‘Voor gewone kmo doet N-VA niets'

©Thomas De Boever

‘Vlaamse gezinnen en kmo’s worden de dupe van de obsessie van de nieuwe rechtse meerderheid om elk links symbool uit te wissen.’ Sp.a’er John Crombez zet zich schrap voor vijf jaar oppositie.

‘De nieuwe rechtse coalities in Vlaanderen en zo goed als zeker ook op het federale niveau beloven radicaal te breken met het beleid van het verleden. Het wordt een trendbreuk. Gezinnen en zelfstandigen die nu moeten knokken om heelhuids het einde van de maand te halen, zullen straks in het rood duiken.’ John Crombez, de ontslagnemende staatssecretaris voor Fraudebestrijding en de gedoodverfde opvolger van Bruno Tobback als sp.a-voorzitter, staat te popelen om aan het nieuwe politieke jaar te beginnen.

De plaats van onze afspraak is het oude postgebouw in Oostende, vandaag een cultureel centrum, dat zoals een groot deel van de kuststad oude grandeur uitstraalt. Crombez heeft de plek niet toevallig gekozen. ‘Ik heb hier tijdens het net afgelopen zomerfestival Theater aan Zee een pak mensen uit de cultuursector ontmoet. Ze zijn meer dan ongerust over de besparingen die op hen afkomen. Dat de Vlaamse regering weigert op hun vragen te antwoorden, getuigt van een totaal gebrek aan respect.’

Bent u iets wijzer geworden van de hoorzitting in het Vlaams Parlement?
John Crombez: ‘‘Dames en heren, er is geen begroting.’ (lacht) Dat is natuurlijk onzin. Niemand vraagt dat de nieuwe regering lijn per lijn uitlegt waar en hoeveel precies bespaard wordt. Dat is werk voor het parlement eind september. Maar ze kan wel de grote budgettaire lijnen meegeven, zoals de vorige Vlaamse regering in 2009 gedaan heeft. Dat heeft niets te maken met overdreven profileringsdrang van de oppositie, zoals de N-VA beweert. Rekent die partij CM-voorzitter Marc Justaert dan tot de oppositie?’

‘Justaert was aanvankelijk vrij positief over het regeerakkoord, maar hij is samen met het hele middenveld beginnen te panikeren toen een besparingsdocument is uitgelekt. Daar zijn wij niet verantwoordelijk voor. Ik heb de indruk dat alleen de oppositie de nota nog niet heeft kunnen inkijken. De nieuwe regering moet eigenlijk nog beginnen, en blijkbaar is het wantrouwen nu al zo groot dat er vanuit de meerderheid gelekt wordt.’

Maar er moet toch bespaard worden?
Crombez: ‘Natuurlijk. Mag ik er even op wijzen dat de ontslagnemende federale regering zonder de N-VA meer bespaard heeft op het ambtenarenapparaat dan het Vlaamse niveau met de N-VA in de meerderheid? De ontslagnemende federale regering heeft 22 miljard euro gesaneerd in tweeënhalf jaar tijd, terwijl haar opvolger straks 17 miljard moet besparen in vijf jaar. Intussen blijft Bart De Wever zeggen dat de regering-Di Rupo niets gedaan heeft en dat nu zwaar ingegrepen moet worden om ons wanbeleid recht te trekken. For the record: de besparingen zijn niet onze schuld. Dat ze stoppen met hun beleidskeuzes in onze schoenen te schuiven. Dat is gewoon laf.’

‘De nieuwe coalitiepartners zeggen zelf dat ze in de eerste plaats alle sociaaldemocratische symbolen willen uitwissen, zoals het gratisbeleid. Terwijl het in werkelijkheid gaat om maatregelen die voor herverdeling zorgen. Gezinnen en zelfstandigen worden de dupe van de rechtse symbolenstrijd.’

Hoe zou u het dan aanpakken?
Crombez: ‘Ik geef één voorbeeld. De subsidies aan bedrijven zijn de voorbije tien jaar de sterkst gestegen uitgavenpost op de begroting. Ons voorstel: vereenvoudig het kluwen aan subsidies, waardoor de totale uitgaven dalen, en geef het verschil terug aan bedrijven via een rechtstreekse lastenverlaging. Dat is veel eerlijker tegenover de kmo’s, die anders dan de multinationals niet over een batterij consultants beschikken om hun weg te vinden in het bos aan subsidies. Want op dat vlak maak ik een knieval. De federale regering heeft in 2005 beslist 5 miljard euro lastenverlagingen aan bedrijven te geven. Van dat totaalbedrag zijn veel te weinig centen gevloeid naar de kmo’s, het kloppende hart van onze economie.’

Waar zit het verschil met de nieuwe regeringen?
Crombez: ‘Dat de besparingen veel rechtvaardiger kunnen. Want er zijn wel degelijk alternatieven voor het doorschuiven van de factuur, van water over elektriciteit en openbaar vervoer tot kinderopvang, voor gezinnen en zelfstandigen. Ons model van sociale bescherming wordt vervangen door een dat het grootste deel van de samenleving in de vrieskou zet. Dat past natuurlijk in het maatschappijbeeld van de N-VA. Een kleine groep mensen - de armste en de rijkste inkomensgroep - mag op haar steun rekenen. De brede middengroep moet het zelf maar uitzoeken.’

De federale regering zal straks nog dieper snijden. Hoe zullen de besparingen er daar uitzien?
Crombez: ‘Het wordt hetzelfde beeld als op Vlaams niveau. Ik hoor dat er plannen zouden zijn om het fiscale voordeel op spaarboekjes af te schaffen. Dat zou de burger nog maar eens in zijn portemonnee treffen. De federale regering moet 17 miljard euro besparen, en belooft tegelijk lastenverlagingen. Dat laatste is simpelweg onmogelijk zonder de invoering van een belasting op vermogenswinst en meerwaarden. Punt. Veel ondernemers zijn daarvoor, zolang hun personeelskosten maar zakken. Maar de onderhandelaars willen er niet aan, simpelweg omdat wij daarvoor zijn. De N-VA verkoopt de beleidskeuzes als noodzakelijke ingrepen, terwijl het om een pure clash van ideologieën gaat. Niemand kan nog beweren dat politiek één pot nat is. Dat zullen we komende jaren vanuit de oppositie ook bewijzen.’

Is uw partij klaar voor de strijd?
Crombez: ‘Daar wordt hard aan gewerkt. Samen met ondervoorzitster Joke Quintens, Freya Van den Bossche en Ingrid Lieten zijn we bezig met een doorgedreven, interne evaluatie. Die zal door voorzitter Bruno Tobback dan voorgelegd worden aan de partij. Ik heb intussen bijna 100 mensen gesproken, verkozenen en medewerkers van de partij. Mijn conclusies hou ik voor de fractiedagen in september. Die ga ik nu niet aan uw neus hangen.’

Hebt u al een idee hoe uw partij weer kan groeien?
Crombez: ‘We moeten de ambitie uitstralen om opnieuw een brede militante volksbeweging te worden. De sp.a moet de boer op, met huisbezoeken, lezingen en infosessies. In West-Vlaanderen hebben we de voorbije jaren niets anders gedaan. Bij de verkiezingen is de partij hier vooruitgegaan. Het is dus onzin dat we ons kapotgeregeerd hebben en een oppositiekuur redding zal brengen. We stonden gewoon te ver van de kiezer, waardoor de meerderheid niet langer begreep wie we waren en waar we voor stonden. We moeten alle ramen en deuren van de partij opengooien.’

Hoe wilt u dat concreet aanpakken?
Crombez: ‘Electrabel had na de liberalisering van de energiemarkt 80 procent van de particuliere contracten in handen. Dat monopolie hebben we kunnen doorbreken door mensen tijdens een grote roadshow te tonen hoe ze zonder veel extra kosten naar een goedkope leverancier konden overstappen. Daarnaast hebben we een model van groepsaankopen gelanceerd. Vandaag heeft Electrabel nog amper 40 procent van de elektriciteitsmarkt. Dat model moet de sp.a uit al haar poriën ademen. We moeten weer mensen en groepen uit alle geledingen rond ons verzamelen.’

‘Daarnaast moeten we hoop en perspectief bieden. Het wordt voor iedereen beter in de toekomst en onze kinderen zullen het beter hebben dan wijzelf. Daar ben ik zeker van. Wie iets anders beweert, jaagt de mensen onnodig schrik aan. Slechte jaren zijn vooral een gevolg van slechte beleidskeuzes. Economieën zijn geheel opgetrokken uit verwachtingen. Als het langzaam terugkerende ondernemers- en consumentenvertrouwen straks weer als een pudding in elkaar zakt, dan is dat vooral een gevolg van de wilde en verkeerde besparingen door de nieuwe regeringen. Elke winkelier die vandaag in het nieuws de geplande besparingen ziet passeren, weet nu al dat zijn verkoop binnenkort keldert.’

U hebt een negatief imago bij ondernemers. Kunt u die zelfstandigen ook weer voor de sp.a laten stemmen?
Crombez: (zucht) ‘‘John Crombez, de socialist die alle ondernemers ziet als fraudeur.’ Ik heb de voorbije jaren nochtans veel bedrijfsleiders gesproken die het met me eens waren. Ik heb in 2005 achter de schermen de notionele intrestaftrek helpen uitwerken. Toen kreeg ik de kritiek dat ik als socialist te veel pro bedrijfswereld was. Tien jaar later ben ik plots de man die de ondernemers wil kapotmaken.’

‘Veel sectoren, met de bouw op kop, kreunen en zuchten onder de oneerlijke concurrentie. Toen ik in het parlement maatregelen probeerde te nemen tegen sociale dumping, ben ik maar door één partij tegengewerkt. Dat was de N-VA. Die partij heeft er trouwens voor gezorgd dat er 40.000 arbeidskaarten zijn uitgedeeld aan Roemenen en Bulgaren, zonder dat die mensen nadien gecontroleerd werden. Partij voor de ondernemer? Eerder de partij van het grootkapitaal en de aandeelhouders. Voor de gewone kmo doen ze niets.’

Uw partij gaat in de oppositie nauw samenwerken met Groen. Is dat een eerste opstap naar progressieve samenwerking?
Crombez: ‘We gaan nauw samenwerken, omdat er veel meer is dat onze beide partijen bindt dan wat ze scheidt. Veel meer moet u daar niet achter zoeken. De sp.a werkt aan een eigen project, niet aan kartels of andere manieren van frontvorming.’

Wanneer wordt u nu partijvoorzitter?
Crombez: ‘De voorzittersverkiezingen zijn gepland voor juni volgend jaar. Of die datum nog kan vervroegen? Daar beslis ik niet over, maar de partij. Voor de rest kan ik u bijzonder weinig vertellen, behalve dat ik overweeg mij kandidaat te stellen. Mijn grootste bekommernis is dat de organisatie van de partij er nu zo snel mogelijk weer staat. We hebben niet de luxe om nog veel tijd te verliezen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud