portret

Het DNA van Carles Puigdemont ademt onafhankelijkheid

Carles Puigdemont werd eerder toevallig Catalaans premier. Maar het is niet toevallig dat hij de regio naar de onafhankelijkheid leidt. Onafhankelijkheid is met de paplepel ingegoten.

Twee jaar geleden was hij politiek nog een onbekende voor het grote publiek. Nu is Carles Puigdemont (54) het gezicht van het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven en de man die het Spaanse koninkrijk op zijn grondvesten doet daveren. Voor de gewezen journalist is de Catalaanse onafhankelijkheid de rode draad doorheen zijn hele carrière.

Puigdemont werd geboren in het dorpje Amer nabij Girona. Zijn vader was, net als zijn grootvader, banketbakker. Die bakkerij is inmiddels overgenomen door zijn oudste broer. Voor Puigdemont is de bakkersstiel niet zo ver verwijderd van de politiek. Over het besturen met een coalitie zei hij eens ‘een bakker moet ook een taart maken met verschillende ingrediënten’.

Spanje is een autoritaire democratie. Het is geen rechtsstaat. Het land is ongeneeslijk ziek.
Carles PuigDemont
Catalaanse Premier

Heel vroeg raakte hij in de ban van de Catalaanse onafhankelijkheid. Op zijn zestiende werd hij op pensionaat gestuurd en werd hij een koppige ‘vechter’ voor de Catalaanse onafhankelijkheid. Puigdemont was dertien toen generaal Francisco Franco overleed, maar de harde repressie van het Franco-regime in Catalonië vergeet hij nooit.

Die missie nam hij ook mee toen hij begon bij het lokale dagblad El Punt. Hij zou uiteindelijk daar eindigen als hoofdredacteur. Toen in 1992 de Olympische Spelen in Barcelona werden gehouden, ergerde hij zich aan het feit dat de internationale media de regio straal negeerden. De ergernis vertaalde zich in het boek ‘Cata ... qué?’.

Catalonia Today

Puigdemont richtte nadien het Catalaanse persbureau Agència Catalana de Notícies op. Om uiteindelijk de Engelstalige publicatie Catalonia Today op te starten. Het geeft ook aan dat Puigdemont perfect weet hoe je media moet bespelen. In de mediastrijd om het onafhankelijkheidsreferendum was dat duidelijk te merken.

Als overtuigde Catalaan was hij was eveneens politiek actief bij de nationalistische centrumrechtse CDC, die inmiddels omgedoopt is tot PDECat. In 2007 deed hij een gooi naar het burgemeesterschap van Girona, maar dat mislukte. In 2011 nam hij zijn revanche en werd hij burgemeester.

Zijn plan was om twee termijnen uit te dienen, maar het lot besliste anders. Op een januaridag in 2015 kreeg hij een telefoontje van de toenmalige Catalaanse premier Artur Mas, met de vraag of hij niet de nieuwe premier van Catalonië wilde worden. Hij kreeg 20 minuten bedenktijd. Die had hij niet nodig, Puigdemont zei snel 'ja'.

Hij was het langgezochte politieke compromis om de Catalaanse regering te kunnen vormen. PDeCAT had samen met de linkse nationalisten van ERC en de radicaal-linkse CUP een meerderheid in het parlement. CUP wilde evenwel niet dat Mas opnieuw premier zou worden. Die was omgeven door corruptieschandalen en te nauw verbonden met het Catalaanse grootkapitaal.

De stille burgemeester uit Girona was politiek net onbekend genoeg om niet verbrand te zijn. Bovendien twijfelde niemand aan zijn overtuiging om de onafhankelijkheid van zijn regio te bewerkstelligen.

Afscheuren

Puigdemont ontgoochelde niet. Vanaf het begin had hij een duidelijk doel: Catalonië afscheuren van Spanje. ‘Onze strijd is niet anti-Spaans', stelt Puigdemont. ‘We hebben niets tegen hen. Wij willen alleen de vrijheid hebben om te gaan waar we willen en nadien willen we de beste relaties hebben met onze buren.’ Het nationalisme van Puigdemont is niet rancuneus maar democratisch.

Maar met de Spaanse overheid komt het allicht niet meer goed. Getekend door de Catalaanse onderdrukking door Franco, klaagt hij steeds nadrukkelijker over het democratische deficit van Spanje. Zonder blikken of blozen vergelijkt hij het Spanje van premier Mariano Rajoy met het Turkije van president Recep Tayyip Erdogan. ‘Spanje heeft een structureel probleem, het is een autoritaire democratie, het land is ongeneeslijk ziek. Het is geen rechtsstaat', luidt zijn conclusie.

Niet verwonderlijk dus dat hij de gerechtelijke bevelen naast zich neerlegde en toch het referendum op 1 oktober organiseerde. Voor hem telt de Spaanse legitimiteit niet, hij kent enkel het recht van de Catalaanse bevolking om zich uit te spreken.

De druk op Puigdemont is onzettend toegenomen. Niet alleen vanuit Spanje, maar ook uit Catalonië en zelfs uit de eigen partijrangen krijgt hij oproepen om zijn onafhankelijkheidsdrang te temperen. Puigdemont blijft er schijnbaar onbewogen bij. Hij heeft voor zijn Catalaanse overtuiging zelfs een celstraf van 15 tot 25 jaar over.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud