Spanje kiest voor verandering

Pablo Iglesias, de leider van Podemos. ©REUTERS

De Spanjaarden hebben zondag het tweepartijenstelsel begraven. De conservatieven van premier Mariano Rajoy blijven de grootste maar incasseren zware verliezen. Regeren belooft erg moeilijk te worden.

Ruim 36 miljoen Spanjaarden konden zondag naar de stembus trekken om een nieuw parlement te kiezen. Het ging om de spannendste en meest onvoorspelbare stembusslag in bijna vier decennia.

Want voor het eerst sinds de terugkeer naar de democratie eind jaren 70, ging de strijd niet alleen tussen de twee traditionele partijen. De conservatieve Partido Popular (Volkspartij, PP) en de socialistische PSOE kregen de afgelopen weken tijdens de campagne flink wat weerwerk van twee nieuwkomers: de centrumpartij Ciudadanos (Burgers) en de linkse anti-establishmentpartij Podemos (We kunnen).

Ongenoegen

De bewegingen van Albert Rivera en Pablo Iglesias speelden tijdens de campagne in op het ongenoegen onder de bevolking over het saneringsbeleid en de corruptieschandalen van de afgelopen jaren. De hamvraag luidde: is de onvrede zo groot dat de Spanjaarden het tweepartijenstelsel definitief ten grave dragen?

Het lijkt er sterk op dat de Zuid-Europeanen geschiedenis geschreven hebben. Want volgens gedeeltelijke resultaten haalt geen van de traditionele partijen nog een volstrekte meerderheid.

Conservatieven

De PP van aftredend premier Mariano Rajoy zou wel de grootste blijven. Na telling van 99,6 procent van de stemmen stevenen de conservatieven af op 123 van de 350 zetels. De afgelopen vier jaar hadden ze er 186.

De PSOE kon niet profiteren van het forse stemmenverlies van de PP. De beweging van Pedro Sánchez lijkt te kunnen rekenen op 90 zetels in het nieuwe parlement. De afgelopen jaren hadden ze nog 110 vertegenwoordigers. 

Concurrentie

Conservatieven en socialisten krijgen in het nieuwe parlement behoorlijk wat concurrentie van Ciudadanos en Podemos. De beweging van Pablo Iglesias, die nog geen twee jaar bestaat, zou afklokken op 69 zetels.

PP-leider Mariano Rajoy. ©REUTERS

De centrumpartij van Rivera zou uit het niets 40 vertegenwoordigers naar de kamer kunnen sturen. Met die score blijft Ciudadanos wel onder de verwachtingen. In een peiling afgelopen maandag klokte de partij nog op 60 zetels af.

De overige zetels worden verdeeld over het radicaal-linkse Izquierda Unida en een hele resem regionale partijen uit bijvoorbeeld Catalonië en Baskenland.

Onbekende

Spanje lijkt dus op weg om een stap in het onbekende te doen. In tegenstelling tot pakweg België of Nederland heeft het Zuid-Europese land geen traditie van coalitieregeringen

De kiezers hebben de kaarten ook nog eens erg moeilijk geschud. Er zijn geen voor de hand liggende meerderheden te smeden. Er wachten de politieke partijen lange, harde onderhandelingen.

Als de verschillende fracties in het parlement er twee maanden na de eerste stemming over de installatie van een nieuwe regering niet in geslaagd zijn een werkbare meerderheid op de been te brengen, wordt het parlement automatisch ontbonden en volgen er nieuwe verkiezingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect