'ESM kan markten niet stabiliseren'

Paul De Grauwe (foto: DT)

Het noodfonds ESM kan de obligatiemarkten niet stabiliseren, enkel de Europese Centrale Bank kan dat, meent Paul De Grauwe, hoogleraar economie aan de London School of Economics.

Het ESM beschikt over 500 miljard euro, peanuts in vergelijking met de 2.000 miljard en 800 miljard euro aan staatspapier die Italië en Spanje hebben uitstaan. 'Het noodfonds schiet dus te kort om één van de twee landen te redden, laat staan beide samen.'

En eigenlijk oogt het plaatje nog slechter. 'Zodra het ESM tussenbeide komt, zal het de obligatiemarkten in de twee landen destabiliseren.' Stel dat het fonds voor 200 miljard euro Spaanse obligaties opkoopt om een nieuwe paniekgolf te temperen. Dan rest er nog 300 miljard vuurkracht, waarna de markten snel zullen berekenen wanneer het ESM zonder geld komt te zitten. Dat zal tot een nieuwe verkoopgolf van obligaties leiden, want het moment dat het noodfonds de obligatiekoersen niet meer kan stutten, is een crash nabij. 'De interventies van het ESM zullen crisissen in gang zetten in plaats van ze te voorkomen.'

Volgens De Grauwe kan alleen de ECB de obligatiemarkten stabiliseren. Onrechtstreeks door het ESM een banklicentie te geven, zodat het flappen kan tappen bij de ECB. Of rechtstreeks door interventies van ECB-voorzitter Mario Draghi en zijn team. 'Enkel de ECB kan paniek voorkomen. Een instituut dat geld print, heeft een onbeperkte capaciteit om staatspapier op te kopen. Die onbeperkte middelen zijn de enige manier om geloofwaardigheid te hervinden op de markten.'

De ECB weigert echter in te grijpen, onder meer omdat er voor de landen dan geen urgentie meer is om hun schulden en tekorten weg te werken. Maar dat moeten andere instanties - die momenteel worden opgezet: Europees semester, automatische sancties, enz. - maar in de gaten houden, oordeelt De Grauwe.

De dieper liggende reden voor de terughoudendheid van de centrale bank is de wil om haar balans 'proper' te houden. Maar dit gaat volgens de econoom in tegen de natuur van het centraal bankieren. 'Centrale banken hebben geen nood aan middelen om hun activiteiten te ondersteunen, ze kunnen niet failliet gaan. De enige steun die een centrale bank nodig heeft, is de politieke steun van het land dat het geld van de centrale bank garandeert als wettig betaalmiddel.' De Europese Centrale Bank doet de wereld ten onrechte geloven dat het de landen - die wel failliet kunnen gaan - nodig heeft om het kapitaal te verschaffen. 'Vrij belachelijk is dat.'

Volgens De Grauwe ziet het juiste businessmodel voor de ECB er als volgt uit: de centrale bank moet als hoofddoel de financiële stabiliteit nastreven, ook al leidt dat tot verliezen. 'Er staat geen limiet op de verliezen die een centrale bank kan dragen, behalve de limiet die wordt opgelegd door haar andere doelstelling, het handhaven van de prijsstabiliteit. In de huidige situatie is de ECB ver verwijderd van haar limiet.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud