Europese top stevent af op centengevecht

Na de brexit moeten de resterende 27 Europese lidstaten het met 11 miljard euro minder doen. De verdeling van de centen wordt een gevecht op het scherp van de snee.

Europees Raadsvoorzitter Charles Michel (MR) staat volgende donderdag voor een aartsmoeilijke opdracht: een akkoord vinden over hoeveel geld de komende zeven jaar in de Europese kas zit. Het gevecht over de meerjarenbegroting is explosief. De brexit slaat een gat van 11 miljard euro per jaar in het budget. En de nieuwe politieke prioriteiten van de Europese Unie - de Green Deal en investeren in technologie, migratie en veiligheid - zijn daar nog niet in verrekend. Alle lidstaten zullen dus meer moeten betalen en minder krijgen uit de begroting.

Het vertrek van de Britten bemoeilijkt de discussie ook op een andere manier. Londen was een fervent verdediger van een krap Europees budget. Nederland, Zweden, Denemarken en Oostenrijk moeten nu voor zichzelf opkomen. Ze groeven zich in met de leuze dat de Europese begroting beperkt moet blijven tot zo'n 1.000 miljard euro voor zeven jaar.

Dat lijkt veel, maar is op de kop 1 procent van het gezamenlijke bbp van de unie. De Europese Commissie had 200 miljard euro meer voorzien over zeven jaar, wat neerkomt op 1,11 procent van het bbp. Het Europees Parlement legt de lat nog hoger, op 1,3 procent van het bbp. Het halfrond dreigde deze week nog met een veto als het de verkeerde kant uitgaat met het meerjarenbudget.

Rechtsstaat

Een groep van zestien landen uit Oost- en Centraal-Europa eist het behoud van de bestaande landbouwsteun en regionale en sociale subsidiestromen. Duitsland en Frankrijk zijn meer bereid tot een compromis, maar geven prioriteit aan het nieuwe beleid en eisen dat Europese steun voortaan gekoppeld wordt aan de eerbiediging van de rechtsstaat. Dat is koren op de molen van Hongarije en Polen.

Lidstaten brengen het gros van de Europese begroting aan op basis van hun welvaart of bbp. De druk neemt toe om behalve die nationale bijdragen ook nieuwe Europese inkomsten mogelijk te maken. Bijvoorbeeld een bijdrage per land op basis van niet-gerecycleerd plastic. Of het doorstorten van een vijfde van de inkomsten uit de verhandeling van uitstootrechten. Het eerste kan 5 miljard, het tweede 10 miljard euro opbrengen per jaar.

Een tweede Europese top in maart zal wellicht nodig zijn. Premiers kunnen nu eenmaal niet in een beweging afstappen van het mandaat van hun nationaal parlement.

De voorbije weken riep Michel de Europese leiders een voor een bij zich op de biechtstoel. Toch is wellicht een tweede top nodig in maart om een doorbraak te forceren. Premiers kunnen nu eenmaal niet in één beweging tornen aan een mandaat dat afgesproken werd met het nationaal parlement. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect