Charles Michel krijgt coronapuzzel niet gelegd

Europees Raadsvoorzitter Charles Michel tempert de verwachtingen voor de top. ©Photo News

Het Europese stappenplan van Charles Michel stelt teleur. Een Europees antwoord op de coronadepressie blijft wellicht nog maanden uit. En de transfer naar het zuiden zal ten koste van Oost-Europa gaan. Tumult gegarandeerd.

Voor de vierde keer in zeven weken overleggen de Europese leiders virtueel over de coronacrisis. De druk om een collectieve Europese verzekering te organiseren is groot. Corona dreigt Europa en de eurozone uiteen te spelen.

Vooral Italië, dat een overheidsschuld van 134,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) heeft en hard getroffen is door het virus, smeekt om Europese solidariteit. De derde economie van de eurozone ziet het verschil in rente op tienjarige obligaties dagelijks stijgen naar bijna het niveau van een goede maand geleden, vlak voor de Europese Centrale Bank haar bazooka in stelling bracht.

Ook Spanje zit met een enorme coronakater. De eurocrisis leert dat de vlam snel in de pan kan slaan als Europa verdeeld reageert. Toch tempert Europees Raadsvoorzitter Charles Michel de verwachtingen voor de top. Een echt plan ligt er pas over enkele maanden, zegt een EU-diplomaat. 

Het stappenplan naar herstel, dat bij de uitnodiging werd gevoegd, blijft in algemeenheden hangen. Het cruciale punt - hoe Europa dat gezamenlijke herstel wil betalen - wordt doorgeschoven naar Commissievoorzitster Ursula von der Leyen. Zelfs een expert als Jean Pisani-Ferry van de denktank Bruegel, spreekt van een 'verkeerde beweging op het foute moment'. 

Hybride oplossing

De zuidelijke landen dringen al weken aan op het uitgeven van gezamenlijk schuldpapier, al dan niet via een een tijdelijk fonds, om de coronakosten te spreiden. Maar ze stoten steevast op een Nederlands en Duits nee. Ook de Spaans suggestie voor een fonds van 1.000 tot 1.500 miljard euro dat gevoed wordt met de uitgifte van eeuwigdurende obligaties viel op een koude steen. De noordelijke landen vrezen nieuwe instellingen of procedures die parlementaire goedkeuring vereisen in eigen land en mogelijk ook in strijd zijn met het EU-verdrag.

Toch is duidelijk dat er een tijdelijk fonds van zeker 1.000 miljard euro nodig is om de economische coronakosten de dekken. Von der Leyen en Michel gaan voor (een fors verhoogde) Europese meerjarenbegroting om geld in het herstel te pompen. Met de EU-begroting als hefboom kan de Commissie zelf geld ophalen en daarmee aan herverdeling doen, bijvoorbeeld via de Europese structuurfondsen.

Wellicht wordt de oplossing een hybride combinatie: een in omvang verdubbelde Europese meerjarenbegroting en een apart herstelfonds, beklemtoont een EU-diplomaat. Maar over die elementen is er nog geen overeenstemming. Onenigheid is er ook over waar het geld voor gebruikt wordt: voor leningen of subsidies. Het zuiden wil subsidies; het noorden eist leningen, die de schuld verhogen.

Van oost naar zuid

Dat Von der Leyen alles op de Europese begroting inzet, is ook voer voor discussie. Met een teruggelopen bbp van 5 tot 15 procent kunnen moeilijk berekeningen gemaakt worden voor de komende zeven jaar. Ook is het verre van zeker of de rebound er snel komt. Spanje en Italië bijvoorbeeld zijn deze zomer hun inkomsten uit het toerisme definitief kwijt. 

Een bijkomende moeilijkheid is dat de coronacrisis de Europese subsidiestroom zal doen verschuiven van Oost-Europa naar Zuid-Europa. Of daar in het almaar eurokritischere oosten van Europa voldoende bereidheid voor bestaat, valt eveneens te betwijfelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud