Advertentie
Advertentie

Vlaanderen gaat subsidies strenger controleren

©James Arthur

De Vlaamse overheid zal elke subsidie die ze uitkeert minstens elke vijf jaar tegen het licht houden. Weinig doelmatige subsidies worden geschrapt. 'We hebben veel subsidies die al jaren lopen, maar de vraag is of die renderen', zegt minister van Financiën en Begroting Matthias Diependaele.

De Vlaamse ministers en hun administraties zullen strenger gecontroleerd worden bij het uitkeren van subsidies. Alle Vlaamse beleidsdepartementen - van Onderwijs en Vorming tot Landbouw en Visserij - worden vanaf 2022 verplicht minstens eens in de vijf jaar elke toegekende subsidie onder de loep te nemen.

Vlaams minister van Financiën en Begroting Matthias Diependaele (N-VA) stelt dat de departementen zich momenteel onvoldoende bewust zijn van hun controletaak. 'We hebben veel subsidies die al jaren lopen. De vraag is of die blijven renderen. Voor rusthuizen lijkt me dat logisch, voor subsidies in cultuur of jeugd al minder', zegt hij.

Subsidiecultuur

De nieuwe regels, die worden ingeschreven in de Vlaamse Codex Overheidsfinanciën, verplichten de administraties uitgekeerde subsidies grondiger te evalueren. Blijken die weinig doelmatig, dan kan de bevoegde minister of de regering die schrappen. Diependaele wil zo vermijden dat de subsidiekraan ongecontroleerd blijft lekken.

De zaak rond Sihame El Kaouakibi (ex-Open VLD) maakte begin dit jaar duidelijk dat de Vlaamse overheid lijdt aan een problematische subsidiecultuur. Het Vlaams Parlementslid zou de voorbije jaren honderdduizenden euro's aan belastinggeld ontvreemd hebben. De zaak-El Kaouakibi is volgens Diependaele een symptoom van een groter probleem: de Vlaamse subsidiemachine die te veel geld uitdeelt, terwijl de maatschappelijke baten niet altijd duidelijk zijn.

13 miljard

Jaarlijks gaat 13,3 miljard euro aan Vlaamse subsidies de deur uit, becijferde het kabinet-Diependaele. Bijna een derde loopt via de lokale besturen, die de subsidieaanvragen van vzw's en jeugdbewegingen behandelen. Ook Werk en Sociale Economie nemen met 2,7 miljard euro subsidies een grote hap uit het subsidiebudget. Dat geld is bedoeld voor de dienstencheques of voor de activering van werklozen. Organisaties uit de welzijns- en gezondheidssector krijgen 2 miljard euro.

Een belangrijke reden waarom Vlaanderen zoveel subsidies uitkeert, is het gebrek aan fiscale autonomie om bedrijven te ondersteunen. De federale regering kan bijvoorbeeld de vennootschapsbelasting verlagen, de Vlaamse kan dat niet. Ook kent Vlaanderen een sterk verenigingsleven, dat gestut wordt met overheidsgeld. In ruil neemt het middenveld - de ziekenfondsen, zorginstellingen of de cultuur- en jeugdverenigingen - taken van de overheid over.

Op kamp

Maar de slinger is doorgeslagen, vindt Diependaele. 'Bij elke vraag, elke nood, elk probleem heeft de Vlaamse regering de reflex subsidies te geven. Daar moeten we van af', zegt hij. Dat overheidsgeld wordt besteed aan een kookapp van 0,5 miljoen euro of aan brochures voor de aanleg van een hondenwei bewijst dat nog werk aan de winkel is.

Bij elke vraag, elke nood, elk probleem heeft de Vlaamse regering de reflex subsidies te geven. Daar moeten we van af.
Matthias Diependaele
Vlaams minister van Financiën

De Vlaamse departementen zullen de uitgekeerde subsidies moeten aftoetsen aan meetbare doelstellingen. 'Bij de subsidies voor on­der­zoek en ont­wik­ke­ling is dat makkelijk: is het onderzoek effectief gebeurd? Voor subsidies in de jeugdsector ligt dat moeilijker. Het aantal jongeren dat op kamp gaat, kan worden gemeten of het aantal jongeren dat uit een moeilijke thuissituatie wordt geholpen', zegt Diependaele.

Fraude

De minister voert ook de strijd tegen subsidiefraude op. De inspectie Financiën zal strikter controleren of de subsidies voor de juiste doeleinden zijn aangewend, of de facturen van de ontvanger kloppen en of niet vanuit meerdere departementen subsidies zijn betaald. Data-analyses moeten eventueel misbruik aanduiden. Stelt de inspectie fraude of oneigenlijk gebruik vast, dan kan ze het geld terugvorderen.

Een van de belangrijkste instrumenten van de inspectie Financiën zal de subsidiedatabank zijn. Die zal alle subsidies die de Vlaamse overheid uitkeert tegen het einde van het jaar in kaart brengen. Zo'n register is er nog niet, waardoor de kans op dubbele subsidiestromen bestaat.

De verstrenging van de subsidieregels gaat niet per se gepaard met besparingen, zegt Diependaele. 'Weinig effectieve subsidies kunnen worden geschrapt, maar het gaat niet om de grote brokken die nodig zijn om de Vlaamse begroting opnieuw naar een evenwicht te duwen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud