nieuwsanalyse

Duitse economie kromp in het voorjaar

De Duitse kanselier Angela Merkel hintte dinsdag een eerste keer op actie van de overheid om de Duitse economie een duwtje in de rug te geven als de macro-economische indicatoren blijven verslechteren. ©REUTERS

De Duitse gezinnen en de overheid lieten het geld wel rollen, maar dat kon de dalende export niet compenseren. 'Deze cijfers luiden het einde in van een gouden decennium', meent ING-econoom Carsten Brzeski.

De Duitse economie kampt met een vormdipje. In de periode april-juni is het bruto binnenlands product (bbp) van de grootste economie van de eurozone kwartaal op kwartaal met 0,1 procent gedaald. Dat maakte het Duitse bureau voor de statistiek, Destatis, woensdagmorgen bekend.

Ter vergelijking: in dezelfde periode ging de economie in de eurozone er met 0,2 procent op vooruit. In Frankrijk, de tweede economie van de eurozone, dikte de groei ook met 0,2 procent aan. Italië kampte met een nulgroei terwijl Spanje en Nederland uitpakten met een bbp-klim van 0,5 procent.

Verwacht

De kleine krimp in Duitsland komt niet onverwacht. Verschillende macro-economische indicatoren hadden de voorbije weken al in die richting gewezen. De industriële productie incasseerde in juni de grootste klap in bijna een decennium.

Economen hadden dan ook rekening gehouden met een bbp-daling van 0,1 procent. Tijdens de eerste drie maanden van 2019 was nog sprake van een groei met 0,4 procent.

'De economie kreeg in het voorjaar enkele positieve impulsen', stellen de cijferaars van Destatis. De gezinnen lieten het geld meer dan in het eerste kwartaal rollen en ook de overheid investeerde flink. 'Maar ontwikkelingen in het buitenland zetten een rem op de economische groei', stipt Destatis aan. De export viel in het tweede kwartaal dan ook sterker terug dan tijdens de eerste drie maanden van dit jaar.

Handelsoorlog

Een verrassing is dat niet. Wereldwijd is sprake van een groeivertraging. De aanhoudende onzekerheid over de brexit weegt op het sentiment. Daarnaast speelt de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China de Duitse economie flink parten. Niet het minst omdat heel wat Duitse autoproducenten wagens exporteren van de VS naar China. Onderdelen voor de productie van die voertuigen op Amerikaanse bodem voeren ze dan weer in vanuit China.

Zo worden de BMW's, Mercedessen en Volkswagens van deze wereld twee keer getroffen door het Amerikaans-Chinese handelsconflict. Want zowel op de ingevoerde onderdelen als op de geëxporteerde voertuigen rusten strafmaatregelen.

Recessie

De hamvraag luidt of de kleine krimp in het tweede kwartaal de voorbode vormt van een recessie. De eerste macro-economische indicatoren voor het derde kwartaal ogen immers ook niet rooskleurig. Heel wat economen houden dan ook rekening met een nieuwe terugval van het Duitse bbp in de periode juli-september. 

-0,1%
Krimp Duitse economie
In de periode april-juni is het bruto binnenlands product van de grootste economie van de eurozone kwartaal op kwartaal met 0,1 procent gedaald.

'Het bbp-rapport van vandaag luidt het einde van een gouden decennium voor de Duitse economie in', stelt Carsten Brzeski, de hoofdeconoom van ING Duitsland. Hij wijst erop dat de grootste economie van de eurozone sinds het einde van de recessie van 2008-2009 elk kwartaal gemiddeld met 0,5 procent groeide tegenover de vorige periode van drie maanden. 

'De economie groeide zelfs in 35 van de 40 laatste kwartalen. Maar die cijfers verborgen een zorgwekkende trend. Sinds het derde kwartaal van 2018 stagneerde de economie de facto. De kwartaalgroei kwam gemiddeld op 0 procent uit', gaat de econoom voort.

Overheidsactie

Alarmbellen gingen volgens hem af toen bedrijven de voorbije weken de eerste winstwaarschuwingen uitstuurden. Sommigen stuurden al werknemers de laan uit of schakelden over op het systeem van tijdelijke werkloosheid. Met een dalend consumentenvertrouwen tot gevolg.

De kans dat gezinnen de volgende maanden de vinger op de knip houden, is dus niet onbestaande. Dan zou de Duitse economie nog wel eens dieper kopje-onder kunnen gaan.

Actie van de regering dringt zich op volgens Brzeski. 'Duitsland heeft nood aan stimulusmaatregelen op korte én op lange termijn', meent hij. 'De buzzwords zijn digitalisering, klimaatbescherming, energietransitie, infrastructuurwerken en onderwijs.' 

Merkel

De Europese Commissie roept Duitsland al jaren op te investeren in verschillende van die domeinen. Maar kanselier Angela Merkel en haar team gingen steeds op rem staan. Een begroting in evenwicht primeerde.

Het land stevent af op een moeilijke situatie. We gaan de bbp-cijfers van het tweede kwartaal grondig bestuderen en naar het derde kwartaal kijken. We zullen onze reactie afstemmen op de toestand die zich voordoet.
Angela Merkel
Duitse kanselier

Mogelijk verandert Berlijn op korte termijn toch het geweer van schouder. Merkel leek daar dinsdag alvast op te hinten. 'Het land stevent af op een moeilijke situatie. We gaan de bbp-cijfers van het tweede kwartaal grondig bestuderen en naar het derde kwartaal kijken. We zullen onze reactie afstemmen op de toestand die zich voordoet', klonk het.

Brzeski verwacht dat de regering-Merkel, onder druk van de groeiende populariteit van de Groenen, in september uitpakt met enkele maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan. Gemakkelijke maanden wachten de grote coalitie van christen- en sociaaldemocraten in elk geval niet. 

Op 1 september vinden regionale verkiezingen plaats in Saksen en Brandenburg. De peilingen voorspellen verliezen voor de traditionele partijen. Vooral voor de sociaaldemocraten kunnen electorale opdoffers een aanleiding vormen om nationaal de stekker uit het verstandshuwelijk met de christendemocraten te trekken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect