analyse

Wie wordt de opvolger van Juncker?

Huidig EU-Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. ©AFP

Net als in België slaat in Europa de verkiezingsstress al vroeg toe. Wie maakt de grootste kans om Jean-Claude Juncker op te volgen als voorzitter van de Europese Commissie?

Na de verkiezingen volgend jaar mag de grootste fractie in het Europees Parlement de voorzitter van de Commissie leveren. De drie grote politieke families pokeren al volop over de opvolging van Jean-Claude Juncker. Michel Barnier en Margrethe Vestager leiden de dans, maar de race is nog lang.

De grootste kanshebbers

Michel Barnier: Brexitonderhandelaar (centrumrechtse EVP)

©BELGA

De naam van Michel Barnier circuleert hardnekkig als de kandidaat van de grootste politieke familie, de centrumrechtse EVP. In de hoogste Europese kringen is het zelfs al een uitgemaakte zaak dat de Fransman op de stoel van Jean-Claude Juncker terechtkomt en dat hij zo verantwoordelijk blijft voor de afwikkeling van de brexit. Barnier is duidelijk meer dan een brexitonderhandelaar. Hij krijgt in zijn kantoor in de Berlaymont heel Europa over de vloer en laat zich steevast van zijn charmantste kant zien bij zittingen van het Parlement in Straatsburg. De brexit blijft voorpaginanieuws, waardoor Barnier zichzelf in de actualiteit kan houden. Als hij er dit jaar in slaagt een brexitakkoord te sluiten, kunnen maar weinigen in de EVP om hem heen. De EVP beslist begin november wie haar kandidaat wordt.

Margrethe Vestager: Commissaris voor Mededinging (liberale Alde)

©BELGA

Margrethe Vestager kan een gevaarlijke outsider zijn voor Barnier. De Deense heeft zich ontpopt tot de sterke vrouw van de Commissie-Juncker. Met haar open communicatie, no-nonsenseaanpak en strijd tegen concurrentievervalsing en heilige huisjes maakt ze zich immens populair. Bovendien brengt ze een breder Europees verhaal, dat verder gaat dan haar eigen portfolio. Net als Barnier is ze erg aanwezig op de Europese scène. Ze is dan ook de logische kandidaat voor de liberale partij Alde. Die is met acht staats- en regeringsleiders bijna even machtig als de EVP, die negen zitjes heeft in de Europese Raad. Vestager zelf en haar omgeving zeggen geen ambitie te hebben, maar nu al uit de kast komen zou haar kansen ruïneren. De liberalen kiezen pas in december hun Spitzenkandidaat.

Federica Mogherini: Buitenlandchef EU (socialistische PES)

©BELGA

In 2014 schoven de Europese sociaaldemocraten Martin Schulz, de huidige Duitse SPD-leider, naar voor als Commissievoorzitter. De sociaaldemocraten zijn het erover eens dat ze ook in mei 2019 met een gezamenlijke Spitzenkandidaat naar de verkiezingen willen, maar die kandidaat is er nog niet. Federica Mogherini loopt zich wel duidelijk warm voor de job. Als vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid, zeg maar de Europese minister van Buitenlandse Zaken, kan ze een stevig palmares voorleggen. De Italiaanse sociaaldemocrate weet zich onder meer in internationale kwesties, zoals de houding van de EU tegenover het kernverdrag met Iran, gesteund door het duo Merkel en Macron. Mogherini kent de Europese Commissie van binnenuit. Dat ze een vrouw is in deze mannenwereld is haar grootste troef.

Frans Timmermans: Vicevoorzitter Europese Commissie (socialistische PES)

©BELGA

Mogherini is niet de enige die zich uit de naad werkt om in poleposition aan de start van de Europese verkiezingsrace te komen. Ook de nummer twee van de Commissie-Juncker, Frans Timmermans, heeft zijn ambities om de echte Commissievoorzitter te worden nog niet opgeborgen. De Nederlander is een talenvirtuoos, gepokt en gemazeld in de diplomatie. Alleen in Polen ligt Timmermans slecht door zijn kritiek op de bedreigde rechtsstaat daar. De man geniet aanzien in Europa en waakt zorgvuldig over dat imago op partijbijeenkomsten en andere ontmoetingen. In eigen land is Timmermans niet echt populair. Zijn fel afgeslankte PvdA zit in de oppositie. Maar de Nederlandse premier Mark Rutte is bereid Timmermans uit te spelen en in de Commissie te houden als blijkt dat hij daar een cruciale rol kan spelen.

Deze mogelijke kandidaten zitten nog in de coulissen

Xavier Bettel: Premier Luxemburg (Alde)

De Luxemburgse premier Xavier Bettel is de enige liberale leider die echt ambitie heeft om naar het Europese niveau op te schuiven. Zijn politieke toekomst in eigen land is wankel. Bettel vreest - terecht, volgens kenners - de parlementsverkiezingen in oktober niet te overleven als premier. De coalitie van liberalen, socialisten en groenen, een front tegen Juncker, dreigt uiteen gespeeld te worden door de christendemocraten die ze buiten hielden.

Jyrki Katainen: Europees Commissaris (EVP)

Jyrki Katainen stapte in 2014 op als premier van Finland om vicevoorzitter te worden bij de Europese Commissie. Toen al was duidelijk dat hij hogere ambities koesterde. In de Commissie-Juncker werd hij verantwoordelijk voor groei en jobs. Hij dokterde Junckers investeringsplan uit: een fonds van 500 miljard euro. De 46-jarige Katainen hoopte een gooi te doen naar het hoogste Europees ambt, maar weegt wellicht niet op tegen Barnier.

Mark Rutte: Premier Nederland (Alde)

De Nederlandse premier Mark Rutte wordt geregeld genoemd als compromisfiguur en mogelijke kandidaat voor een Europese topjob. Zelf beweert hij bij hoog en bij laag dat hij niet geïnteresseerd is in een transfer naar het zenuwcentrum van de macht, de Europese Commissie. Sommige bronnen zien Rutte eerder opduiken als voorzitter van de Europese Raad. Die coördinerende rol sluit meer aan bij zijn visie op een niet te ambitieus Europa.

Guy Verhofstadt: Fractieleider Alde

Guy Verhofstadt was in 2014, samen met de Fin Olli Rehn, nog de ‘Spitzenkandidaat’ van de liberalen. Het is nog veel te vroeg om te bepalen of hij zich weer in de race werpt, is te horen in zijn omgeving. Als Vestager de liberale topkandidaat wordt, kan Verhofstadt de hoofdrol niet claimen. Intussen blijft de Belgische ex-premier als brexitman van het Europees Parlement en als liberaal fractieleider wel heel zichtbaar aan de Europese knoppen zitten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content