Scholen kunnen zwakke leerkrachten al na een jaar ontslaan

Minister van Onderwijs Ben Weyts hoopt met de hervorming de onderwijskwaliteit op te krikken. ©BELGA

Scholen kunnen zwak presterend personeel binnenkort al na een jaar ontslaan. Daarnaast krijgen startende leerkrachten dubbel zo snel uitzicht op een vaste benoeming. Dankzij de hervormingen kunnen scholen een doortastender personeelsbeleid voeren.

Vanaf volgend schooljaar kunnen scholen slecht presterende leerkrachten veel sneller ontslaan. De evaluatieprocedure waarna een ontslag volgt, wordt met twee jaar ingekort. Ook de periode waarna startende leerkrachten uitzicht krijgen op een vaste benoeming wordt drastisch verkort.

De hervormingen maken deel uit van het langverwachte akkoord tussen de onderwijsvakbonden, de koepels en minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) over de aanpassing van de vaste benoeming en de evaluatie van leerkrachten. De onderwijswereld heeft dat akkoord woensdagochtend bekendgemaakt. 'De vaste benoeming heeft twee grote problemen: voor sommigen te onbereikbaar, en anderen maakt het te onaantastbaar', zegt Weyts.

Directies kunnen leerkrachten pas ontslaan na twee negatieve evaluaties. Momenteel moeten de leerkrachten tussen die twee evaluatierondes minstens twaalf maanden effectief gewerkt hebben. Met de hervorming maken de sociale partners het mogelijk dat het tweede evaluatiegesprek al vier gewerkte maanden na het eerste plaatsvindt.

Bovendien kan die eerste evaluatie veel vroeger plaatsvinden. Dat kan nu pas ten vroegste twee jaar na een vast functioneringsgesprek. Die termijn wordt ook ingekort naar vier maanden.

De minimale termijn waarna een school een slecht presterende leerkracht kan ontslaan zakt van drie naar één jaar.

Krijgt de leerkracht bij beide evaluatiegesprekken een onvoldoende, dan kan hij ontslagen worden. Dat kan wel pas ten vroegste een jaar na het eerste functioneringsgesprek. De minimale termijn waarna een school een slecht presterende leerkracht kan ontslaan, zakt dus van drie naar een jaar.

'Collega's die niet goed functioneren, kunnen amper ontslagen worden. Sommige directies beginnen er zelfs niet aan omdat ze opkijken tegen de procedures die drie à vier jaar kunnen duren', stipt Weyts aan.

Daarnaast is de vaste functioneringsprocedure niet meer verplicht voor goed presterend personeel en wordt de administratie vereenvoudigd. Scholen kunnen evaluaties zo toespitsen op personeelsleden die het minder goed doen. 'Doorgaans is dat maar 1 procent van de personeelsleden. Als je op een school van 100 personeelsleden maar een of twee mensen moet begeleiden, neemt dat heel wat werkdruk weg', zegt Nancy Libert van het ACOD.

Versnelling vaste benoeming

Niet alleen aan de uitstroom van het onderwijs wordt gesleuteld, ook aan de instroom. Vanaf september 2022 kunnen beginnende leerkrachten sneller rekenen op een vaste benoeming. Nu krijgen ze daar pas uitzicht op na minstens 580 dagen in dienst.

Die termijn wordt teruggeschroefd naar 290 dagen. Nadien belanden ze in het TADD-systeem, het voorgeborchte van een vaste benoeming. Na 360 dagen zouden ze effectief vastbenoemd raken. Dat was tot nu toe een periode van 690 dagen.

'Zo weten starters na maximaal drie jaar of ze een toekomst hebben in het onderwijs', zegt Weyts. Voor de werkgevers was het evenwel cruciaal dat scholen minstens een tweede schooljaar kregen om hun startende leerkrachten te evalueren en te beslissen hen vast in dienst te nemen.

Federale factuur

De versnelling van de vaste benoeming betekent voor Vlaanderen een besparing op zijn begroting. Doordat leerkrachten sneller in dat stelsel belanden, moet de Vlaamse overheid minder pensioenlasten uitbetalen. Die lasten verschuiven bij een vaste benoeming immers naar het federale niveau, dat zijn pensioenkosten ziet oplopen.

'Vaak verschuift de federale regering facturen naar Vlaanderen, nu is het eens omgekeerd. Een gunstig neveneffect, maar uiteraard was het ons daar niet om te doen', zegt Weyts.

Onderwijsniveau

De hervormingen moeten het lerarentekort aanpakken en het tanende onderwijsniveau opkrikken. Door startende leerkrachten meer jobzekerheid te bieden moeten sterke profielen, zoals masterstudenten en zij-instromers met veel ervaring in de privésector sneller de stap zetten naar het onderwijs. 'In de eerste vijf jaar haakt 37 procent van de beginnende leerkrachten af. Dat is frappant en noopte ons tot actie', zegt Weyts.

16
Ontslagen leerkrachten
Door de stroeve procedure werden vorig jaar amper 16 van de 115.000 leerkrachten ontslagen.

De aangepaste evaluatie is een trofee voor de onderwijskoepels. Door te veel administratieve rompslomp en een langgerekte evaluatieperiode kunnen scholen ondermaats personeel moeilijk ontslaan. Dat vorig schooljaar amper 16 van de 115.000 leerkrachten ontslagen werden, toont aan dat scholen momenteel geen doortastend hr-beleid kunnen voeren. Door de vaste benoeming te flexibiliseren en de administratieve overlast te beperken komt er in scholen een gezondere in- en uitstroom van personeel.

De onderhandelingen over het akkoord liepen al maanden. Het was geen sinecure de vakbonden te overtuigen mee te gaan in de soepelere evaluatieprocedure, omdat die mogelijk tot meer ontslagen leidt. Maar door dat dossier vast te klinken aan de versnelde vaste benoeming heeft Weyts de inkorting van de evaluatieprocedure ook voor hen verteerbaar gemaakt. 'We zijn erin geslaagd water en vuur met elkaar te verzoenen', zegt Weyts.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud