VDAB moet allochtone huisvrouw verleiden

De tewerkstellingsgraad van allochtone vrouwen is laag in Vlaanderen. Bij allochtone gezinnen is het vaak de traditie dat de moeder de rol van huisvrouw op zich neemt. ©Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Om de werkzaamheidsgraad met 5 procent op te krikken verandert de Vlaamse regering de opdracht van de VDAB. Voortaan krijgen behalve werkzoekenden ook inactieven, leefloners en allochtone huisvrouwen vacatures in de bus.

Met een dag vertraging stuurde Jan Jambon gisteren zijn 320 pagina’s tellende regeerakkoord de wereld in. Daarin veel plannen, ambities en aankondigingen, maar amper cijfers. ‘De begrotingstabel wordt pas morgen vrijgegeven’, luidde het gisteren.

Aan de uitgavenzijde konden we wel al een en ander achterhalen. 270 miljoen euro gaat naar gehandicaptenzorg, 140 miljoen naar ouderen, 60 miljoen naar jeugd, 250 miljoen naar onderwijs, 250 miljoen naar economie en innovatie, en 350 miljoen naar de jobbonus. De steden en gemeenten krijgen er 250 miljoen bij. Voorts gaat 65 miljoen naar mobiliteit, 50 miljoen naar sociale woningen, 30 miljoen naar bossen en natuur en 140 miljoen naar de verlaging van de registratierechten.

Hoe dat plaatje gefinancierd wordt, blijft voorlopig gissen. Maar volgens alle actoren is het begrotingswerk grondig gebeurd. ‘We hebben geschraapt en gezocht tot de rekening klopte’, zei Bart De Wever maandag. ‘Duizend-en-een keuzes’ zijn volgens de N-VA-voorzitter gemaakt. Over een efficiëntieronde bij de overheid, het aanpakken van oversubsidiëring, duurdere dienstencheques en het afschaffen van de woonbonus, wat tegen 2024 320 miljoen moet opbrengen.

Terugverdieneffecten

Het wordt vooral uitkijken naar welke terugverdieneffecten de regering-Jambon verwacht van haar belangrijkste ambitie: 120.000 mensen extra aan het werk krijgen en de werkzaamheidsgraad in Vlaanderen met 5 procentpunten opkrikken. Dat is een mooie doelstelling, maar de conjunctuur zit tegen. Volgens het informatiebureau Graydon is 2019 goed op weg het jaar te worden met het op een na hoogste aantal faillissementen ooit. 4.300 bedrijven zijn dit jaar al over de kop gegaan. Bijna 16.000 jobs kwamen daarbij op de helling te staan. En ter herinnering: de voorbije jaren zat de economie wel in de lift en steeg de werkzaamheidsgraad ‘maar’ 3 procentpunten.

Omdat het aantal werkzoekende werklozen tot historische dieptes is gezakt, mikt het regeerakkoord ook op de inactieven. Daarvoor krijgt de arbeidsbemiddelaar VDAB de functie van werkzaamheidsregisseur en wordt de arbeidsreserve uitgebreid met ‘burgers op beroepsactieve leeftijd die niet werken en niet ingeschreven zijn bij de VDAB’.

Regisseur

‘Het gaat bijvoorbeeld om langdurig zieken, huisvrouwen zonder uitkering en leefloners’, zegt N-VA-parlementslid Axel Ronse. ‘Zij krijgen voortaan ook de vacatures van de VDAB. Omdat ze geen werkloosheidsuitkering ontvangen, heeft de VDAB uiteraard geen stok om hen te activeren. Maar we voorzien wel in een mooie wortel in de vorm van de jobbonus van 50 euro per maand voor wie met een laag loon aan de slag gaat, opleidingen en de individuele doelgroepenkorting.’ Ook via de kinderopvang wil Jambon I wie werkt beter ondersteunen, onder meer door flexibelere openingsuren te stimuleren. De nieuwe regering wil sociale tarieven ook afhankelijk maken van het inkomen en niet van het sociaal statuut.

Opvallend is dat de focus in het hoofdstuk over de nieuwe rol van de VDAB op het activeren van vrouwen met een migratieachtergrond ligt, een groep bij wie de tewerkstellingsgraad bijzonder laag ligt. Daar zijn een aantal verklaringen voor. Een is dat het bij allochtone gezinnen nog vaak de traditie is dat de moeder de rol van huisvrouw op zich neemt. Aan de VDAB wordt gevraagd een aparte strategie te ontwikkelen voor die groep.

Voorlopig moeten we het stellen met deze eerder vage zin uit het regeerakkoord: ‘We proberen zoveel mogelijk in contact te komen met inactieven die omwille van culturele, huishoudelijke en/of andere redenen zich niet op de arbeidsmarkt begeven.’ Sowieso blijft de groep mensen met een migratieachtergrond ondervertegenwoordigd op de arbeidsmarkt. Slechts 53 procent van de inwoners met roots buiten de EU zijn aan het werk, blijkt uit een studie van het Steunpunt Werk.

Economen reageren gemengd op de nieuwe rol die de VDAB krijgt. Volgens arbeidseconoom Stijn Baert (UGent) is de werkzaamheidsgraad meer dan een knop waaraan je draait om de begroting te doen kloppen. ‘Jambon I kan zich zomaar tot een echte beloningsregering ontpoppen. Mijn grootste kritiek is het ontbreken van cijfers in het regeerakkoord. Hoeveel middelen zal de VDAB krijgen om zijn focus uit te breiden naar werkzoekenden én inactieven? Daarnaast was het consistenter geweest als er ook een ambitieus beleid rond gelijke kansen kwam. Vlaamse praktijktesten hadden het beleid gebalanceerder gemaakt.’ Socioloog Wim Van Lancker (KU Leuven) vindt de focus van de regering verkeerd. ‘Wie met kinderopvang wil activeren, moet die vooral ook beschikbaar maken voor niet-werkende ouders.’

Lastige oefening

Volgens Ronse is het evident dat de budgetten van de VDAB uitgebreid worden. Extra personeel is volgens hem niet nodig, omdat de dienst een echte regisseur moet worden die samenwerkt met bedrijven en andere instellingen.

Of het echt zal lukken de werkzaamheidsgraad met 5 procentpunten op te krikken, moet blijken. Behalve dat de economie achteruitboert, blijft de bedenking dat de grootste groep inactieven langdurig zieken zijn - meer dan 200.000 in Vlaanderen. De verantwoordelijkheid voor het herintegreren van die groep op de arbeidsmarkt ligt bij de federale overheid en ondanks verwoede pogingen van de regering-Michel blijft dat een enorm lastige oefening.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect