Italië keert EU en belegger de rug toe

Vicepremier Luigi Di Maio vierde gisteren het begrotingsakkoord op het balkon van het Palazzo Chigi, de ambtswoning van premier Conte. ©EPA

Italië slikt zijn beloftes voor meer begrotingsdiscipline in. Rome test zo de geloofwaardigheid van de Europese begrotingsregels én het geduld van beleggers.

'Vandaag hebben we Italië veranderd. Voor het eerst kiest de staat de kant van de burger', juichte Italiaanse vicepremier Luigi Di Maio donderdagavond op het balkon van Palazzo Chigi, de ambtswoning van premier Guiseppe Conte. 

In het conflict over de begroting moest minister van Financiën Giovanni Tria uiteindelijk bakzeil halen. Tria had zich sterk gemaakt dat Italië het tekort tot onder 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) zou terugdringen, zoals Rome ook de Europese Commissie beloofd had.

Van grote begrotingsdiscipline is geen sprake meer: luidens het begrotingsakkoord zal het tekort de komende drie jaar telkens 2,4 procent van het bbp belopen. Een traject dat geen enkele ruimte laat om de Italiaanse schuldenberg van 2.300 miljard euro, meer dan 130 procent van het bbp, af te toppen. 

Bovendien is het nog de vraag of de huidige begrotingsplannen realistisch zijn. Want beide coalitiepartners hebben de begroting bezwaard met dure beloftes. De anti-establishmentpartij van Di Maio belooft een basisinkomen van 780 euro voor 6,5 miljoen Italianen, de rechtspopulistische Lega van Matteo Salvini draait de in 2011 doorgevoerde pensioenhervorming terug. 

Die pensioenhervorming kwam er toen vlak na het aantreden van de technocraat Mario Monti, die na brokkenpiloot Silvio Berlusconi rust moest brengen, en was nodig om het vertrouwen van beleggers in Italië - en bij uitbreiding de hele eurozone - te herstellen. De Italiaanse rente was toen tot 7 procent gestegen, een onhoudbaar hoog peil voor een land dat elk jaar honderden miljarden oude én verse schulden moet zien te (her)financieren. 

2.300
Schulden-Etna
Italië moet jaarlijks honderden miljarden vinden bij beleggers om zijn schuldenberg van 2.300 miljard te herfinancieren en is dus erg kwetsbaar voor een rentestijging

De Italiaanse hervormingen gaven ook rugdekking aan Mario Draghi om in juli 2012 met zijn legendarische 'whatever it takes'-belofte de angel uit de eurocrisis te halen. De voorzitter van de Europese Centrale Bank hield woord.

De basisrente bevindt zich al sinds midden 2012 op of zelfs onder nul en blijft daar zeker tot diep in 2019 gebetonneerd. Bovendien kocht de Europese Centrale Bank sinds maart 2015 ook nog 2.500 miljard euro schulden, inclusief 356 miljard Italiaans schuldpapier.

Eind 2018 stopt de ECB wel met die bulkinkopen van staatspapier. En dan is de vraag in hoe lang beleggers, die al langer nerveus zijn over Italië, zonder die steunwieltjes uit Frankfurt, bereid zullen blijven Italië tegen bodemrentes geld toestoppen.

De lange rente in Italië is intussen opgelopen tot 3 procent. In historisch perspectief nog altijd extreem laag, maar wel al 2,5 procentpunt meer dan vergelijkbaar Duits papier. 

De Italiaanse regering test niet alleen de belegger, maar ook de Europese Commissie. In theorie heeft de eurozone strenge begrotingsregels, maar die zijn de jongste jaren steeds meer dode letter gebleken.  Met de Belg Servaas Deroose verloor 'Brussel' uitgerekend deze week één van de laatste budgettaire hardliners. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect