interview

Juncker: 'Ik had ook tegen Orbán gestemd'

Jean-Claude Juncker: ‘In november 2015 steunde een meerderheid van landen de spreiding van vluchtelingen. Alleen voeren sommige lidstaten die beslissing niet uit.’ ©EPA

Jean-Claude Juncker is soms zelf een euroscepticus, maar hij zweert extremisme en populisme af: 'Bij de Europese verkiezingen moeten we weerwerk bieden aan partijen die uit principe tegen Europa zijn'.

Over een dik jaar loopt zijn mandaat als voorzitter van de Europese Commissie af. Maar de tweederdemeerderheid tegen de afbraak van de rechtsstaat in Hongarije beheerst de gemoederen in Straatsburg. ‘Ik ben helemaal in harmonie met de beslissing die het Europees Parlement nam’, zegt Jean-Claude Juncker daarover.

Is er nog plaats voor Orbán in uw centrumrechtse EVP-fractie?

Jean-Claude Juncker: ‘Ik heb problemen met het feit dat Orbán deel uitmaakt van de EVP. Dat heb ik weken geleden al gezegd. Hongarije drijft weg van de Europese principes. Het is aan de EVP om daarover een  beslissing te nemen.’

Bent u zelf niet mee verantwoordelijk voor de opmars van populisten en extremisten in Europa?

Het is niet de schuld van de Europese Commissie dat een brug neerstort in Genua.

Juncker: ‘Dat vraag ik me elke dag af. De Commissie wordt soms met de vinger gewezen voor sommige ontwikkelingen in de lidstaten. Maar drie jaar geleden zei iedereen dat als we niets deden aan de werkloosheid en we de groei niet opnieuw in gang staken de populisten sterker zouden worden. We hebben dat allemaal gedaan en toch werden ze sterker.’

‘Een deel van de traditionele partijen volgt dezelfde argumenten, hetzelfde discours als de populisten. Ze worden zelf populist. Maar mensen stemmen nu eenmaal liever voor het origineel.’

Hoe moeten we dan omgaan met de populisten? De relaties normaliseren? EVP-fractieleider Manfred Weber wil een dialoog met de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini.

Juncker: ‘Als iemand lid is van een regering moet je ermee praten. Maar ik begrijp niet waarom de EVP relaties zou aangaan met Salvini. Meneer Orbán is al meer dan genoeg.’

De Europese verkiezingen gaan tussen eurosceptici en progressieven.

Juncker: ‘Ik zie het lichtjes anders (lacht). Eurosceptici zijn talrijk, maar we mogen ze niet verwarren met extreemrechts, extremisten en populisten van allerlei pluimage.’

Waarom maakt u dat onderscheid?

Juncker: ‘Ik schiet niet op de eurosceptici. Ze stellen vragen die beantwoord moeten worden. Het overkomt me zelf dat ik eurosceptisch ben over bepaalde zaken. Ben ik daarom tegen Europa? Ik ben tegen mensen die uit principe tegen Europa zijn. Ik verwar de eurosceptici niet met het harde rechts dat niet van Europa houdt. Hen moeten we blokkeren bij de Europese verkiezingen. Ik hou niet van die oorlogstaal of verwijten dat we de Europese beschaving kapotmaken. Dat soort domme praat.’

De Italiaanse regering foetert  tegen Brussel, onder meer over migratie. Hoe moeilijk zijn de  relaties met Rome?

Juncker: ‘Ik heb de Italiaanse premier Conte gisteravond aan de telefoon gehad. Ik heb hem opnieuw uitgelegd wat Europa gedaan heeft voor Italië. Sinds 2015 ging 82 miljoen euro naar Italië voor migratie. En we hebben ons flexibel opgesteld over de begroting door 15 miljard uitgaven meer toe te staan.’

Een deel van de traditionele partijen volgt hetzelfde discours als de populisten. Ze worden zelf populist.

‘Ook qua infrastructuur hebben we miljarden voor de modernisering goedgekeurd. Het is niet de schuld van de Europese Commissie dat een brug neerstort in Genua. Je moet het geld nemen dat er ligt. Italië heeft niet alle Europees geld dat beschikbaar was opgenomen.’

‘De Italiaanse regering, of toch een vicepremier ervan, speelt een retorisch spel. Dat is niet verstandig. Maar tijdens de campagne heb ik gehoord dat de stemmen voor Salvini aandikken elke keer als ik mijn mond opentrek. Ik wil hem daarbij niet te behulpzaam zijn (lacht).’

 

In 2015 vroeg u solidariteit door een spreiding van vluchtelingen. Dat heeft de extremisten veel wind in de zeilen gegeven. Hebt u spijt van dat voorstel?

Juncker: ‘Eerlijk, ik zou het niet anders doen nu. In november 2015 was er een voldoende grote meerderheid van landen voor het voorstel van de Commissie. Alleen voeren sommige lidstaten die beslissing niet uit. Het is een dispuut tussen regeringen geworden. Ik zou wel de methode lichtjes veranderen. Ons voorstel kwam toen als een verrassing voor landen die foeteren over een ‘islaminvasie’. Maar Tsjechië nam amper 20 vluchtelingen op. Is dat een invasie?’

Om een Europese oplossing te vinden voor de migratiecrisis of het versterken van de Europese rol in de wereld heb je eenheid nodig. Hoe wilt u die krijgen?

Juncker: ‘We hebben eensgezindheid nodig maar beweging moet van twee kanten komen. We stellen een versterking van de Europese grens- en kustwacht voor en gaan de rol van het asielagentschap versterken. Maar ik herhaal wat ik vorig jaar zei: iedereen moet solidair zijn. Wie al vluchtelingen opving, weet wat dat betekent. Wie daar minder om staat te springen zal meer moeten bijdragen tot ons parallel beleid, vooral voor de grenswacht.’

‘De Visegradlanden (Polen, Hongarije, Tsjechië en Slovakije, red.) hebben zich akkoord verklaard om meer geld te verschepen naar Libië. Die deal hebben we in de marge van de Europese lentetop gesloten. Orbán was daarvan de drijvende kracht. In sommige dossiers is hij dus coherent met zichzelf, in andere jammer genoeg niet.’

U zei bij uw aantreden dat dit de  Commissie van de laatste kans was.  Hoe blikt u erop terug?

Juncker: ‘Ik wilde de relaties met de lidstaten en andere instellingen verbeteren. Ik heb altijd gezegd dat we groot wilden zijn over belangrijke dossiers en meer bescheiden over kleinere zaken. Dat hebben we gedaan.’

Tsjechië nam amper 20 vluchtelingen op. Is dat een invasie?

‘We hebben het aantal wetsvoorstellen dramatisch verminderd. Tot op een punt dat het Europees Parlement protesteerde dat het te weinig voedsel kreeg. We organiseerden ook 999 dialogen met de burger. We hebben nationale en regionale parlementen bezocht. En 1.747 speeches uitgesproken. We staan dichter bij de Europese burger. Hadden we dat niet gedaan, dan waren we de steun van de burger kwijtgeraakt.’

Blijft de wapenstilstand in de handelsoorlog die u met de Amerikaanse president Donald Trump afsprak duren?

Juncker: ‘Ik had president Trump aan de telefoon na mijn bezoek. En ik ben ervan overtuigd dat hij zich houdt aan zijn beloften en aan de deal die we maakten.’

U pleit voor een sterkere rol van de euro? Hoe zullen de VS reageren op die aanval op de dollar?

Juncker: ‘U stelt het veel te negatief voor. Ik wil geen concurrentie tussen dollar en euro. Maar de rol van de euro is internationaal onbekend. Dat kan beter. De economische en monetaire unie moet ook vervolledigd worden. Als we de euro als wereldwijd betaalsysteem willen, moet ons huis in orde zijn.’

‘Maar u vraagt me niets over Afrika, nochtans het belangrijkste punt in mijn State of the Union.’

 U wilt een nieuwe relatie met Afrika?

Juncker: ‘Dat is van strategisch belang. De Belgen begrijpen dat beter dan anderen. We mogen Afrika niet alleen bekijken door de bril van de ontwikkelingssamenwerking. We moeten partners worden op gelijke voet.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content