Trage Vlaamse onderhandelingen hypothekeren septemberverklaring

Vlaams formateur Jan Jambon (N-VA). ©Photo News

De onderhandelaars van de N-VA, Open VLD en CD&V staan nog voor een stevige sprint voor ze een Vlaams regeerakkoord kunnen ondertekenen. Het ziet er almaar meer naar uit dat de symbolische septemberverklaring - de Vlaamse State of the Union - in oktober zal plaatsvinden.

In de politiek is een dag een eeuwigheid, luidt de boutade, maar wie het werk ziet dat de Vlaamse onderhandelaars nog wacht, erkent dat het moeilijk wordt de symbolische datum van maandag 23 september, de dag waarop de Vlaamse minister-president normaal zijn septemberverklaring houdt, nog te halen.

In die septemberverklaring doet de regeringsleider zijn plannen voor het komende jaar uit de doeken. Vlaams formateur Jan Jambon (N-VA) wou dan zijn nieuwe regering en zijn Vlaams regeerakkoord voorstellen. Hij wil die speech sowieso meer politiek maken dan zijn voorgangers. In plaats van alle maatregelen op te noemen, wil hij focussen op enkele kernpunten.

Maar die timing lijkt steeds minder realistisch. Sommige inhoudelijke werkgroepen, zoals die over integratie en over onderwijs, hebben nog altijd hun werk niet afgerond. De werkgroep die zich over integratie buigt, is zelfs nog niet een eerste keer door de volledige tekst gegaan.

Doorschuiven

De werkgroepen die dat wel al hebben gedaan, zoals klimaat en energie, hebben alles wat geld kost of ook maar enigzins politiek gevoelig ligt doorgeschoven naar de centrale werkgroep waarin Jambon met de partijvoorzitters van de N-VA, Open VLD en CD&V en hun sherpa’s onderhandelt.

De meest ideologische discussie is die over integratie.

Die centrale werkgroep, die zich woensdag over armoedebestrijding boog, heeft door die werkwijze nog een stevige eindspurt voor de boeg. De meest ideologische discussie is die over integratie. De N-VA hamert meer dan in het verleden op plichten van nieuwkomers en wil de inburgeringscursus voor meer mensen verplicht en betaald maken. Er is sprake van een ‘inburgeringstraject 2.0’ dat bij CD&V erg gevoelig ligt.

Welzijn ligt minstens even gevoelig, want net zoals bij discussies over onderwijs komen daar ideologie en geld samen. De noden in de gehandicaptenzorg lopen op tot meer dan 1 miljard euro. De N-VA en Open VLD zien efficiëntiewinsten door te snoeien in de structuren, maar CD&V ziet die aanvallen op het middenveld niet graag gebeuren. Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V), die uit de politiek stapt, wil zijn erfenis niet verloren zien gaan.

Groen 

Ook over de groene dossiers wacht nog een stevige discussie. De onderhandelaars willen de openbare dienstverplichtingen uit de energiefactuur tillen, maar de enige manier om dat te doen, is meer geld te voorzien vanuit de Vlaamse begroting. De energiefactuur vereenvoudigen is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ook over de manier waarop de Europese klimaatdoelstellingen moeten worden gehaald is nog veel discussie.

Over de betonstop wordt niet meer gesproken - het plan wordt omgedoopt tot een ‘bouwshift’ tegen 2040. Daar ligt nog een technische discussie op tafel over de categorieën in de ruimtelijke ordening: moet alles worden opgedeeld in harde en zachte categorieën of blijft het nodig om dat verder te specificeren in bouwgrond, landbouwgrond, industriegrond enzovoort?

Begroting

Tot slot moet de lastige begrotingsdiscussie nog beginnen. Voor volgend jaar moeten de onderhandelaars op zoek naar 600 miljoen euro op een totale Vlaamse begroting van ongeveer 47 miljard euro. Dat hoeft geen probleem te zijn, luidt het, zeker omdat het tekort tegen het einde van de regeerperiode sowieso vermindert. Maar er liggen nog heel wat vragen voor extra geld op de onderhandelingstafel. Zo wil Jambon nog meer dan onder de vorige regering inzetten op innovatie.

600 miljoen
Vlaamse begroting
Voor volgend jaar moeten de onderhandelaars op zoek naar 600 miljoen euro op een totale Vlaamse begroting van ongeveer 47 miljard euro.

De werkgeversorganisaties vragen om de inspanning die de vorige Vlaamse regering voor onderzoek en ontwikkeling heeft gedaan te herhalen. Dat zou een verhoging van bijna een half miljard voor innovatie betekenen. De onderhandelaars hebben daar wel oor naar, maar dan moet elders wel worden bespaard.

Hetzelfde geldt voor het idee van een jobkorting voor wie met een laag loon aan het werk gaat. Ook daar is wel oor naar - al heeft de N-VA daar ook principiële bezwaren - maar er moet geld voor worden gevonden. De piste leeft om net zoals de vorige regering te ‘snoeien om te bloeien’. Dat betekent besparen in het begin van de regeerperiode om tegen de volgende verkiezingen opnieuw te kunnen investeren. Maar het echte gesprek daarover moet nog beginnen.

Uitstel

Volgens verschillende onderhandelaars is de kans daardoor klein dat de symbolisch belangrijke datum van 23 september wordt gehaald. Na de inhoudelijke en budgettaire discussies moeten de portefeuilles nog worden verdeeld en moeten de partijen hun leden bijeenroepen om het regeerakkoord goed te keuren. Het wordt moeilijk dat in anderhalve week gebolwerkt te krijgen. In de entourage van Jambon valt daarom al langer te horen dat ‘een goed inhoudelijk akkoord op de timing primeert’.

Een week meer of minder zal volgens de N-VA dan ook geen verschil maken.

Vlaams Parlementsvoorzitter Wilfried Vandaele (N-VA) overweegt daarom de septemberverklaring uit te stellen tot oktober, schreef Het Nieuwsblad woensdag. Het Vlaams Parlement moet hoe dan ook op 23 september samenkomen voor de officiële start van het parlementaire jaar, maar de agenda zou beperkt kunnen blijven tot de benoeming van het parlementair bureau en een speech van de parlementsvoorzitter. De officiële verklaring van de nieuwe minister-president kan dan op een later moment gebeuren.

Maandag buigen de fractievoorzitters zich over die beslissing. Ze hopen tegen dan meer duidelijkheid te krijgen van de onderhandelaars over de timing. Het record heeft Jambon sowieso al gebroken. De vorige Vlaamse regeringen waren altijd voor de Vlaamse feestdag op 11 juli rond. Alleen na de vorige verkiezingen in 2014 duurde de regeringsvorming tot eind juli. Een week meer of minder zal volgens de N-VA dan ook geen verschil maken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect