Vlaamse regering begraaft ambitieus Mobiliteitsplan na 20 jaar

De Vlaamse regering werkt al bijna 20 jaar aan een Mobiliteitsplan. ©BELGA

De Vlaamse overheid werkt al bijna 20 jaar aan een groot plan om de mobiliteitsknoop te ontwarren. Maar de nieuwe regering gooit het cruciale Mobiliteitsplan Vlaanderen in de vergeetput.

De beleidsnota die de nieuwe Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare werken Lydia Peeters (Open VLD) vorige week publiceerde, bevat amper nieuwe maatregelen. Het opvallendst is wat Peeters niet vermeldt: het Mobiliteitsplan Vlaanderen.

De Vlaamse regering probeert dat document al bijna 20 jaar rond te krijgen. In 2001 stelde de administratie op verzoek van de regering een voorontwerp op dat moest aangeven hoe Vlaanderen de modal shift naar minder autoverkeer zou realiseren. Maar de opeenvolgende ministers Kathleen Van Brempt (sp.a) en Hilde Crevits (CD&V) beten hun tanden stuk op de tekst.

Het regeerakkoord van 2014 stelde dat het Mobiliteitsplan tijdens de legislatuur ‘afgewerkt en goedgekeurd’ moest worden. Pas aan het eind van de legislatuur schoot de bevoegde minister Ben Weyts (N-VA) in actie. Volgens een voorlopige versie moest tegen 2030 40 procent van het woon-werkverkeer met duurzaam transport verlopen en moest de reistijd in Vlaanderen minstens 20 procent korter zijn dan in 2013.

Nachtmerrie

Maar het Mobiliteitsplan draaide uit op een nachtmerrie voor Weyts. Een gelekte versie tekende twee toekomstscenario’s uit waarbij Vlaamse automobilisten een kilometerheffing van 2 of 5 cent per kilometer zouden moeten betalen. Onder druk van een campagne, die oppositiepartij Vlaams Belang voerde tegen die ‘Ben-belasting’, trok Weyts zijn jarenlange steun aan de langverwachte kilometerheffing in. En verdween het Mobiliteitsplan opnieuw van de agenda.

In het nieuwe regeerakkoord vorige maand was, net als in de beleidsnota van Lydia Peeters, geen spoor te bekennen van het behekste plan. Peeters stelt alleen dat de 15 vervoerregio’s waarin Vlaanderen verdeeld werd elk hun mobiliteitsvisie op lange termijn moeten vastleggen in een regionaal mobiliteitsplan. Verschillende vervoerregio’s zijn al begonnen met dat werk.

Het enige probleem is dat het nieuwe decreet basisbereikbaarheid, dat Weyts eerder dit jaar liet goedkeuren, naast de 15 regionale plannen ook expliciet een Mobiliteitsplan Vlaanderen eist. Volgens het decreet moet de regering dat plan voor een termijn van tien jaar vaststellen ‘voor het geheel van het grondgebied van het Vlaams Gewest’. Het decreet verduidelijkt bovendien dat elk regionaal mobiliteitsplan uitvoering geeft aan het Mobiliteitsplan Vlaanderen.

Dood

Als de regering het Mobiliteitsplan Vlaanderen wil afblazen, moet het decreet basisbereikbaarheid dus binnenkort worden aangepast. Maar minister Peeters wil niet bevestigen dat het plan in de vuilbak ligt. ‘Ik zal nagaan of en wat minimaal op Vlaams vlak noodzakelijk is’, laat ze via haar woordvoerder weten. ‘Als een aanpassing effectief nodig is, bijvoorbeeld voor de afstemming van de verschillende regionale vervoersplannen, zullen we dat aanpakken. Daarom is op dit moment niets formeel opgenomen in de beleidsnota.’

Het plan is dood en begraven. Dat is problematisch.
Björn Rzoska
Vlaams Parlementslid (Groen)

Vlaams Parlementslid Björn Rzoska van de oppositiepartij Groen toont zich kritisch. ‘Het Mobiliteitsplan Vlaanderen is dood en begraven. Dat is problematisch. We moeten elke vervoerregio een kader meegeven over hoe Vlaanderen over mobiliteit denkt. Maar op geen enkele manier toont de Vlaamse regering hoe ze de modal shift wil bereiken, bijvoorbeeld door in te zetten op fietssnelwegen, investeringen in openbaar vervoer of maatregelen tegen de files.’

Ook Miguel Vertriest van het Netwerk Duurzame Mobiliteit betreurt de verdwijning van het Mobiliteitsplan. ‘We missen een langetermijnvisie over hoe de Vlaamse mobiliteit er zal uitzien over pakweg 20 jaar’, zegt de mobiliteitsexpert. ‘De overheid stelt veel afzonderlijke plannen op, bijvoorbeeld over verkeersveiligheid en fietsbeleid. Ook in andere beleidsdomeinen, zoals luchtkwaliteit en klimaat, worden vaak mobiliteitsmaatregelen opgenomen wegens de grote impact van het wegverkeer. Al die plannen zitten verspreid en zijn soms zelfs tegenstrijdig. De saus die die elementen bindt, ontbreekt nu.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect