderen beschikt niet over de minimale vaardigheden om te functioneren op de arbeidsmarkt. Wie die cijfers kent, kan toch niet achteroverleunen?’

Ik word kwaad als mensen me zeggen dat die Marokkaanse jongens maar harder moeten werken.
rihab hajjaji
oprichtster pep

Bij Hajjaji ging er een alarm af toen haar tweelingbroertjes op zesjarige leeftijd wegens hun taalachterstand naar het buitengewoon onderwijs werden gestuurd.

‘Mijn ouders hebben beslist tegen het advies van de leerlingenbegeleiding in te gaan. Vandaag zitten mijn broers in het vijfde middelbaar in het aso. Toen ik later in Borgerhout nog steeds zo veel witte busjes zag rondrijden om kinderen naar het buitengewoon onderwijs te brengen, ben ik op zoek gegaan naar data.'

'Daaruit bleek dat de jongeren uit de kansengroepen in het buitengewoon en het beroepsonderwijs oververtegenwoordigd zijn. Hoe komt het dat we zo veel geld in onderwijs pompen en we de kloof niet kunnen dichten? Die vraag moeten we ons als samenleving durven te stellen.’

Coach Sana Sellami

 

 Sana Sellami is een van de honderd coaches die vanaf maandag jongeren zal begeleiden voor PEP. Nadat ze eerder als onderzoeker aan de KULeuven en de Universiteit Antwerpen heeft gewerkt, is ze vandaag coördinator van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven. Dat zou haar zelf niet gelukt zijn zonder een rolmodel dat haar geïnspireerd heeft, zegt Sellami.

‘Dat kan zowel een ouder, een buur als een leerkracht zijn, maar het is belangrijk dat jongeren iemand hebben op wie ze kunnen steunen en die luistert naar hun dromen en verwezenlijkingen.De onderwijsongelijkheid is in België nog een te groot probleem. Te veel kansarme jongeren verlaten de schoolbanken zonder diploma.Ik hoop dat ik via PEP jongeren kan motiveren en inspireren en zo een steentje kan bijdragen om die kloof te dichten.’

 

Een deel van het antwoord ligt bij de allochtone gemeenschap zelf, zei Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) onlangs. Ze riep de allochtone ouders op tot meer betrokkenheid bij het onderwijs van hun kinderen. ‘Achteraf bleek uit wetenschappelijke gegevens dat de onderwijsbetrokkenheid er niet lager ligt’, zegt Hajjaji.

‘Proof what you say, denk ik dan. Mijn ouders hebben hun leven en dromen in Marokko opgegeven om te bereiken dat hun kinderen het hier beter hebben. Om hun kinderen een betere toekomst te geven hebben ze jobs aanvaard waar hier de neus voor wordt opgehaald. Is dat niet de ultieme ouderbetrokkenheid?’

Ze windt zich op. ‘Deze samenleving is genadeloos voor wie niet de juiste vaardigheden of een bepaalde etnische achtergrond heeft. Met alle respect, maar het is moeilijk voor jou om je voor te stellen hoe er wordt neergekeken op Marokkaanse jongeren. De samenleving ziet in je een potentiële crimineel in plaats van een toekomstige dokter. Je mag het verschil tussen onze startposities niet onderschatten.'

'De sociaal-economische achtergrond waarin je opgroeit, heeft een enorme impact op je slaagkansen. Een allochtone jongere heeft vijf keer meer kans om in een sociaal gesegregeerde arme school terecht te komen. Als mensen me dan vertellen dat die Marokkaanse jongens maar wat harder moeten werken, word ik kwaad. Maar ik wil geen zelfmedelijden. Ons verhaal is positief: alles is mogelijk.’

Hajjaji was de eerste in haar brede familie die naar het hoger onderwijs ging.

‘Ik merkte dat ik een rolmodel was en ik wou de tools die ik had ontwikkeld doorgeven. Mijn ouders wisten bijvoorbeeld niet dat ze tegen het advies van het Centrum voor Leerlingenbegeleiding mochten ingaan. Veel kansengroepen begrijpen niet hoe ons onderwijssysteem werkt.'

'Daarom zetten we met PEP sensibiliseringscampagnes op om uit te leggen wat het watervaleffect is, wat de verschillende onderwijsvormen zijn en hoe het inschrijvingsrecht in het Vlaams onderwijs werkt.’

Daarnaast brengt haar organisatie kansarme jongeren in contact met rolmodellen. ‘Eigenaardig genoeg komen veel kansarme jongeren niet in contact met hoogopgeleide, succesvolle allochtonen. Die zijn druk aan het werk of verhuisd naar een andere buurt. Vooraleer je kan werken om iets te bereiken, moet je eerst wel weten wat je kan bereiken. Zelf ben ik nu consultant voor IBM. Dat is een job waarvan ik tot drie jaar geleden niet eens wist dat ze bestond.’

De oververtegenwoordiging van allochtone jongeren in het beroeps- en buitengewoon onderwijs is een rechtstreeks gevolg van de lage inschattingen van veel leerkrachten.

Ondertussen heeft Hajjaji een team en investeerders rond zich verzameld, noemt ze de kabinetschef van minister Crevits bij de voornaam en hebben een honderdtal coaches met verschillende achtergronden en beroepen zich aangemeld. Ze worden op basis van hun profielen gematcht met de kansarme jongeren die ze zullen opvolgen.

Die rolmodellen kunnen hen de nodige informatie en hulp bieden en ze geloven in het potentieel van de jongeren. ‘Aan de segregatie in ons onderwijs kan ik voorlopig niets veranderen’, zegt Hajjaji. ‘Maar ook het zogenaamde golemeffect heeft een enorme impact op jongeren uit kansengroepen. Leerlingen van wie de docent slechte prestaties verwacht, doen het ook slechter dan leerlingen van wie de docent goede verwachtingen heeft.'

'De oververtegenwoordiging van allochtone jongeren in het beroeps- en buitengewoon onderwijs is een rechtstreeks gevolg van de lage inschattingen van veel leerkrachten.'

'Ook daarom ben ik zo fier op onze rolmodellen. Zij kunnen het heersende beeld in het onderwijs en de maatschappij over allochtone jongeren counteren. Bedrijven hebben er trouwens alle belang bij om hen aan te werven. Hun doorzettingsvermogen en probleemoplossend denken zijn vaak een pak groter dan bij wie in het leven alles in de schoot kreeg geworpen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud