Vlaanderen raakt niet meer aan hervorming kinderbijslag

Ouders van 1,6 miljoen Vlaamse kinderen krijgen kinderbijslag. ©Hollandse Hoogte / Harold Versteeg

De Vlaamse regering voert na een evaluatie enkel kleinere bijsturingen door aan de hervorming van de kinderbijslag. Hoewel er aanvankelijk veel kritiek was, staan de fundamenten sterk, zegt minister Wouter Beke.

Vlaanderen schuift de ouders van ongeveer 1,6 miljoen kinderen jaarlijks zo’n 3,5 miljard euro toe via de kinderbijslag. Daarmee is het Groeipakket, zoals de kinderbijslag in het jargon heet, een van de belangrijkste uitgavenposten in de Vlaamse begroting. Nadat de bevoegdheid in 2014 werd overgeheveld, heeft de vorige minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) een grote hervorming van de kinderbijslag uitgewerkt.

De belangrijkste wijziging is dat ouders voor kinderen geboren vanaf 2019 een vast basisbedrag krijgen van 166 euro per maand. Bij oudere kinderen krijgen ze minder voor het eerste en meer voor het tweede en het derde kind. Voor schoolgaande kinderen komt daar een schoolpremie bovenop, voor wie een laag inkomen heeft een sociale toeslag en voor kinderen die meer ondersteuning nodig hebben is er een zorgtoeslag.

De hervorming botste destijds op veel weerstand. De belangrijkste kritiek was dat de vernieuwde kinderbijslag een te kleine impact zou hebben op het bestrijden van de kinderarmoede, waardoor volgens critici een historische kans werd gemist. Tijdens de onderhandelingen over de huidige Vlaamse regering werd beslist de hervorming aan een evaluatie te onderwerpen.

Kleine bijsturingen

De evaluatie, uitgevoerd door het Vlaams Agentschap Opgroeien, is nu klaar. De administratie keek niet naar de fundamenten van de hervorming, maar ging enkel na welke bijsturingen er met het beschikbare budget nodig zijn. In een rapport van 162 pagina’s dat De Tijd kon inkijken somt de administratie er 15 op. Veeleer gaat het om technische aanpassingen, die de Vlaamse regering ook zal uitvoeren.

Wezentoeslag

De Vlaamse Administratie Opgroeien heeft een evaluatie gemaakt van de hervorming van het Groeipakket, zeg maar de kinderbijslag, en schuift een aantal bijsturingen naar voren. De politiek meest gevoelige aanpassing gaat over de wezentoeslag. Voor kinderen die voor 2019 werden geboren, blijven in principe de oude regels van kracht. Maar als een van de ouders na 1 januari 2019 stierf, is dat niet meer zo en gelden de nieuwe regels. Er onstond heisa toen een aantal gezinnen - de administratie zegt weet te hebben van acht - daardoor zijn kinderbijslag zag dalen. Wie in zo’n situatie terechtkomt, mag er voortaan niet meer op achteruitgaan.

Fundamentele wijzigingen komen er niet. Zo pleit de administratie ervoor voorlopig geen aanpassingen door te voeren aan de sociale toeslagen, dé manier om de kinderbijslag meer herverdelend te maken. In het oude systeem waren die sociale toeslagen er onder meer voor langdurig werklozen en zieken, in het nieuwe systeem is die afhankelijk van het inkomen. Opvallend is dat niet alleen lage inkomens, maar ook middeninkomens met minstens drie kinderen recht kunnen hebben op de toeslag.

Sociale toeslag

In 2018 werd er een sociale toeslag uitbetaald voor de ouders van 175.000 kinderen, in het nieuwe systeem is dat voor de ouders van 364.000 kinderen. Daardoor wordt intussen voor een op de vier kinderen een sociale toeslag van minstens 50 euro per maand en per kind uitbetaald.

Dat aantal zal de komende jaren allicht stijgen omdat elk jaar minder ouders in het oude systeem zitten en almaar meer in het nieuwe systeem, waarvoor de kans groter is dat ze een sociale toeslag krijgen. ‘De sociale toeslag zal jaar na jaar een groter effect hebben en is dus nog niet op volle kruissnelheid. We bevelen aan om momenteel geen wijzigingen door te voeren’, stelt de administratie.

Uit de armoedetoets die destijds werd doorgevoerd, bleek dat de nieuwe kinderbijslag de armoedetoets licht zou doen dalen. Kinder- en armoedeorganisaties vonden dat te beperkt en deden een oproep om nog meer te investeren in sociale toeslagen. Voor de Vlaamse regering was dat geen optie omdat dat ofwel extra geld zou kosten, ofwel gefinancierd zou worden door het basisbedrag voor het deel van de bevolking met een hoger inkomen te verlagen.

De nieuwe evaluatie brengt geen verandering in dat standpunt. ‘De fundamenten van de hervorming staan sterk’, zegt Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V). ‘We hebben een keuze gemaakt voor eenheid en rechtvaardigheid, maar met extra toeslagen voor gezinnen die het echt nodig hebben.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud