Europa test recepten om coronacrisis te trotseren

©EPA

De Europese ministers van Financiën raken het dinsdag wellicht eens over enkele snelle crisismaatregelen die samen goed zijn voor meer dan 500 miljard euro. Gezamenlijk schulden aangaan om een herstelbeleid te financieren zit er voorlopig niet in.

De ministers van Financiën van de Europese Unie stellen dinsdag een rapport op met mogelijke maatregelen om de coronacrisis samen te bezweren. De Europese leiders moeten dan later deze week de Europese marsrichting bepalen. 

Het virus stopt niet aan de grens, de financieringsmechanismen mogen dat ook niet doen.
Pedro Sánchez
Premier Spanje

Het is zaak een nieuwe tweedeling tussen het zuid en noord te vermijden. De Spaanse premier Pedro Sánchez pleitte maandag in de krant Frankfurter Allgemeine Zeitung voor 'rigoureuze solidariteit'. 'Het virus stopt niet aan de grens, de financieringsmechanismen mogen dat ook niet doen.' 

'De Europese Unie staat voor de belangrijkste test sinds haar ontstaan', waarschuwt de Duitse kanselier Angela Merkel. Maar of de weg voor Europese solidariteit nu openligt, valt te betwijfelen. Vooral de discussie over de 'day after corona' blijft moeilijk.

1. Een preventieve kredietlijn

De 19 eurolanden beschikken over 410 miljard euro in hun noodfonds ESM. Een preventieve kredietlijn van het ESM lijkt het meest aangewezen instrument. Bovendien triggert een beroep op de kredietlijn het opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank dat toelaat onbeperkt obligaties te kopen.

Normaal komen de ESM-noodkredieten met strenge voorwaarden en EU-toezicht. Maar Spanje en Italië willen zo'n stigma niet. Daarom is de voorbije week hard onderhandeld over vederlichte voorwaarden. De Duitse minister van Financiën Olaf Scholz gaat akkoord en wijst 'onnodige voorwaarden' af.

De ministers van Financiën gaan voorstellen 240 miljard euro vrij te maken voor kredietlijnen, of maximaal 2 procent van het bbp van de eurolanden. Spanje zou 28 miljard euro kunnen ontvangen, Italië 39 miljard. België kan tussen 8 en 9 miljard steun krijgen als het een beroep doet op een ESM-kredietlijn.

2. Liquiditeit voor kmo's

De Europese Investeringsbank (EIB) is bereid extra liquiditeit te voorzien voor kmo's en midcaps. EIB-voorzitter Werner Hoyer kreeg van zijn raad van bestuur - de 27 EU-lidstaten - steun voor de oprichting van een garantiefonds van 25 miljard euro. Dat fonds kan op zijn beurt 200 miljard extra financiering opleveren dankzij een hefboomeffect. Voor de toekenning van steun geldt geen verdeelsleutel per land.

De 25 miljard euro aan garanties moeten van de lidstaten komen. Omdat België als een van de stichtende landen van de Europese Unie een vrij grote kapitaalinbreng heeft in de EIB betekent dat een bijdrage in het garantiefonds van ongeveer 1,3 miljard euro, evenveel als Nederland. 

3. Jobsubsidies

Aan de 27 lidstaten wordt nog een andere garantie van 25 miljard euro gevraagd. De Europese Commissie wil daarmee als springplank zelf 100 miljard euro ophalen op de markt en tegen voordelige voorwaarden lenen aan landen om fabrieken draaiende te houden of tijdelijke werkloosheid te betalen.

België moet hiervoor 850 miljoen euro aan garanties ophoesten, boven op de bijdrage aan het EIB-garantiefonds en de oude garanties voor onder meer Dexia die ons land nog heeft uitstaan. De kans dat die garanties aangesproken worden, is klein, zeggen EU-experts.

De bedoeling is dat de landen die het ergst getroffen werden door de coronacrisis, zoals Italië en Spanje, een beroep kunnen doen op die Europese jobsubsidie. Maar zowat alle landen willen er zelf ook gebruik van maken. Ze koppelen de garanties aan de eis dat ook zij langs de kassa kunnen passeren. 

4. Herstelplan

De eerste drie crisismaatregelen zijn samen goed voor meer dan 500 miljard euro. Maar de grote discussie blijft de aanpak van de komende recessie op de langere termijn. Het woord 'corona-obligatie' zal niet in de brief staan aan de EU-leiders. Maar een groep zuidelijke landen, ook Frankrijk, blijft ijveren voor het samen aangaan van schulden. Dat kan via de uitgifte van gezamenlijke euro-obligaties, of de oprichting van een tijdelijk fonds, zoals Frankrijk voorstelt.

'We hebben gezamenlijke financiële instrumenten nodig, een Marshallplan maar dan wel homemade en nog dit jaar', benadrukt ook Europees commissaris voor Financiën Paolo Gentiloni. 'Een gecoördineerd begrotingsbeleid moet vermijden dat de economieën in de eurozone twee verschillende richtingen uitgaan.' Maar garant staan voor elkaars schuldpapier blijft taboe voor Nederland, Oostenrijk en Duitsland. Dat de VS nu zelf een oorlogsobligatie overwegen, kan de discussie in Europa doen kantelen.

Europees Commissievoorzitster Ursula von der Leyen ziet de Europese begroting voor de komende zeven jaar als het ideale Marshallplan. Ze hoopt dat de coronacrisis leidt tot meer geld in de nieuwe meerjarenbegroting. Maar lidstaten zien die sleutels niet graag naar de Commissie gaan.

 

 

 

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud