portret

Duitse rechter vertrekt met Europese knal

Het Duitse grondwettelijk hof verraste dinsdag door een beslissing van het Europees Hof van Justitie over de wettelijkheid van het stimulusbeleid van de ECB deels naast zich neer te leggen. In de hoofdrol: voorzitter Andreas Vosskuhle.

Het Duitse grondwettelijk hof verraste dinsdag door een beslissing van het Europees Hof van Justitie over de wettelijkheid van het stimulusbeleid van de ECB deels naast zich neer te leggen. De Duitse rechters eisen dat de ECB zich verantwoordt voor het PSPP-programma waarmee ze sinds 2015 voor duizenden miljarden euro’s Europese staatsobligaties heeft opgekocht om de rente te drukken en de inflatie aan te jagen.

Heeft de ECB wel voldoende aandacht gehad voor de neveneffecten van dat beleid, wil het hof in Karlsruhe weten. De ECB krijgt drie maanden om met een goede uitleg te komen, anders mag de Duitse centrale bank niet langer deelnemen aan het Europese programma.

Ridicuul

De kritiek liet niet lang op zich wachten. ‘De argumenten van het hof zijn ridicuul en we kunnen ze makkelijk in vijf minuten weerleggen’, fulmineerde een anoniem ECB-bestuurslid in de zakenkrant Financial Times. ‘Een trieste dag voor het Europese recht’, reageerde Franz Mayer, een rechtenprofessor aan de universiteit van Bielefeld. Hij had het over het ‘ego van rechters’ die hun boekje te buiten waren gegaan en mogelijk een doos van Pandora hadden geopend door openlijk het Europees Hof van Justitie te ondermijnen.

Volgens Duits parlementsvoorzitter Wolfgang Schäuble staat zelfs het voorbestaan van de euro op het spel als elke nationaal hof zomaar zijn eigen beslissingen kan nemen.

De vrees bestaat dat landen als Polen, dat al langer overhoop ligt met de Europese instellingen, nu makkelijker beslissingen van het Europees Hof zullen kunnen negeren. Karlsruhe ondermijnt de uniforme toepassing van de EU-wetgeving. Ook het Europees Hof wees daar vrijdag op en waarschuwde voor het ondergraven van de juridische zekerheid in de EU. Volgens Duits parlementsvoorzitter Wolfgang Schäuble staat zelfs het voorbestaan van de euro op het spel als elke nationaal hof zomaar zijn eigen beslissingen kan nemen.

Bliksemcarrière

Vosskuhle, zoon van een jurist en op zijn 34ste al rechtenprofessor na een academische bliksemcarrière, is het gewend kritiek te krijgen. In 2009 had hij als ondervoorzitter van het hof de touwtjes in handen toen het over het Verdrag van Lissabon ging. Hij stelde toen duidelijke limieten aan de Europese integratie en eiste een grotere betrokkenheid van het Duitse parlement. Het scheelde niet veel of politieke onvrede over die beslissing had hem zijn benoeming als voorzitter gekost.

Het illustreert de macht die Vosskuhle had als voorzitter van het hof, een functie die hij dan ook verkoos boven het prestigieuze maar meer ceremoniële ambt van bondspresident. Dat liet hij aan zich voorbijgaan. Liever zat hij achter zijn bureau en smeedde hij compromissen met zijn collega-rechters dan overal acte de présence te moeten geven. Wat hem er niet van weerhield een meer menselijke voorzitter te zijn, die schoolkinderen al eens uitleg gaf. 

Ongelukkig

De beslissing van het Duitse hof valt mogelijk ongelukkig nu de ECB met een nieuw opkoopprogramma - PEPP - de coronacrisis bestrijdt. Dat lijkt ook Vosskuhle te beseffen. Hij signaleerde expliciet dat het hof PEPP niet viseert, maar de verwachting is dat nu ook snel klachten volgen tegen PEPP. Twijfel daarover zou de slagkracht van de ECB kunnen ondermijnen. 

De ECB lijkt alvast niet geneigd het Duitse hof van antwoord te dienen. Ze wil haar onafhankelijkheid vrijwaren en de indruk vermijden dat ze toestemming vraagt aan een euroland voor haar beleidsdaden. Een oplossing is dat de Duitse centrale bank dan maar antwoordt. De ECB stelt dat ze altijd transparant is geweest en haar beleid voldoende heeft uitgelegd. Nu het Duitse grondwettelijk hof daar nog van overtuigen.



Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud