analyse

Europa heeft een Nederlands probleem

De Nederlandse minister van Financiën Wopke Hoekstra (achtergrond) en premier Mark Rutte (voorgrond). ©EPA

Corona doet de Europese solidariteit in haar voegen kraken. Vooral het moraliserende Nederlandse vingertje wekt weerzin en ongeloof.

Als zelfs een Europees monument als Jacques Delors waarschuwt dat 'het gebrek aan Europese solidariteit levensgevaarlijk is voor Europa', is het menens. De ex-voorzitter van de Europese Commissie, bijna 95 intussen, kroop maandag in de pen. De microbe is terug, schreef hij na de Europese top van donderdag, waar de kloof tussen noord en zuid verder uitdiepte.

Nederland is kop van Jut voor de zuidelijke lidstaten die het meest lijden onder de pandemie. Eerst wezen onze noorderburen vrij hautain strakke maatregelen af om de verspreiding van het virus te voorkomen. Vervolgens haalde Den Haag in botte bewoordingen het morele vingertje boven tegen Italië, Frankrijk en Spanje die om solidariteit vroegen.

Vooral minister van Financiën Wopke Hoekstra moet het ontgelden. Hij realiseerde - volgens zijn Belgische collega Alexander De Croo (Open VLD) met 'lichte paniek' - dat Nederland de coronacrisis zwaar onderschatte en de Nederlandse curve die van Spanje en Italië zou kopiëren. Maar dat Hoekstra tijdens datzelfde EU-overleg dwarslag over alle voorstellen voor meer Europese solidariteit in de bestrijding van de coronacrisis veroorzaakte pas echt een golf van frustratie. Die verontwaardiging neemt met de dag toe.

Voor eigen deur vegen

Hoekstra weigerde de inzet van Europees schuldpapier en vond het ook nog te vroeg om geld uit het Europees noodfonds ESM klaar te houden als preventieve maatregel voor de meest getroffen landen. Als dat er toch van komt, moeten strenge voorwaarden verbonden worden aan een kredietlijn. Om zich echt geliefd te maken vroeg de Nederlander de Commissie een rapport waarom landen als Nederland en Duitsland de voorbije jaren wél financiële buffers opbouwden en Spanje en Italië niet.

Kortom, terwijl economen en politici beseffen dat een solidair Europees antwoord nodig is, voor de pandemie maar ook voor de lange schuldencrisis die daarop volgt, is de vraag van Hoekstra: hebben jullie wel voldoende voor eigen deur geveegd? Zijn toon impliceert dat de zuiderlingen aan de Nederlandse deur komen bedelen. 

Het 'gevoelloze' en 'kleinhartige' Nederland krijgt bakken kritiek van politici uit Spanje, Portugal, Italië en Frankrijk. Dat Den Haag niet te beroerd is om Europese hulp te vragen voor zijn bloemensector, wordt uitvergroot op sociale media, die de voorbije dagen al hun pijlen richtten op het 'belastingparadijs' Nederland. Premier Mark Rutte kreeg gisteren een aanmaning van Spaanse liberale Europarlementsleden, Europese partijgenoten dus, om zich te distantiëren van Hoekstra en een rechtzetting te eisen.

We zijn geen rijk noorden meer als het zuiden omvalt.
Nout Wellink
Ex-voorzitter De Nederlandsche Bank

De sfeer is zwaar verziekt. De voormalige Italiaanse premier Enrico Letta waarschuwt in een interview in de Volkskrant dat 'de Europese Unie een groot risico loopt'. En ook in Nederland groeit het verzet. De vroegere en huidige centraal bankiers, Nout Wellink en Klaas Knot, pleiten voor solidariteit: 'Wij zijn geen rijk noorden meer als het hele zuiden omvalt', argumenteert Wellink in De Telegraaf.

De Europese ministers van Financiën vergaderen pas op 7 april over uitgewerkte voorstellen. Waarna de EU-chefs weer aan zet komen op - toeval of niet - Goede Vrijdag.  

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud