Advertentie
Advertentie

EU mikt op groene waterstof voor nieuwe industriële revolutie

Tegen 2030 moet 10 procent van de grondstoffen voor de groene en digitale omslag in Europa ontgonnen worden. ©REUTERS

Met meer mijnen en eigen kweek van strategische groene technologie zet Europa een inhaalrace in op China en de Verenigde Staten. De massaproductie van groene waterstof wordt een topprioriteit, iets wat België grote kansen biedt.

De Europese Commissie loste donderdag een omvangrijk wetgevingspakket om de productie van de boomende groene economie op eigen bodem te houden, inclusief de bijbehorende jobs. In EU-kringen noemen Oost-Europeanen het pakket 'Gosplan', naar de planeconomie in de voormalige Sovjet-Unie. De twee centrale dossiers zijn de netzero-industriewet (Net-Zero Industry Act) en de grondstoffenwet (Critical Raw Materials Act). Hun doel is de afhankelijkheid van China te verminderen voor grondstoffen en groene technologie en inzetten op de eigen competitiviteit.

Advertentie

Tegen 2030 moet 10 procent van de grondstoffen voor de groene en digitale omslag in Europa ontgonnen worden. Voor die nieuwe mijnen moeten vergunningen sneller afgeleverd worden. Milieu-bezwaren moeten kunnen wijken als sprake is van een 'hoger algemeen belang'. Voor de toelevering van om het even welke grondstof mag Europa hoogstens voor 65 procent afhankelijk zijn van één land.

De Commissie wil tegen 2030 minstens 40 procent van de 'strategische groene technologie' op Europese bodem produceren. De productie van zonnepanelen is nu voor meer dan 90 procent in handen van China. Daarnaast is Peking goed voor 90 procent van de wereldwijde investeringen in fabriekscapaciteit voor klimaatneutrale technologie.

40%
Productie op eigen bodem
Tegen 2030 moet minstens 40 procent van de strategische groene technologie op Europese bodem geproduceerd worden.

Green tech

Intussen lokken de Amerikanen met de 369 miljard dollar aan subsidies van de Inflation Reduction Act groene productie naar de Verenigde Staten. De boodschap is daarom terrein terugwinnen op China met Europese groene technologie en gelijkaardige maatregelen nemen als de VS. De Commissie verwacht dat jaarlijks 400 miljard euro aan investeringen nodig zijn om de economie te vergroenen en Europa tegen 2050 klimaatneutraal te maken.

Vandaar het plan om Europa met innovatieve en duurzame zonne-energie opnieuw op de wereldkaart zetten. Op de strategische lijst voor meer productie op Europese bodem staan naast zon ook windturbines, warmtepompen en geothermische energie, elektrolyse voor waterstof en brandstofcellen, duurzaam biogas en biomethaan, en batterijen.

We moeten snel zijn om onze positie in waterstof te behouden. We moeten overgaan tot massaproductie.

Frans Timmermans
Europees klimaatchef

Voor zulke projecten wordt de periode om vergunningen goed te keuren beperkt in de tijd en verplicht via een en dezelfde overheid. Een speciaal tijdelijk wetgevend kader, zogenaamde sandboxes, kan worden opgezet voor het testen en ontwikkelen van innovatieve technologie in een gecontroleerde omgeving.

Investeringen in kleine modulaire kernreactoren kunnen steeds vaker op nationale steun rekenen, maar de Commissie rekent ze uitdrukkelijk niet tot de acht strategische netzerotechnologieën. In de wetgeving komen verplichte doelen voor het versneld afvangen en veilig opslaan van CO₂ onder de grond. Tegen 2030 moet in Europa een jaarlijkse opslagcapaciteit van 50 megaton CO₂ bestaan. De olie- en gasproducenten moeten hun steentje bijdragen aan die ondergrondse opslag.

Waterstof

Nog strategischer is de productie van waterstof met hernieuwbare energiebronnen. Omdat klassieke elektrificering van de zware industrie moeilijk is, wordt voor de verduurzaming gekeken naar groene waterstof die gemaakt wordt op plekken waar het veel waait of waar de zon veel schijnt.

'Europa is goed voor meer dan 50 procent van de capaciteit voor elektrolyse en productie van groene waterstof', zei Frans Timmermans, de Europese klimaatchef. 'We moeten snel zijn om onze positie te behouden. We moeten overgaan tot massaproductie.' Maar die stap is niet vanzelfsprekend. Veel bedrijven willen investeren, maar producenten weten niet of ze voldoende waterstof zullen kunnen verkopen. 

Dat probleem wil de Commissie oplossen met een 'waterstofbank'. EU-Commissievoorzitster Ursula von der Leyen kondigde dat project in september aan, goed voor een bedrag van 3 miljard euro uit het Europees innovatiefonds. Een eerste veiling ter waarde van 800 miljoen euro vindt dit najaar plaats. Bedrijven krijgen een subsidie voor elke ton waterstof die ze gedurende een periode van tien jaar produceren. Europa kan met die prijsgarantie het gat met de Verenigde Staten dichtrijden.

De Europese financiering van waterstof helpt een gelijk speelveld te creëren in de Unie, zeggen diplomatieke bronnen. Ze biedt kansen voor België. Ons land zit in de Europese kopgroep op het vlak van beleid, basisinfrastructuur voor waterstof en industriële spelers in Gent, Antwerpen en Luik. Cockerill geldt internationaal als de belangrijkste producent van elektrolysetoestellen. België is ook al betrokken in een project van onderzeese CO₂-afvang en -opslag in Noorwegen, Denemarken en later ook het Verenigd Koninkrijk.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.