analyse

De negatieve Duitse rente in zes vragen

Een Duitse vlag. ©Bloomberg

De Duitse tienjaarsrente is vrijdag voor het eerst sinds oktober 2016 onder nul gezakt. Waarom is de rente negatief, hoe uitzonderlijk is dat en wanneer zal de rente weer stijgen?

Het is een opmerkelijke gebeurtenis. Het rendement van Duitse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar is lager dan nul. Dat wil zeggen dat beleggers die vandaag zo'n Duitse obligatie kopen en bijhouden tot de vervaldag de komende tien jaar zeker geld zullen verliezen.

Waarom zakt de Duitse rente onder nul?

De directe aanleiding zijn tegenvallende cijfers over de Europese economie. De economische groei in de eurozone en vooral Duitsland is in maart onverwacht gedaald, blijkt uit de maandelijkse peiling van het onderzoeksbureau IHS Markit. De jongste weken waren er aanwijzingen van een pril herstel, maar dat optimisme is nu weer verdwenen.

De langetermijnrente in Duitsland en de andere landen van de eurozone daalt al verscheidene maanden. De groeivertraging en aanhoudend lage inflatie verplichten de Europese Centrale Bank (ECB) om haar soepel monetair beleid voort te zetten. De ECB kondigde twee weken geleden aan dat zij ten minste tot 2020 de rente betonneert op het huidige, historisch lage niveau.

©Mediafin

Die context en de aanhoudende onzekerheid over de brexit en de handelsonderhandelingen tussen de VS en China vergroten de populariteit van veilige havens, zoals Duitse staatsobligaties. Daardoor stijgen de obligatiekoersen en daalt de langetermijnrente.

Hoe ongewoon is de huidige toestand?

Erg uitzonderlijk. De Duitse tienjaarsrente noteerde in de voorbije decennia maar een viertal maanden onder nul, het grootste deel van de periode tussen 24 juni en 6 oktober 2016. Ze dook voor het eerst onder nul de dag nadat het Verenigd Koninkrijk in een referendum totaal onverwacht voor een brexit had gekozen. De Duitse rente op tien jaar bereikte een dieptepunt van -0,2 procent.

De verrassende verkiezing van Donald Trump tot president van de VS, in november 2016, zorgde voor een ommekeer. De belofte van Trump om de belastingen fors te verlagen leidde tot hogere groeivooruitzichten en stijgende inflatieverwachtingen, niet alleen in de VS maar ook in Europa.

Zijn er nog landen met negatieve rente?

Ja, Zwitserland en Japan. De Zwitserse tienjaarsrente is met -0,5 procent wellicht de laagste ter wereld. De Japanse tienjaarsrente bedraagt -0,1 procent. De Zwitserse frank en de Japanse yen zijn op de valutamarkt de twee belangrijkste veilige havens.

De Belgische tienjaarsrente zakte nog nooit onder nul. Ze bereikte in september 2016 een historisch dieptepunt van 0,1 procent.

Wie koopt obligaties met negatieve rente?

De centrale banken van de eurozone waren de jongste jaren de belangrijkste kopers. Zij kochten staatsobligaties in het kader van de stimulus van de Europese Centrale Bank. Ook banken en verzekeraars investeren altijd een deel van hun grote beleggingsportefeuilles in overheidspapier, onder meer omdat staatsobligaties zeer veilig zijn en erg vlot verhandelbaar. Bovendien gebruiken banken overheidspapier als onderpand bij sommige financiƫle transacties.

Wat zijn de gevolgen van de negatieve rente?

Spaarders krijgen veel minder rente dan vroeger. De rente op spaarboekjes, kasbons, termijnrekeningen en de meeste obligaties is lager dan de inflatie van zowat 2 procent. Dat betekent dat de koopkracht van spaarders daalt.

Voor ontleners is de negatieve langetermijnrente goed nieuws. De meeste overheden hebben veel schulden. Zij hebben hun rentelasten de jongste jaren fors zien dalen. Ook particulieren zullen misschien nog goedkoper geld kunnen lenen, bijvoorbeeld om een woning te kopen. Maar de keerzijde is dat de lage langetermijnrente heeft bijgedragen tot een stijging van de vastgoedprijzen.

Wanneer zal de rente stijgen?

Economen voorspellen al jaren een stijging van de langetermijnrente. Maar ze kregen tot dusver steeds ongelijk, vooral omdat de ECB verscheidene keren haar soepel geldbeleid verlengde om de lage groei en inflatie op te krikken. Sommige economen vrezen dat de eurozone net als Japan afstevent op een zeer lange periode van lage rente.

Maar toch blijven de meeste economen een geleidelijke stijging van de langetermijnrente voorspellen. Zij zien de Duitse tienjaarsrente geleidelijk stijgen naar zowat 0,3 procent eind juni en bijna 0,5 procent eind december, blijkt uit de consensusprognose die het persbureau Bloomberg publiceert. Als het renteverschil tussen Belgiƫ en Duitsland stabiel blijft, zou de rente in ons land moeten stijgen naar zowat 0,9 procent eind dit jaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n