Advertentie

Top-CEO’s leggen in Antwerpen basis voor Europese Industrial Deal

De BASF-site in Antwerpen. ©Wouter Van Vooren

In de haven van Antwerpen komen dinsdag Europa's grootste industriëlen samen om te ijveren voor soepeler regels, gestroomlijnde subsidies en een stabiel energiebeleid. Die zijn nodig om de industrie in Europa te verankeren.

Op de site van BASF in de Antwerpse haven komen dinsdag tientallen CEO's bijeen om samen met Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en premier Alexander De Croo (Open VLD) de toekomst van de chemie en andere energie-intensieve sectoren te bespreken. Door een rist competitieve nadelen staat die stevig onder druk, vinden industriële toplui wereldwijd.

Onder meer de toplui van chemiereuzen als BASF, Ineos en Bayer tekenen present. Het is de bedoeling een eisenpakket, 'de verklaring van Antwerpen', samen te stellen voor wat noodzakelijk is om de industrie in Europa te verankeren. Dat moet uitmonden in een Europese Industrial Deal, naar analogie met de Green Deal die een kleine vijf jaar geleden werd afgeklopt.

Wat zijn de belangrijkste besognes van de industrie in Europa?

Regelgeving

Volgens de Green Deal moet de industrie tegen 2050 klimaatneutraal zijn. Maar om de duurzaamheidsambities waar te maken is meer flexibiliteit nodig, zegt de chemiekoepel Essenscia. 'Europa moet uitklaren hoe het de botsende beleidsdoelen wil verzoenen. Het is onmogelijk alle klimaat-, natuur- en milieudoelstellingen tegelijk te realiseren zonder in te boeten aan economische ontwikkeling, groei en welvaart.'

Alle klimaat-, natuur- en milieudoelstellingen tegelijk realiseren zonder in te boeten aan economische ontwikkeling, groei en welvaart, is onmogelijk.

Essenscia
Chemiekoepel

Essenscia pleit voor een afwegingskader dat lidstaten en regio’s zoals Vlaanderen meer flexibiliteit geeft om beleid te voeren. 'De stikstofcrisis heeft ons geleerd dat we ons op korte termijn helemaal dreigen vast te rijden als we op een kleine oppervlakte alle doelstellingen en ambities moeten waarmaken', klinkt het.

Subsidies

Europese bedrijven moeten opboksen tegen de veel gullere subsidies van China en van de Verenigde Staten via de Inflation Reduction Act. Maar ook in de Europese interne markt speelt de subsidierace. De Europese staatssteunregels zijn versoepeld en dat blijft zo tot eind 2025. In de praktijk betalen Duitsland en Frankrijk, de grootste twee EU-lidstaten, het gros van die steun.

'Vandaag regeert de politiek van de diepste zakken en bestaat een lappendeken van staatssteunmaatregelen', stelt Essenscia. 'Grote landen als Frankrijk en Duitsland varen een eigen koers en voorzien royale overheidssteun voor de eigen industriële bedrijven. Op die manier is geen sprake van een gelijk speelveld en concurreren bedrijven uit Vlaanderen met de handen op de rug gebonden.'

Energie

Een derde pijnpunt, dat zich ook voor een groot deel tussen Europese lidstaten afspeelt, is de energieprijs. Die is in België een stuk hoger dan in de buurlanden. 'De elektriciteitskosten zijn bij onze zuiderburen maar half zo hoog', zei Bernard Thier, afscheidnemend CEO van de vloerenproducent Unilin, vorig weekend in De Tijd. 'Dat komt door de tussenkomst van de Franse overheid. 70 procent van de energie daar komt nog altijd uit kerncentrales, waarvan ze deels aandeelhouder is.’

Ook elders in de industrie heerst veel frustratie over het Belgische energiebeleid. 'Omdat energiezekerheid zo'n grote zorg is voor bedrijven, zeker met de transitie in het achterhoofd, speelt ze een doorslaggevende rol bij investeringskeuzes. Alles begint met een stabiel energiebeleid en een stabiele energiestrategie, maar die ontbreken in België al jaren', zegt Peter Claes, de topman van Febeliec, de organisatie van energie-intensieve bedrijven.

Rechtszekerheid

Dat in directiekamers minder appetijt is om in Vlaanderen te investeren, blijkt ook uit de aarzeling van industriebedrijven om omgevingsvergunningen aan te vragen. Vorig jaar vroeg de Vlaamse industrie 14 procent minder vergunningen aan dan in de voorgaande jaren. Dat doet vrezen dat de productie de komende jaren niet meteen een opstoot zal kennen.

Vergunningen zijn geen specifiek Vlaams probleem, maar komen boven op de algemene industriële malaise. De maandenlange onduidelijkheid door het uitblijvende stikstofdecreet, dat recent alsnog werd goedgekeurd door de regering, creëert veel rechtsonzekerheid, vinden bedrijven.

Met een instabiel kader of beleid is het dan bijna onmogelijk een stevig dossier te maken

Hugo Detré
Topman van ExxonMobil in België

Zo twijfelt de energiereus ExxonMobil nog voor de keuze voor de bouw van een nieuwe recyclagefabriek. 'We bekijken opties in heel Europa en willen op termijn verschillende van die fabrieken hebben', zegt Karen McKee, hoofd product solutions bij ExxonMobil. 'We zouden heel graag Antwerpen kiezen, maar de moeilijkheden om een vergunning te krijgen maken het erg lastig.'

'Het Antwerpse team is aan het vechten om dat soort investeringen binnen te halen', zegt Hugo Detré, de topman van ExxonMobil in België. 'Om de wereldwijde competitie met de andere sites aan te kunnen moeten we een solide businesscase hebben. Beslissingsprocedures voor investeringen van die grootteorde nemen jaren in beslag. Met een instabiel kader of beleid is het dan bijna onmogelijk een stevig dossier te maken.'

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.