Vlaamse onderhandelaars zoeken miljarden

De laatste regeringsonderhandelingen verliepen gisteren traag en moeizaam, maar Hilde Crevits (CD&V) verloor er haar glimlach niet bij. ©BELGA

De Vlaamse onderhandelaars zijn er vannacht niet in geslaagd te landen. Geld is het probleem. Er liggen voor 3 miljard euro verlanglijstjes op tafel, maar dat bedrag is nog niet volledig gevonden.

'We gaan door tot de finish', was donderdagochtend de teneur bij de onderhandelaars van de N-VA, CD&V en Open VLD, die al meer dan zes weken in relatief grote stilte sleutelen aan een nieuw 'Zweeds' regeerakkoord.

Gaandeweg werd duidelijk dat de laatste loodjes altijd het zwaarst wegen. 'Er liggen nog heel veel knelpunten op tafel.' 'Het loopt moeizaam en traag', viel in de loop van de dag steeds luider te horen. Onder andere de forse eisen van de N-VA rond migratie en inburgering en de eerder bescheiden ambities rond klimaat bleven voer voor aanslepende debatten, net als het plan om de woonbonus af te schaffen en de registratierechten op de aankoop van een woning te verlagen.

Registratierechten

Over het principe was er al lang een consensus, maar niet over de uitwerking. CD&V vreest dat het eenzijdig verlagen van de registratierechten - in de wandelgangen valt te horen dat aan een tarief van 5 procent gedacht wordt - niet de gewone middenklasse, maar de meer gegoede burgers ten goede komt.

Bij de woonbonus is de fiscale aftrek sinds 2015 afgetopt op 40 procent, terwijl bij een lineaire verlaging van de registratierechten de kopers van de duurste huizen het meest profiteren. Een mogelijke oplossing is een belastingvrije basis.

De uitleg voor een uitstel van het begrotingsevenwicht is dat Vlaanderen vooral nood heeft aan publieke investeringen om de economie zuurstof te geven.

Maar het grootste probleem van de hervorming is dat het verlagen van de registratierechten een directe impact heeft op de begroting, terwijl het wegvallen van de woonbonus zich pas op langere termijn laat voelen. Het is een van de elementen die ertoe leidden dat het idee van een begrotingsevenwicht in 2020 al snel werd losgelaten.

Wensenlijstje van 3 miljard

Daar blijft het niet bij. Volgens bronnen hangt aan het geheel van plannen, ambities, meeruitgaven en investeringen die alle partijen de voorbije maanden op tafel legden een prijskaartje van liefst 3 miljard euro. Donderdagavond moest daarvan nog altijd 1 miljard gevonden worden. Het ziet ernaar uit dat het begrotingsevenwicht ook niet in 2021 of 2022 moet worden verwacht.

Nadat ex-staatssecretaris Theo Francken (N-VA) eerder deze week al had laten verstaan dat een evenwicht tegen het einde van de legislatuur moet volstaan en Open VLD daarop had gereageerd dat het bij voorkeur sneller moest, kreeg onze redactie van meerdere bronnen te horen dat de piste om het tekort pas in 2024 weg te werken echt op tafel ligt.

De uitleg is dat Vlaanderen vooral nood heeft aan publieke investeringen om de economie zuurstof te geven en dat die investeringen zichzelf later terugbetalen. Een alternatieve versie luidde dat de coalitie sneller naar een evenwicht kan toewerken, als ze een aantal grote investeringen buiten de begroting houdt. 'Denk aan de zeesluis van Zeebrugge of een extra containerterminal in de Antwerpse haven', zegt een bron.

Heikele klus

In N-VA-kringen viel ook te horen dat zelfs een evenwicht in 2024 al een heikele klus wordt. 'Eigenlijk is dat alleen bij een stevige economische groei haalbaar.' In de entourage van formateur Jambon werden die geruchten gisteravond echter afgedaan als voorbarig. 'Aan tafel is er nog niet over gesproken.'

Als het ruimte creëert voor productieve investeringen - zoals het verminderen van de files - kan het begrotings evenwicht gerust uitgesteld worden.
Bart Van Craeynest
hoofdeconoom van Voka

De werkgeversorganisatie Voka ziet geen graten in het vertraagd afbouwen van het Vlaams begrotingstekort. 'Als dat ruimte creëert voor productieve investeringen - zoals het verminderen van de files - en als de regering een geloofwaardig traject richting evenwicht uitzet, dan moet dit kunnen', zegt hoofdeconoom Bart Van Craeynest.

'Maar dan moet Vlaanderen wel met concretere maatregelen op de proppen komen dan de Waalse regering, die helemaal rekent op de effecten van 5 procentpunt meer tewerkstelling. Een andere kanttekening is dat het in dit land helaas de traditie is dat begrotingstrajecten onderweg overboord worden gegooid.'

Vriendenerfenis

Vast staat dat nieuwe belastingen niet aan de orde zijn. Open VLD bleef er de voorbije dagen vooral op hameren dat de huidige verder omlaag moeten. Zo legde de partij een voorstel op tafel om 'beste vrienden' te laten erven tegen een lager tarief. CD&V heeft het er lastig mee dat het hele plaatje vooral gedekt moet worden door besparingen op het overheidsapparaat. De christendemocraten willen vooral extra middelen voor welzijn.

CD&V lijkt wel het behoud van de provinciebesturen al op zak te hebben. De N-VA en in mindere mate Open VLD waren gewonnen voor de afschaffing. Maar voor Wouter Beke en Hilde Crevits - CD&V-boegbeelden in de landelijke provincies Limburg en West-Vlaanderen - was dat no pasarán. Welke prijs CD&V daarvoor moet betalen, is nog niet duidelijk.

Over de klimaatambities van de regering-Jambon doen meerdere onderhandelaars eerder schamper. 'Het is maar net over de lat.' Wel werd een akkoord bereikt over 10.000 hectare extra bos en 20.000 hectare extra natuur.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud