'Groene taxshift nodig voor klimaat'

Minister van Energie Marie Christine Marghem acht een groene taxshift onvermijdelijk. ©Photo News

Om de klimaatdoelstellingen te halen, is een groene taxshift in België onvermijdelijk.

Zo blijkt uit prognoses voor de invoering van een koolstofheffing, die opgesteld zijn in opdracht van federaal minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR). Door een prijs te zetten op CO2 moet het gedrag veranderen, is het idee achter het plan. En dankzij die heffing kan België zijn klimaatverplichtingen halen.

Marghem start woensdag een nationaal debat over de invoering van een koolstoftaks, een extra klimaatbelasting op het energieverbruik in gebouwen en transport. Dat debat is vrij technisch en moet bekijken of zo'n taks wenselijk is, welke sectoren eronder vallen en wat met de inkomsten gebeurt. Tegen eind dit jaar wil Marghem de conclusies van dit debat politiek vertalen. Maar voorlopig wil ze niet gezegd hebben dat die koolstoftaks er ook komt.

CO2-markt

Bedrijven die veel energie verbruiken en opwekkingscentrales voor energie worden in Europa al sinds 2005 belast. Zij moeten vervuilingsrechten kopen of verkopen via het systeem van verhandelbare uitstootrechten.

Overal in de wereld duiken gelijkaardige CO2-markten op. China heeft nu zes regionale CO2-vloeren, maar werkt aan één Chinese markt voor koolstofrechten.

In Europa blijft de prijs voor die CO2-handel wel te laag, op ongeveer 5 euro per ton, waardoor de prikkel voor groene innovatie uitblijft. Aanpassingen aan de Europese wetgeving moeten de prijs geleidelijk verhogen tot 35 of 40 euro per ton CO2.

80 tot 95 procent minder CO2 tegen 2050

Maar ook transport en gebouwen gebruiken veel energie. Minder energie verbruiken is dus noodzakelijk om de klimaatinspanningen te halen, zoals afgesproken op de klimaatconferentie van Parijs eind 2015.

Op middellange termijn, tegen 2050, belooft Europa de uitstoot van CO2 met 80 tot 95 procent te verminderen. Tegen 2030 moet de uitstoot in Europa met 40 procent verminderd zijn. België moet de uitstoot met 35 procent verminderen tegen 2030, eist de EU-Commissie. Over de verdeling binnen Europa is er wel nog geen akkoord tussen de EU-lidstaten.

Koolstoftaks

Maar om op dit koolstofarme pad te geraken, zullen harde maatregelen nodig zijn, ook in ons land, argumenteren de Belgische klimaatexperts. Sommige landen voerden al een koolstoftaks in voor het transport, zoals Frankrijk in 2014. Maar omdat die taks heel geleidelijk ingevoerd wordt, is die nog niet echt voelbaar aan de pomp.

Zweden voerde al in 1991 een CO2-taks in, met een prijs van 29 euro per ton en vandaag meer dan 100 euro. Die inspanning loont ook economisch: het Zweedse bbp groeide met 60 procent terwijl de uitstoot van CO2 met een kwart omlaag ging. Het Scandinavische land doet voor de verwarming van de huishoudens in grote mate een beroep op biomassa.

België heeft ruimte voor groene taxshift

De klimaatexperts berekenden verschillende scenario's voor een koolstoftaks tot 40 euro per ton CO2 met als horizon 2030. De maximale taks zou de prijs voor energie gemiddeld met 8,3 procent doen stijgen voor huishoudens. Een taks van 30 euro zou bijvoorbeeld leiden tot een stijging van 8 cent voor diesel en 7 cent voor benzine aan de pomp.

De macro-economische impact is positief, zo blijkt uit de simulaties. De koolstofheffing zou netto leiden tot 80.000 extra arbeidsplaatsen, en een jaarlijkse bijkomende groei van 2 procent tegen 2030. De uitstoot van CO2 zou tegelijk dalen met 46 procent.

Een prijs zetten op CO2 is tegelijk een ongelofelijke opportuniteit voor bedrijven.
Peter Wittoeck
Nationaal klimaatonderhandelaar

Ook het netto beschikbare inkomen van gezinnen zou stijgen, omdat ze overstappen op schonere brandstoffen, zo leert de simulatie. Dat neemt niet weg dat flankerende maatregelen en sociale correcties nodig zullen zijn voor de armste energieverbruikers, zegt Peter Wittoeck, hoofd van de Belgische administratie klimaatverandering. 'Maar het prijssignaal is ook een ongelofelijke opportuniteit voor bedrijven.'

België heeft bovendien ruimte voor een groene taxshift. Ons land hangt helemaal aan de staart van Europa wat betreft de inkomsten uit energietaks. België krijgt de voorbije jaren steeds dezelfde boodschap van zowel de Europese Commissie, de OESO als het IMF: de noodzaak om de lasten op arbeid te verminderen ten voordele van het belasten van milieu-onvriendelijke toestanden. In één adem wordt ook altijd het Belgisch systeem van bedrijfswagens  op de korrel genomen.

Samenwerking met gewesten nodig

De druk op België voor een echte groene taxshift zal alleen maar toenemen, is te horen bij de klimaatexperts. Met 'gewone' maatregelen zal ons land er immers niet in slagen tegen 2030 35 procent minder CO2 uit te stoten. Bovendien is samenwerking tussen het federaal niveau en de gewesten daarbij heel hard nodig.

Europa eist bovendien dat het federale niveau samen met de gewesten een klimaat- en energieplan opstelt. Op die nationale plannen komt er Europees toezicht, een beetje zoals nu met de begroting.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud