Advertentie
reportage

‘Duitse politiek moet veel sneller handelen om energieneutraal te worden’

Mercedes, de grootste werkgever in Bremen, investeert 40 miljard in elektrische wagens. ©Bloomberg

De havenstad Bremen wordt sinds twee jaar bestuurd door de eerste rood-rood-groene coalitie van West-Duitsland. De Groenen proberen hun stempel te drukken, maar moeten daarvoor de industrie meekrijgen. ‘We blijven tot jullie in actie komen.’

In Bremen bepalen dezer dagen donkerblauwe paraplu’s het straatbeeld. Urenlang komt de regen met bakken uit de hemel in de Hanzestad, die samen met Bremerhaven een onafhankelijke stadstaat vormt in het noordwesten van Duitsland. Het contrast kan niet groter zijn met vorige vrijdag, toen kandidaat-kanselier Annalena Baerbock op een vol, zonovergoten plein haar groene aanhangers toesprak.

Voor het afdakje van een bakkerij schuilt een vijftiger terwijl hij vlug een broodje met kaas, tomaat en mayonaise naar binnen werkt. ‘Al mijn hele leven ben ik CDU-lid. Ik hoop dat we met de liberalen en de Groenen uiteindelijk het land gaan besturen. Maar een rood-rood-groene coalitie zoals hier komt er hopelijk niet. Dat zou een ramp zijn!’

Al mijn hele leven ben ik CDU-lid. Ik hoop dat we met de liberalen en de Groenen het land gaan besturen. Maar een rood-rood-groene coalitie zoals hier in Bremen komt er hopelijk niet. Dat zou een ramp zijn.

De schrik voor zo’n scenario zit er goed in bij de CDU, sinds de christendemocraten in de polls voor het eerst ooit onder 20 procent gezakt zijn. Een linkse coalitie op bondsniveau lijkt niet meer uitgesloten. Partijleider Armin Laschet waarschuwde paniekerig voor een ‘rood gevaar’.  

Radicale omwenteling!

Een ultralinks bestuur is in de kleinste deelstaat van Duitsland al jaren de werkelijkheid. In 2019 ontstond in Bremen voor het eerst in de West-Duitse geschiedenis een landsbestuur bestaande uit de SPD, de Groenen en Die Linke. Daarvoor werd de stad bestuurd door een rood-groene coalitie.

‘De stad heeft een rijke traditie van charismatische burgervaders uit sociaaldemocratische hoek’, vertelt Andreas Klee, professor van de Universiteit Bremen. Onder leiding van de huidige SPD-burgemeester probeert de stad tegen 2030 autovrij te worden en zijn stevige klimaatdoelen voor de industrie gesteld. De laatste kolencentrales moeten over twee jaar sluiten.

Daarmee loopt Bremen voor op veel andere deelstaten. Hier werd ruim 40 jaar geleden de eerste ecologische partij van Duitsland opgericht. In 1979 maakte de Bremer Grüne Liste haar opwachting in het bondsparlement.

Ze willen mensen barbecuevlees onthouden, kortevliegreizen verbieden en een snelheidslimiet invoeren.
Markus Blume
Partijbons christendemocratische CSU

Van 2005 tot 2015 was Matthias Güldner fractievoorzitter van de Groenen in de havenstad. ‘Honderd jaar geleden waren de radicale linkse groeperingen al relatief sterk vertegenwoordigd in Bremen. Ook de sociaaldemocraten waren zeer dominant. Uit beide geledingen zijn de Groenen ontstaan’, vertelt de 61-jarige Güldner, die niet meer politiek actief is. ‘Kernenergie, bossterfte en milieuverontreiniging vormden de ecologische basis van de partij.’

Pal voor het gotische gemeentehuis in Bremen, midden op de historische Marktplatz, staat het Klimacamp: op palets opgezette tentjes rondom een grote, witte partytent met spandoeken die schreeuwen om aandacht. ‘Voor een radicale omwenteling! Ecologisch, queerfeministisch en antikapitalistisch.’ En: ‘We blijven tot jullie in actie komen.’ Milieuactivist Simon, een dertiger met een blond sikje en een bruine vest, doet op zijn gemak de afwas, terwijl hij met een sportieve zestiger praat. Deze Zweedse zielverwant wandelt van Stockholm naar Amsterdam, maar is door blaren op zijn voeten in Bremen gestrand.

Het tentenkamp, dat ook in onder meer Hannover en Augsburg aanhang heeft, is een protest tegen het klimaatbeleid, vertelt Simon. Volgens hem moet de politiek, waaronder de Groenen, meer doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. ‘De politiek kan veel sneller handelen om energieneutraal te worden’, zegt hij. Met acht andere activisten verblijft hij al maanden op de Marktplatz. Tot ontsteltenis van omwonenden. ‘We krijgen veel woedende reacties, omdat we een toeristische plek zouden verpesten. Maar hoe dit eruitziet, maakt niet uit. Belangrijker is de vraag of de aarde straks nog wel bestaat.’

Mercedes

Op het klimaatbeleid van de Groenen klinkt ook felle kritiek vanuit conservatieve hoek. Volgens Markus Blume, CSU-generaalsecretaris van de Beierse zusterpartij van de CDU, dringt de partij zijn ideologische levenswijze te veel op aan burgers. ‘Ze willen mensen barbecuevlees onthouden, kortevliegreizen verbieden en een snelheidslimiet invoeren’, fulmineerde Blume onlangs in de Rheinische Post. ‘Ik vind het fout dat zo veel angst gezaaid wordt.’

Hoogleraar Klee denkt dat de richtingenstrijd tussen de politieke partijen Bremen op het goede spoor heeft gezet. Om de klimaatdoelen van 2030 te halen kan de belangrijkste vervuiler van de Hanzestad niet achterblijven. Bremerhaven, ongeveer 50 kilometer ten noorden van Bremen, biedt werkgelegenheid aan honderdduizenden mensen. Grote industriële bedrijven als ArcelorMittal, Airbus en Daimler zitten vanwege de haven gevestigd in deelstaat. Het moederbedrijf van Mercedes is verantwoordelijk voor de meeste jobs in de regio.

Tienduizenden banen in de windenergiesector zijn verloren gegaan omdat de bondsregering een plafond had gesteld aan het aantal arbeidsplaatsen.
Matthias Güldner
Gewezen groene fractieleider in Bremen

Daimler nam onlangs een voorschot op de energierekening: het bedrijf kondigde aan 40 miljard euro te investeren in elektrische voertuigen. In 2025 moet de helft van de verkochte auto’s op stroom rijden. Daarmee volgt het Volkswagen, nadat eerder het Amerikaanse Tesla de auto-industrie in Duitsland stevig had uitgedaagd met zijn e-auto-ambities.

Windenergie

Vanwege het nakende afscheid van kolen moet de stroom ergens anders vandaan komen. ‘We hebben hier niet zo veel zon, maar kunnen dat compenseren met wind’, zegt Klee. Maar met de windenergiesector wil het uitgerekend tijdens de Energiewende niet vlotten. De voorzitter van de brancheorganisatie, Hermann Albers, uitte al zijn vrees: komt de nieuwe regering niet met een gedegen plan, dan blijven de klimaatdoelen buiten bereik. Volgens Albers staat Duitsland al vier jaar stil.

Dat beaamt ook Güldner, die na zijn termijn als Groenen-fractievoorzitter de Bremerse windenergiesector zag doodbloeden. ‘Tienduizenden banen zijn verloren gegaan omdat de bondsregering een plafond had gesteld aan het aantal arbeidsplaatsen. Daardoor was het voor de sector niet mogelijk om verder te groeien.’

Dat is pijnlijk in een stad met een werkloosheid van ruim 10 procent. Wie door Bremen loopt, ziet schrikbarende verschillen tussen het glanzende, oude centrum en de verloederde achterstandswijken rond de Hauptbahnhof, waar veel verslaafden en daklozen rondhangen. ‘Het verschil tussen arm en rijk is hier levensgroot’, zegt Klee. Ook Güldner ziet dat: ‘Veel mensen hebben geen opleiding, geen baan en dus weinig toekomst. Daar zal elke coalitie een flinke kluif aan hebben.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud