analyse

Discussie over Europees schuldpapier verdwijnt niet

De Italiaanse premier Giuseppe Conte, hier tijdens video-overleg met de leiders van de G20, blijft aandringen op de uitgifte van gezamenlijk Europees schuldpapier. ©AFP

In de strijd tegen het coronavirus blijft het voorlopig ieder voor zich in Europa. Maar de discussie over gezamenlijk schuldpapier gaat niet meer weg. Met dank aan ECB-voorzitster Christine Lagarde.

De breuklijn tussen noord en zuid is niet meer weg te gommen na de Europese top van donderdag. De verdeeldheid heeft haar wortels in de eurocrisis. Zwakke eurolanden moesten worden gered en de noordelijke landen stelden voorwaarden aan die hulp, waaronder de aanleg van buffers en bezuinigingen. Toch oogt de begroting van landen als Italië, Spanje en Frankrijk vandaag allesbehalve rooskleurig. De banken slepen ook nog te veel slechte kredieten met zich mee. Daarom wantrouwen noord en zuid elkaar. Een Europese depositogarantie liep daar de voorbije jaren op stuk. 

Alleen is de coronacrisis van een heel andere orde dan de eurocrisis. Alle landen worden getroffen. De Italiaanse premier Giuseppe Conte pleit daarom voor 'innovatieve financiële instrumenten' en kreeg acht collega's, onder wie de Belgische premier Sophie Wilmès (MR), over de streep voor het aangaan van gezamenlijke schulden of euro-obligaties. Ook ECB-voorzitster Christine Lagarde is dat plan genegen. Ze is zelf gestart met onbeperkte obligatieaankopen door de Europese Centrale Bank. maar ze verlangt een politiek verlengstuk, in de vorm van een solidaire eenmalige schulduitgifte. 

Op de Europese top donderdag was het antwoord op dat pleidooi evenwel 'nee' en 'nein'. De Duitse kanselier Angela Merkel houdt de boot af en de Nederlandse premier Mark Rutte vindt zo'n oplossing niet passen in een Europese Monetaire Unie. De voorzitter van de Nederlandse centrale bank, Klaas Knot, normaal een hardliner, distantieert zich wel van Rutte. Hij pleit voor een vangnet voor het zuiden. 

We hebben niet geaarzeld om de banken te redden. We mogen nu niet twijfelen als onze bedrijven en echte mensen gevaar lopen.
Alexander De Croo
Minister van Financiën

Dat doet ook de Belgische minister van Financiën Alexander de Croo (Open VLD). 'De ECB alleen het strijdperk insturen tegen corona zou niet meer of minder zijn dan desertie. Europa moet deze crisis solidair tackelen, als een unie. We hebben niet geaarzeld om de banken te redden. We mogen nu niet twijfelen als onze bedrijven en echte mensen gevaar lopen.'

Maar gezamenlijk schuldpapier uitgeven kan niet op een, twee, drie. Al was het maar omdat er geen Europese schatkist bestaat. De nodige structuren opzetten, zelfs voor een eenmalige Europese schuldoperatie, vergt tijd. 

Kredietlijn ESM

De ministers van Financiën moeten de komende twee weken een voorstel uitwerken om snel een preventieve kredietlijn ter beschikking te stellen van landen die dat wensen. Dat kan via het Europees noodfonds ESM, dat nog voor 410 miljard euro aan vuurkracht heeft.

Maar de aan de ESM-tapkraan verbonden voorwaarden worden in het zuiden als stigmatiserend ervaren. Het gros van de lidstaten pleit daarom voor soepele voorwaarden, zoals dat het geld naar de strijd tegen corona gaat. Het striktere Nederland dreigt meer en meer geïsoleerd te worden in zijn verzet.

Intussen wordt ook het werk aangevat voor een strategie die de Europese economie er na de coronacrisis zo snel mogelijk weer bovenop helpt. Dat vergt een gezamenlijk herstelplan en ongeziene investeringen, erkennen de EU-leiders. In dat plan zal Lagarde - met de impliciete steun van haar voorganger Mario Draghi -  zwaar wegen.

De discussie over een Europese herstelobligatie, zoals Conte ze nu al noemt, belandt dan zeker weer op de tafel. Alleen is het de vraag of Unie met haar verziekte verhoudingen nog zo lang kan wachten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud