Joe Biden dwingt Europa in zijn pas

Joe Biden en zijn echtgenote bij hun aankomst voor de G7-top in het Britse Cornwall. ©Photo News

De Amerikaanse president Joe Biden kwam, zag en overwon nog voor hij voet op Europese bodem zette. Na vier jaar palaveren over ‘open strategische autonomie’ hangt de Europese Unie opnieuw haar karretje aan de Amerikaanse colonne.

De laatste Europees-Amerikaanse top dateert van 2014, met Herman Van Rompuy als voorzitter van de Europese Raad. De volgende editie, dinsdag in Brussel, wordt er een van amper 90 minuten. Toch is het een hele klus om alle EU-landen aan boord te krijgen voor de gezamenlijke verklaring achteraf.

In de aanloop hoopt Joe Biden de leiders van de G7 en de NAVO te paaien. Niet dat die partners de spons vegen over de hachelijke periode met de beeldenstormer Donald Trump, Bidens voorganger. Maar de stijlbreuk is er wel en Biden heeft zijn trip en vooral de sturing die hij wil geven aan de vernieuwde samenwerking goed voorbereid.

Biden ziet Europa, Canada en Japan als natuurlijke bondgenoten, die dezelfde waarden en ambities delen. Ondanks dat hernieuwde ‘familiegevoel’ lopen de belangen aan beide kanten van de oceaan niet parallel. Op de belangrijkste dossiers op tafel van de G7 en de top tussen de EU en de VS zit flink wat ruis.

Vaccinweldoener

Europa en de Verenigde Staten willen zo snel mogelijk de hele wereld gevaccineerd zien. De landen van de G7 gaan op hun top in het Britse Cornwall dit weekeinde beloven volgend jaar minstens een miljard vaccindosissen extra te leveren aan Covax, dat vaccins verdeelt in de ontwikkelingslanden. Maar nog voor zijn vertrek naar Europa zette Biden zijn partners voor het blok: de Verenigde Staten gaan dit jaar 200 miljoen en in 2022 300 miljoen vaccins weggeven.

Dergelijke pr-stunts geven Biden een groot moreel gezag. Ook al worden die vaccins niet in ontwikkelingslanden maar in de VS geproduceerd. Eerder lanceerde Biden ook een plan om de patenten van vaccins op te schorten. Maar een uitgewerkt voorstel legden de Amerikanen nog altijd niet op tafel. De Europese Commissie probeert nu de discussie in de Wereldhandelsorganisatie (WHO) te sturen met een alternatief plan, onder meer het gebruik van dwanglicenties en het opzetten van productiesites in Afrika. Het Europees Parlement voert wel de druk op: het halfrond stemde donderdag in een resolutie voor de tijdelijke opschorting van patenten.

Alternatieve zijderoute

Biden vraagt de Europese Unie steun voor een onderzoek naar de oorzaken van de pandemie. Europees Raadsvoorzitter Charles Michel en Commissievoorzitster Ursula von der Leyen zijn voor: 'We hebben volledige transparantie nodig over wat er gebeurde om de juiste lessen te trekken uit de pandemie.'

Dat onderzoek is maar een van de vele pijlen die Biden richt op zijn strategische vijand nummer één, China. Ook in Europa is de liefde voor China bekoeld. Het investeringsakkoord met China zit in de koelkast en geraakt nooit door het Europees Parlement. Litouwen is uit het Chinese zijderouteproject gestapt. Zelfs China's grootste fan, Viktor Orbán, moet na straatprotest een referendum uitschrijven over de bouw van een campus van de Chinese Fudan-universiteit.

Biden vraagt de partners van de G7 ook steun voor investeringen in grote infrastructuurwerken in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Met dat alternatief voor de Chinese zijderoute wil Biden de invloed van Peking in grote delen van de wereld breken. De bereidheid daarvoor is er. Voor de harde geopolitieke aanpak van China die Biden voorstaat, is in Europa minder animo. Vooral de Duitse kanselier Angela Merkel wil zich in dat dossier niet zomaar voor de Amerikaanse kar laten spannen.

Handel en technologie

De beste kansen op samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten liggen in handel en technologie. Europa en de VS gaan hun handelsdisputen nog dit jaar verticaal klasseren. Voor Biden is dat tegelijk een plan om de technische suprematie van China in te dijken en de democratie te verstevigen. Die samenwerking zou de vorm krijgen van een Raad voor handel en technologie. De twee economische grootmachten willen er samen de normen zetten voor het gebruik van spitstechnologie als artificiële intelligentie.

'Nieuwe technologie herschept de wereld fundamenteel, legt kwetsbaarheden bloot zoals bij aanvallen met ransomware of bij doorgedreven controle via artificiële intelligentie', schreef Biden in een opiniestuk in The Washington Post voor zijn Europese rondreis. 'De democratieën in de wereld moeten samen garanderen dat onze waarden het gebruik en de ontwikkeling van die innovaties leiden, en niet de belangen van autocraten.'

De democratieën in de wereld moeten samen garanderen dat onze waarden het gebruik en de ontwikkeling van die innovaties leiden, en niet de belangen van autocraten.
Joe Biden
Amerikaans president in een opiniestuk in The Washington Post

Het klinkt mooi en het is de belangrijkste meerwaarde in de ontwerpverklaring van de Europees-Amerikaanse top dinsdag. Maar ook daar is voorzichtigheid de moeder van de porseleinkast: eerdere overlegstructuren, zoals de Transatlantic Economic Council uit het tijdberk-Bush junior, verdwenen roemloos en ongemerkt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud