Advertentie

Europa zet nieuw gevecht in over oude begrotingsregels

Europees commissaris voor Financiën Paolo Gentiloni. ©Hans Lucas via AFP

Hoe kunnen Europese landen de na corona hoog opgelopen schuldenberg verminderen en tegelijk investeren in economische groei en klimaat? De Europese Commissie start een ideologisch geladen debat.

Om de digitale en klimaattransitie mogelijk te maken zijn naast de bestaande Europese fondsen jaarlijks 650 miljard euro extra investeringen nodig. Voor klimaat alleen al gaat het om 520 miljard euro per jaar. Dat geld moet komen van de lidstaten en de privésector, benadrukt Europees commissaris Paolo Gentiloni. Belgisch staatssecretaris Thomas Dermine (PS) pleitte dinsdag in De Tijd voor een volledige Europese financiering van die klimaatinvesteringen en het aangaan van Europese schulden.

De essentie

  • De Europese Commissie start een brede discussie over de Europese begrotingsregels.
  • Er loopt een brede bevraging om begin volgend jaar concrete voorstellen of interpretatieve teksten op tafel te leggen.
  • Grote omwentelingen komen er niet. Op tafel komt mogelijk wel een haalbaarder traject voor vermindering van de schulden en mogelijk ook een soepeler regime voor groene investeringen.
  • Noord- en Zuid-Europa zijn verdeeld over de kwestie. Een akkoord komt er het best voor de EU-budgetregels begin 2023 uit de diepvries gehaald worden.

De Italiaanse sociaaldemocraat Gentiloni gaat niet zover. Hij weet hoe explosief een debat over zoveel Europese schulden wordt. Hij wil morrelen aan de Europese begrotingsregels en hoopt alle neuzen in dezelfde richting te krijgen voor 2023. Tot eind 2022 zette de Europese Commissie de bestaande budgetregels op stal.

Die regels, het Europees Stabiliteits- en Groeipact, bepalen het traject, de doelen en sancties voor lidstaten om de nationale begrotingstekorten tot niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) te laten oplopen. De overheidsschuld mag niet meer dan 60 procent van het bbp bedragen. De herziening van die regels stond al begin vorig jaar op de agenda van de Europese Commissie. Begrotingszondaars kregen nooit een sanctie. De regels zijn bureaucratisch, complex en in veel gevallen zelfs onwerkbaar, bleek uit rapporten van het onafhankelijk adviesorgaan European Fiscal Board.

Noord-Zuid

Sinds de financiële en de Griekse crisis leidden die regels tot een breuklijn tussen de zuinige 'frugals' uit Noord-Europa en de gullere zuidelijke lidstaten. De coronacrisis heeft de tekort- en schuldcijfers in heel Europa tot astronomische hoogtes doen stijgen. De economische impact van de pandemie op de zuidelijke lidstaten is wel een pak groter dan op het noorden.

Acht noordelijke landen vroegen de Commissie al om de budgetregels niet te versoepelen. 'We moeten de fouten uit de financiële crisis vermijden. De netto-investeringen van onze overheden bedroegen tien jaar 0 euro', zegt Gentiloni, 'Met een gemiddelde schuld in de eurozone van 100 procent van het bbp moeten we de schuldvermindering herbevestigen. Maar we kunnen niet aanvaarden dat het verminderen van de schuld, noodzakelijk voor een gezonde economie, de duurzame groei om zeep helpt.'

We moeten vermijden wat gebeurde na de financiële crisis. Toen bedroegen de netto-investeringen van onze overheden tien jaar 0 euro.
Paolo Gentiloni
Europees commissaris voor Financiën

Die balans tussen groei en schuldvermindering staat ook voorop bij Klaus Regling, een van de architecten van het Stabiliteitspact. 'Een monetaire unie heeft nood aan begrotingsregels, maar die moeten aangepast zijn aan de veranderde economische voorwaarden', zei Regling in het Duitse blad Der Spiegel.

Gouden regel

De Commissie geeft niet aan waar de landingsbaan kan liggen. Ze vraagt brede input van de lidstaten, EU-instellingen en betrokken sectoren via elf vragen. Die bevraging loopt tot eind dit jaar en kan in de eerste helft van het jaar leiden tot voorstellen van de Commissie.

Die aanpak verraadt dat grote omwentelingen volgend jaar zullen uitblijven. Die voorstellen zullen echt geen aanpassing zijn van de 3 of 60 procentnorm. De Commissie hint op 'interpretatieve teksten', bijvoorbeeld om landen met hoge schulden een individueel en haalbaar traject op te leggen. Ook de gouden regel gaat over de tongen: groene en klimaatinvesteringen van de lidstaten zouden niet meegerekend worden voor het tekort.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud