Winkelleegstand verdubbeld in vijf jaar

Onder meer het centrum van Sint-Niklaas kampt met leegstand. (foto WKB) ©Wim Kempenaers (WKB)

Tussen 2008 en 2013 zijn er in Vlaanderen 3.700 leegstaande winkels bijgekomen. Vooral in de lokale winkelkernen is de leegstand toegenomen. De totale leegstaande winkeloppervlakte is er zelfs verdubbeld. Tegelijk is het aanbod aan winkeloppervlakte in de periferie, denk aan de baanwinkels, met 1,5 miljoen vierkante meter of 145 procent gestegen. Ondernemersorganisatie Unizo roept in een reactie op tot een 'moratorium op baanwinkels'.

De cijfers komen uit de voorlopige conclusies van een studie over het winkellandschap in Vlaanderen, uitgevoerd door IDEA Consult, dat in opdracht van de Vlaamse overheid het Vlaamse winkellandschap in kaart bracht.

Uit het onderzoek blijkt dat het totale aantal winkelpanden tussen 2008 en 2013 min of meer stabiel is gebleven rond 61.000. De totale oppervlakte aan winkelruimte is in die periode wel toegenomen van 11,3 miljoen tot ruim 12,6 miljoen vierkante meter, een stijging van zo'n 12 procent.

Die toename is echter niet evenredig verdeeld. Zo is het aanbod in de binnenstedelijke winkelgebieden maar met 2,2 procent gestegen, terwijl het aanbod in de periferie gebieden (bv. baanwinkels en shoppingcentra) met 145 procent is toegenomen.

 De leegstand is de voorbije jaren met 66 procent gestegen tot ruim 900.000 vierkante meter. Dat betekent dat 7 procent van het aanbod leegstaat. In 2008 was dat nog maar 4,7 procent. Net als het aanbod, is ook de leegstand niet evenredig verdeeld. Zo is de leegstand in de periferie amper gestegen, maar is er vooral een toename van de leegstand in de kernwinkelgebieden.

'In de kerngebieden staat gemiddeld 11 procent van de winkels leeg, met uitschieters tot boven 35 procent', zegt Willem de Laat van IDEA Consult. 'De leegstand in de centra van steden en gemeenten is verdubbeld van ruim 227.000 vierkante meter naar ruim 450.000 vierkante meter', luidt het.

E-commerce

Uit het onderzoek blijkt nog dat de omzet in de detailhandel, rekening houdend met de inflatie, redelijk stabiel blijft. Omdat meer mensen hun aankopen online doen, wordt wel verwacht dat de omzet in de fysieke winkels de komende jaren zal dalen en dat ook het aantal winkels zal dalen.

 De cijfers bevestigen alvast de stelling dat veel winkels de binnenstad verlaten en naar de periferie trekken. Nochtans wilde de Vlaamse regering met haar Winkelnota het winkelen in de lokale kernen versterken. 'De detailhandel is een tanker die moeilijk te keren is. Maar we willen die copernicaanse omwenteling op winkelgebied doorzetten. We willen het zwaartepunt van het winkelen in de kernen leggen', houdt minister-president Kris Peeters (CD&V) vol. Hij verwees daarbij naar het recentelijk goedgekeurde voorontwerp van decreet rond het integraal handelsbeleid. Dat decreet moet Vlaanderen helpen voorbereiden op de geplande overheveling van de federale IKEA-wet.

De tekst die door de regering is goedgekeurd op 14 februari, voorziet onder meer in een vestigingsbeperking in niet-kerngebieden. 'Zo kunnen er bijvoorbeeld winkelarme gebieden aangeduid worden en zou een provincie bijvoorbeeld een moratorium op baanwinkels kunnen invoeren', legt Peeters uit. 'Niets doen is geen optie. Zonder de detailhandel bloeden onze centra dood.'

Kwaliteit

De Laat van IDEA Consult geeft de lokale besturen een advies: 'Focus op aantrekkelijkheid en kwaliteit. Probeer de leegstand niet krampachtig op te vullen. Ga bepaalde aanloopstraten met leegstand op een andere manier invullen door van leegstaande woningen bijvoorbeeld winkels te maken. De uitdaging moet zijn ervoor te zorgen dat mensen van de tien keer acht keer in de Antwerpse binnenstad gaan winkelen en twee keer in Wijnegem Shopping Center en niet omgekeerd.'

Nog volgens De Laat is de tijd van de ongebreidelde groei van de baanwinkels stilaan voorbij. 'De tijd van eindeloos doorbouwen in de periferie is aan het aflopen. Er zit niet zoveel rek meer op', klinkt het.

De studie is nog niet volledig klaar. De definitieve conclusies en beleidsaanbevelingen worden in de zomer verwacht.

Reactie

Ondernemersorganisatie Unizo ziet in de studie een bewijs dat de IKEA-wet heeft gefaald. 'Het winkelaanbod in de kernen is gedaald en de leegstand in de centra neemt jaar na jaar toe', stelt Unizo. De organisatie maakt zich zorgen. Er is volgens de organisatie nood aan een 'kernversterkend beleid' en aan een 'moratorium op baanwinkels'.

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud