EU-landen schuiven budgetdiscipline opzij

De Duitse en Franse ministers van Financiën Olaf Scholz en Bruno Le Maire. ©AFP

In de strijd tegen corona gooien de Europese lidstaten alle remmen op de uitgaven los. Maar over Europese kredietlijnen, coronabonds of andere financieringsinstrumenten blijft het verdeeldheid troef.

De Europese ministers van Financiën gingen maandag in een videoconferentie akkoord over het tijdelijk loslaten van de Europese begrotingsregels. De Europese Commissie stelde vrijdag voor de speciale ontsnappingsclausule te activeren in de Europese begrotingsregels. Dat is een tweede première in minder dan een week tijd en het belangrijkste eensgezinde Europese antwoord op de coronacrisis tot dusver.

De begrotingsregels, bekend als het Stabiliteit- en Groeipact, leggen de lidstaten een begrotingstraject op middellange termijn op. Er staan straffen op het overschrijden van een begrotingstekort van 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en een te trage daling van de overheidsschuld, al zijn die tot nog toe nooit toegepast.

We garanderen de flexibiliteit om alle noodzakelijke maatregelen te nemen om onze gezondheidssystemen en burgerbescherming te ondersteunen en onze economieën te beschermen.
Mededeling EU-ministers Financiën

De EU-ministers beschouwen de coronacrisis als een gigantische economische schok, die een 'resoluut, ambitieus en gecoördineerd antwoord vergt'. Het gebruik van de ontsnappingsclausule zal 'de nodige flexibiliteit garanderen om alle noodzakelijke maatregelen te nemen om onze gezondheidssystemen en burgerbescherming te ondersteunen en onze economieën te beschermen'. Deze uitzonderlijke maatregel moet permanente schade aan de Europese economie en de houdbaarheid van de openbare financiën vermijden.

Europees noodfonds

De EU-leiders gaan de beslissing om de begrotingsregels tijdelijk op te schorten donderdag beamen. Een videoconferentie in de namiddag vervangt de eerder geplande Europese top. Zelfs notoire dwarsliggers inzake begrotingsdiscipline, zoals de Nederlandse premier Mark Rutte en de Duitse kanselier Angela Merkel, gaan daar niet moeilijk over doen. De normale begrotingsregels zijn dan wel tijdelijk niet van toepassing, het Stabiliteits- en Groeipact blijft het kader voor de onderlinge coördinatie van het beleid.

Intussen groeit de druk om een Europees mechanisme op te zetten om de economie te stimuleren. Dinsdagavond vergaderen de ministers van Financiën van de eurozone daarover. Meerdere opties liggen op tafel, maar het Europees noodfonds ESM krijgt alvast een centrale rol met zijn ongeveer 410 miljard euro aan vuurkracht. Zo kan het ESM kredietlijnen verstrekken aan zwaar getroffen landen als Italië, gezamenlijke corona-obligaties uitgeven of zelfs een nieuw instrument in stelling brengen dat een massale aankoop van overheidsobligaties door de Europese centrale bank mogelijk maakt. 

Een beslissing daarover is nog lang niet in zicht. De zuidelijke lidstaten met hoge schulden en grote coronaproblemen, zoals Italië, willen geen programma of voorwaarden gekoppeld zien aan die ESM-financiering. En landen die zich hielden aan de begrotingsregels, zoals Duitsland, Nederland, Finland en Oostenrijk, vinden dat de kredietwaardigheid van dergelijke instrumenten dan te veel op hun schouders rust. Die discussie kan behoorlijk wat druk zetten op de Frans-Duitse entente en de goede verstandhouding tussen de ministers van Financiën Olaf Scholz en Bruno Le Maire.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud