Advertentie

'Vergunningen voor industrie kunnen nog, ook na Vilvoorde'

©Photo News

Nu een olieraffinaderij van Total een nieuwe vergunning nodig heeft, stijgt de zenuwachtigheid in Antwerpse havenkringen. Het njet van minister van Omgeving Zuhal Demir voor een gascentrale in Vilvoorde heeft de vraag doen rijzen of vergunningen voor de industrie nog kunnen.

Zal minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) nog vergunningen geven voor industriële projecten waarbij stikstof vrijkomt? Dat vraagt de sector zich af, nadat Demir eerder deze maand een vergunning voor een gascentrale in Vilvoorde heeft geweigerd.

Een cruciale testcase die op het bord van de minister kan belanden is de vergunningsaanvraag voor de olieraffinaderij van Total in Antwerpen. Het bedrijf heeft een hervergunning nodig om ruwe aardolie te blijven verwerken. Die activiteit is volgens de Bond Beter Leefmilieu (BBL) 'een gigantische stikstofbron met zo’n 3.656 ton stikstofoxiden (NOx) per jaar’. ‘Door Total niet te hervergunnen heb je een unieke kans om op slag veel stikstofuitstoot weg te halen’, zegt Tycho Van Hauwaert van de BBL.

De essentie

  • De raffinaderij van Total in de Antwerpse haven wacht op een nieuwe vergunning. De schrik leeft dat ze die niet krijgt.
  • Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) heeft onlangs een vergunning geweigerd voor de gascentrale van Vilvoorde wegens de hoge uitstoot van ammoniak, dat stikstof bevat. Dat veroorzaakt onrust over andere projecten met een hoge stikstofuitstoot.
  • Demir sust: de beslissing over het ene industriële project zegt niets over het andere. 
  • De kwestie toont aan dat de nood aan een definitief en duidelijk stikstofbeleid groot is. Het wordt almaar onwaarschijnlijker dat dat beleid er voor het einde van het jaar ligt.

Als de provincie, die over de vergunning beslist, het licht op groen zet voor Total, komen er meer dan waarschijnlijk beroepsprocedures van burgers en ngo's. In dat geval belandt het dossier bij Demir, die optreedt als beroepsinstantie. ‘Dat wordt een lakmoesproef’, zegt Groen-parlementslid Mieke Schauvliege. De olieraffinaderij van Total stoot zes keer meer NOx uit dan de gascentrale van Vilvoorde. 'Als Demir de vergunning voor Vilvoorde weigert, moet ze dan niet hetzelfde doen voor Total?'

Precedent

Niet per se, zeggen experts die De Tijd sprak. Van belang is hoeveel schade de stikstof in de nabijgelegen natuur aanricht. Dat hangt van honderd-en-een factoren af: hoeveel NOx of ammoniak (beide bevatten de molecule stikstof) vrijkomt, het installatietype, de nabijheid van natuur en de soort vegetatie tot zelfs de windrichting, de hoogte van de schouw of hoeveel regen valt.

Van belang is hoeveel schade de stikstof in de nabijgelegen natuur aanricht. Dat hangt van honderd-en-een factoren af.

Het cruciaalst daarbij is het onderscheid tussen ammoniak (NH3) en NOx. Daarom pakt Demirs stikstofbeleid de landbouw strenger aan. Een gram ammoniak, die vrijkomt via dierlijke mest, bevat meer stikstof dan een gram NOx. Omdat landbouwers vaak gevestigd zijn in de buurt van natuur en ammoniak de neiging heeft sneller neer te slaan, is de sector goed voor 35 procent van de stikstofneerslag in Vlaanderen. Bij de industrie is dat amper 3 procent.

Voor Demir was de uitstoot van ammoniak - 108 ton per jaar - de steen des aanstoots in Vilvoorde omdat op enkele honderden meters van de gascentrale een natuurgebied ligt. Voor bedrijven in de Antwerpse haven is de situatie compleet anders. Het gaat daar vooral om NOx, dat minder lokaal neerslaat, terwijl het dichtstbijzijnde natuurgebied op enkele kilometers ligt. 'Vergunningen in de industrie zijn niet opeens onmogelijk geworden. Vilvoorde zegt niets over andere projecten', zegt Demir. Dat wil evenwel niet zeggen dat Total al zeker is van zijn vergunning.

Instructie

Dat Demir in Vilvoorde struikelde over de ammoniakuitstoot is tegelijk haar achilleshiel. 'De gascentrale stoot ammoniak uit omdat ze gebruikmaakt van een speciale techniek om de NOx-uitstoot te beperken, de zogenaamde SCR-techniek. Demir schrijft zelf in haar luchtbeleidsplan dat dat een van de best beschikbare technologieën is', zegt Open VLD-parlementslid Steven Coenegrachts.

Demir beroept zich op een voetnoot uit haar ministeriële stikstofinstructie, het voorlopige stikstofbeleid. Die stelt dat 'maatregelen voor de reductie van NOx  mogelijk leiden tot beperkte toename van ammoniak'. Met andere woorden: een toename van ammoniak mag, maar Demir oordeelt dat die in Vilvoorde niet beperkt blijft, zoals de instructie oplegt.

Volgens Coenegrachts en Schauvliege biedt de instructie Demir te veel interpretatiemarge. Coenegrachts: 'Door die onduidelijkheid worden groepen zoals de BBL aangemoedigd zich te verzetten tegen projecten. En als je het ondernemersvertrouwen fnuikt, krijg je minder investeringen.' Schauvliege: 'Met zulke interpretaties maak je van de voorlopige regeling volledig juridisch drijfzand, terwijl juristen al langer vragen hebben bij de wettelijkheid.'

Iedereen wordt nu wakker over de stikstofinstructie, maar we stellen vast dat nog veel industriële vergunningen verleend worden.
Zuhal Demir
Vlaams minister van Omgeving (N-VA)

‘Iedereen wordt nu wakker over de instructie, maar de provincies werken daar al een halfjaar mee. Zij schatten elke aanvraag ten gronde in en we stellen vast dat nog veel industriële vergunningen verleend worden’, zegt Demir.

Iedereen is het wel eens over de dringende nood aan een definitief stikstofbeleid, zodat de ministeriële instructie weg kan. 'We rekenen erop dat het definitief stikstofplan een rationeel beoordelingskader biedt voor de industrie en een vergunningsstop vermijdt', zegt Essenscia, de sectorfederatie van chemiebedrijven.

'Dat rechtszeker kader moet er zo snel mogelijk liggen', zegt Demir. De Vlaamse regering mikte oorspronkelijk op vorige zomer voor een akkoord over het definitieve beleid. Maar door gebikkel tussen de N-VA en CD&V over de aanpak van de landbouw ligt dat er nog altijd niet. Het wordt met de dag onwaarschijnlijker dat de nieuwe deadline van eind 2021 gehaald wordt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud