Vlaanderen verstopt jaarlijks 250 euro in uw stroomfactuur

De steun voor zonnepanelen wordt betaald via de elektriciteitsfactuur van iedere Vlaming. ©Hollandse Hoogte / Judith Dekker

Een doorsnee gezin betaalt via zijn elektriciteitsfactuur jaarlijks ruim 250 euro Vlaamse bijdragen voor allerhande zaken, zoals renovatiepremies, laadpalen en subsidies voor zonnepanelen. In totaal gaat het om een bedrag van 1,7 miljard euro.

De elektriciteitsfactuur van de Vlaming is een kluwen geworden van allerhande heffingen, bijdragen en taksen. Behalve de prijs voor elektriciteit zelf en voor het onderhoud van het elektriciteitsnet betalen gezinnen en bedrijven ook tal van bijdragen voor extra’s. Die zogenaamde openbare dienstverplichtingen (ODV’s) vertegenwoordigden vorig jaar in Vlaanderen een totaalbedrag van 1,70 miljard euro. Tot die vaststelling komt de Vlaamse energiewaakhond VREG na een doorlichting.

Op tafel regerinsgonderhandelaars?

In de startnota van Vlaams informateur Bart De Wever (N-VA) staat dat de Vlaamse regering 'moet waken over de betaalbaarheid van de energiefactuur voor gezinnen.' Binnen de Vlaamse regeringsonderhandelingen die nu lopen tussen N-VA, CD&V en Open VLD, is dat voorstel nog niet concreet gemaakt, luidt het, maar het zal wel nog aan bod komen.

De verschillende partijen hebben daar meerdere pistes voor, zoals de manier van doorrekenen grondig bekijken om te vermijden dat Vlamingen op die kosten ook nog eens (federale) btw moeten betalen.

De openbare dienstverplichtingen zijn zeer uiteenlopende zaken van algemeen belang, die voor het merendeel gefinancierd worden via de energiefactuur. Het gaat bijvoorbeeld om bijdragen voor de openbare straatverlichting, voor renovatiepremies en energiebesparing, de installatie van publieke laadpalen voor elektrische wagens, energielevering aan klanten met het sociaal tarief en subsidies voor hernieuwbare energie.

Niet transparant

Alles samen kostten de Vlaamse openbare dienstverplichtingen vorig jaar 1,4 miljard euro. Omdat Vlaanderen die bedragen niet via de belastingen int, maar via de elektriciteitsfactuur, moet de stroomverbruiker daarop ook nog eens btw betalen. Zo vloeit bijkomend nog 257 miljoen euro btw naar de federale begroting. Die ‘belasting boven op een belasting’ maakt dat de totale kostprijs van het systeem oploopt tot 1,7 miljard euro.

De scheeftrekking op de elektriciteitsfactuur druist in tegen de energietransitie die nodig is, weg van oude fossiele energie.
Pieterjan Renier
Topman VREG

Omgerekend betaalde een doorsnee gezin vorig jaar op zijn elektriciteitsfactuur 252 euro aan Vlaamse openbare dienstverplichtingen plus nog eens 37 euro aan federale bijdragen. Een klein bedrijf moest in totaal ruim 4.000 euro ophoesten. 

Veruit het grootste deel van dat geld dient voor subsidies voor hernieuwbare energie. De warmte-krachtcertificaten en de groenestroomcertificaten die eigenaars van zonnepanelen krijgen, vertegenwoordigen ruimschoots meer dan een miljard euro. Omdat de financiering van de certificaten versnipperd zit over verschillende kostenposten op de energiefactuur, valt een exact bedrag niet zomaar te achterhalen. Ook voor andere uitgaven, zoals de sociale dienstverplichtingen, is door de wirwar aan financieringskanalen niet te zeggen hoeveel Vlaams geld er precies naartoe vloeit. De VREG oordeelt in haar rapport dan ook eufemistisch dat het systeem ‘weinig inzichtelijk’ is.

Scheeftrekking

Pieterjan Renier, de topman van de VREG, trok eerder dit jaar in een interview met De Tijd al aan de alarmbel. ‘De elektriciteitsfactuur ligt veel te hoog doordat er allerhande openbaredienstverplichtingen op zijn geschoven om bijvoorbeeld renovatiepremies of groenestroomcertificaten te financieren’, zei hij toen. ‘Iemand met een warmtepomp wordt zo afgestraft en betaalt allerlei extra heffingen, die niet gelden voor wie met stookolie of aardgas verwarmt. Die scheeftrekking op de elektriciteitsfactuur druist in tegen de energietransitie die nodig is, weg van oude fossiele energie.’

Renier hoopt dat het rapport van de VREG voor beleidsmakers transparantie brengt. ‘Het kan de aanzet zijn om de huidige openbare dienstverplichtingen en hun financieringswijze tegen het licht te houden en te heroriënteren’, zegt hij. ‘We moeten werk maken van een betaalbare energietransitie.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud