Water in landbouwgebied opnieuw meer vervuild

©ANP

De kwaliteit van het water in beken en rivieren in landbouwgebied is slechter geworden. Meer dierlijke mest belandt van de akkers in het water.

De kwaliteit van het oppervlaktewater in landbouwgebied gaat verder achteruit. Dat blijkt vrijdag uit het Mestrapport 2020 van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Dat het water zwaarder vervuild is, komt omdat landbouwers mest uitstrooien die niet volledig als voedingsstof door de gewassen wordt opgenomen en in het water belandt.

Het probleem is niet nieuw. Vlaanderen zit al aan zijn zesde Mestactieplan om de nitraatvervuiling in de Vlaamse rivieren weer onder controle krijgen. De bedoeling is dat dat tegen 2022 moet lukken.

In het plan mikt Vlaanderen op betere waterkwaliteit: tegen 2022 moet in de gebieden met veel watervervuiling 4 milligram nitraat per liter uit het water verdwijnen. Maar dit jaar werd in die gebieden net een verslechtering met diezelfde hoeveelheid vastgesteld.

Vlaams minister van Omgeving en Handhaving Zuhal Demir (N-VA) zegt dat ze blijft inzetten op controles. 'Het verscherpte toezicht op de teeltvrije zone langs waterlopen leidde tot een sterke daling van het aantal vaststellingen, maar de inbreukpercentages blijven hoog en vereisen een sterke aanwezigheid van de inspecteurs op het terrein.'

Het verscherpte toezicht op de teeltvrije zone langs waterlopen leidde tot een sterke daling van het aantal vaststellingen, maar de inbreukpercentages blijven hoog.
Zuhal Demir
Vlaams minister van Omgeving

Nitraatvervuiling dwingt de Vlaamse regering al twee decennia tot de moeilijke oefening om landbouw en natuur te verzoenen. Dat evenwicht zoeken is bovendien verplicht, omdat de Europese Unie dat via de nitraatrichtlijn oplegt. De opeenvolgende mestactieplannen zijn daarvan de uitvoering.

Toen de zesde editie van dat mestactieplan in maart vorig jaar door het Vlaams Parlement werd aangenomen, noemde de Boerenbond dat een 'harde noot om kraken'.

Dat de cijfers nu de verkeerde kant uitgaan, maakt het voor de landbouwsector niet makkelijker. 'Het zijn slechte resultaten', zegt Vanessa Saenens, de woordvoerster van de Boerenbond. 'Dat is jammer, want de sector wil meewerken.'

Het zijn slechte resultaten. Dat is jammer, want de sector wil meewerken.
Vanessa Saenens
Woordvoerster Boerenbond

Hoe komt het dat de vervuiling toeneemt? Saenens legt uit dat het niet altijd eenvoudig is omdat mest drie maanden in de grond blijft. Als het lang droog blijft en daarna plots regent, nemen de planten de mest niet op en spoelt die weg naar het grondwater. Een landbouwer moet dus een inschatting maken van het weer voor de komende drie maanden om correct te bemesten. Daarnaast, zegt Saenens, leeft er veel frustratie omdat de regels van het mestactieplan zo complex zijn dat zelfs experts ermee worstelen.

Toch openen de slechte cijfers niet noodzakelijk het debat over een verdere verstrenging van de regels. De metingen zijn gebeurd in de winter van 2019-2020. De strengere regels van het zesde Mestactieplan zijn in het voorjaar van 2020 in werking getreden, legt Saenens uit.

Klimaat

De slechte nitraatcijfers komen op een ongelukkig moment voor de landbouwsector, die ook om klimaatredenen onder druk dreigt te komen. Volgende week bespreken de EU-landen het klimaatbeleid op een Europese top. België heeft tot nader order geen standpunt omdat Vlaanderen de ambitie niet omarmt om de CO2-uitstoot tussen 2005 en 2030 versneld te laten dalen.

In de Vlaamse regering circuleren berekeningen die leren dat die ambitie er op zou neerkomen dat Vlaamse boeren hun veestapel met 40 procent moeten afbouwen. Het is diezelfde veestapel die tot het mestoverschot leidt.

In de verkiezingsprogramma's van vorig jaar pleitten CD&V en Open VLD er voor dierlijke mest makkelijker te kunnen verhandelen als grondstof voor gewassen. In de Vlaamse oppositie wil Groen dat de Vlaamse veestapel wordt gehalveerd. Ook de sp.a was in haar programma van 2019 voor een krimp.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud