Europa pakt sociale dumping aan

Europees Commissaris voor Werkgelegenheid, Marianne Thyssen (CD&V). ©EPA

De Europese ministers van Werk raakten het maandagavond laat eens over een aanpassing van de Europese regels voor detachering. Daarmee is een symbooldossier van sociale dumping van de baan.

De ministers van Werk keurden een ultiem compromisvoorstel goed om de Europese regels voor detachering, het tijdelijk uitsturen van werknemers naar een ander Europees land, aan te passen. De huidige EU-regels voor detachering hebben geleid tot misbruiken, zoals het oprichten van postbusbedrijven in Oost-Europa. Door goedkope Oost-Europese werkkrachten in de bouw- en de transportsector gaan bonafide bedrijven in België op de fles.

Het principe ‘gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plek in de EU vanaf dag één’ blijft overeind. Ook andere loonvoordelen zoals een dertiende maand of premies, moeten vanaf de eerste dag uitgekeerd worden.

De sociale­zekerheidsbijdragen worden wel nog in het thuisland betaald. Maar ook over de aanscherping hiervan is er een akkoord onder de EU-ministers. Zo zullen inspectiediensten een niet-ingevuld A1-formulier voor een gedetacheerde werknemer, niét moet aanvaarden. De formulieren worden ook gecertifieerd. Bovendien wordt ook de samenwerking tussen inspectiediensten verbeterd.

‘Arbeidsmobiliteit is een positieve zaak, maar de interne markt mag geen jungle zijn. Daarom zijn regels nodig’, zei een tevreden Europees commissaris voor Werk, Marianne Thyssen, na afloop van het EU-overleg.

Macron

Voor de Franse president Emmanuel Macron was detachering een symbooldossier. Onder Franse druk werd de duur van detachering beperkt tot twaalf maanden, in plaats van 24 nu. In sectoren waar vaker een langere detachering voorkomt, kan de detachering nog met zes maanden verlengd worden. België bijvoorbeeld zendt veel IT-specialisten en managers uit voor langere tijd. Die verlenging moet wel gemeld en gemotiveerd worden.

'Na een periode van 12 maanden, die verlengd kan worden tot 18 maanden, wordt het volledige arbeidsrecht van de werkstaat van toepassing,' reageert minister van Werk, Kris Peeters. Dan geldt bijvoorbeeld ook de mogelijkheid voor die buitenlandse werknemers om vaderschapsverlof te claimen.

De heisa rond detachering dreef ook een wig tussen oost en west in Europa. Voor een aantal Oost-Europese landen is het uitsturen van goedkope werknemers immers een businessmodel geworden.

Oost-Europese landen boos

De Oost-Europese landen dreigden in de minderheid gesteld te worden bij een stemming en dat zette kwaad bloed bij het begin van de vergadering. De Tsjechische minister Michaela Marksova waarschuwde maandagochtend voor de anti-Europese sfeer in haar land en dreigde zelfs even met een Tsjexit.

Om de Oost-Europese landen tegemoet te komen, wordt een periode van vier jaar voorzien voor de nieuwe regels effectief van kracht worden. Transport valt voorlopig theoretisch wel onder de richtlijn, maar in de praktijk is het wachten op  aparte en aangepaste regels zijn voor transport.

Het verzet kon na twaalf uur onderhandelen worden gebroken. Polen, Hongarije, Letland en Litouwen stemden uiteindelijk tegen. Het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Kroatië onthielden zich. Dat betekennt dat er in de praktijk een vrij ruime meerderheid was voor de aangepaste regels.

Hoe werkt detachering?

- Als een Pool twaalf maanden in België komt werken, dan moet hij het Belgisch minimumloon krijgen dat de Belgische wetten en de CAO's opleggen. Omdat hij 'tijdelijk' in België werkt, blijft hij wel lid van de Poolse sociale zekerheid. De (lagere) sociale bijdragen worden dus in Polen betaald. Die tijdelijke periode wordt verlangbaar tot anderhalf jaar.

- Als een Pool langer dan anderhalf jaar in België werkt, moet hij lid worden van de Belgische sociale zekerheid en hogere Belgische sociale bijdragen betalen. Dan werkt hij volledig aan gelijk loon voor gelijk werk in vergelijking met zijn Belgische collega's.

Waarom zijn regels rond detachering nodig?

Omdat EU-burgers overal in de EU kunnen gaan werken, maar ieder EU-land wel vasthoudt aan zijn eigen sociale zekerheid.

Wat is nieuw aan het akkoord van maandagavond?

Dat niet alleen de wetgeving maar ook de afspraken in CAO's - over premies, vergoedingen, dertiende maand, ...) het minimumloon bepalen. De definitie van 'tijdelijkheid' is ingekort tot twaalf maanden, verlengbaar met zes maanden. En er komt meer controle.

 

Wat nu? Overleg met Europarlement

'We wilden een zo ruim mogelijke meerderheid,' zegt Jevgeni Ossimovski, de Estse minister van Werk die mee het compromis hielp maken. Het Europees parlement stemde vorige week immers al eigen amendementen op de detacheringsrichtlijn.

'We hebben nu een sterk mandaat,' erkent ook Thyssen. Het Europees parlement had gepleit voor het behoud van detachering voor twaalf maanden.

Digitale sociale zekerheidsnummers

Thyssen besprak met de EU-ministers eerder op de dag de oprichting van een 'Europese autoriteit voor de arbeid'. 'We willen niet het werk overnemen van de nationale inspectiediensten. Maar veel landen hebben intussen bilaterale samenwerkingsakkoorden gesloten. We willen ervoor zorgen dat de verbindingsofficieren in de lidstaten beter en op dagelijkse basis samenwerken.

Thyssen gaat volgend jaar overigens een voorstel voorleggen voor digitale socialezekerheidsnummers in heel de EU. Die moeten mensen makkelijker identificeerbaar maken. Belgisch staatssecretaris voor fraudebestrijding, Philippe De Backer, pleit al langer voor een Europese database, waar makkelijk kan worden opgezocht of een gedetacheerde werknemer zijn sociale zekerheidsbijdragen in eigen land betaalde.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect