Europese Unie zet deur open voor Albanië en Noord-Macedonië

Oliver Varhelyi, Europees Commissaris van Uitbreiding. ©EPA

Albanië en Noord-Macedonië mogen allicht uit de Europese wachtkamer. Al zijn er nog enkele obstakels voor de gesprekken over toetreding van de Balkanlanden kunnen beginnen.

De 27 EU-lidstaten zetten na een impasse van maanden de deur open voor toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië. Dat zijn de EU-ministers van Europese zaken overeengekomen tijdens een videoconferentie. Het akkoord maakt een einde aan een beladen twist in de Europese Unie, die de relatie met de geopolitieke strategische belangrijke Balkan-regio had verzuurd. De EU-top met de Balkanlanden in de Kroatische hoofdstad Zagreb staat - nog altijd - voor 7 mei gepland.

Nederland en Frankrijk blokkeerden vorige herfst het begin van de toetredingsgesprekken met de twee Balkanlanden. Vooral de Franse president Emmanuel Macron duwde het rempedaal in, tot frustratie van Noord-Macedonië dat voor het EU-lidmaatschap de moeilijke beslissing had genomen zijn naam veranderen na overleg met Griekenland. Ook de coronacrisis doet de verhoudingen tussen Europa en de Balkan geen goed. Enkele Europese landen weigerden mondmaskers en ander medisch materiaal uit te voeren naar de kandidaat-lidstaten.  

Kroatië, momenteel voorzitter van de Europese ministerraad, deed er de voorbije maanden alles aan om de deur voor de Balkanlanden open te houden. Het is het jongste lid van de Europese Unie, sinds juli 2013. De Balkanlanden kregen 20 jaar geleden uitdrukkelijk zicht op EU-lidmaatschap. De onderhandelingen met Servië, Montenegro en Turkije zijn lopende, al liggen de gesprekken met Ankara al jaren plat. Albanië is sinds 2014 een kandidaat-lidstaat, Noord-Macedonië diende in 2005 een aanvraag in. 

Wortel en stok

Macrons eis was meer controle op de toetredingsgesprekken. Hij wilde het proces omkeerbaar maken. Bulgarije en Roemenië, sinds 2007 lid van de EU, hebben nog altijd te veel last van corruptie en een manke rechtsstaat.

De nieuwe methodologie van het uitbreidingsproces heeft vandaag geloofwaardigheid gekregen.
Oliver Varhelyi
EU-commissaris voor de Uitbreiding

De Hongaarse EU-commissaris voor uitbreiding, Oliver Varhelyi, kwam in januari met een voorstel dat de wortel en de stok hanteert: een versnelling als de gevraagde hervormingen gebeuren en sancties bij achteruitgang of het niet naleven van de beloftes. Respect voor de rechtsstaat en mensenrechten is de leidraad.

'De nieuwe methodologie van het uitbreidingsproces heeft vandaag geloofwaardigheid gekregen', zei Varhelyi na het EU-akkoord. 'Dit is historisch nieuws voor beide landen en een belangrijk politieke boodschap aan de hele Balkan', zei de Kroatische minister Andreja Metelko Zgombic.

Nog even wachten

Lid worden van de EU zit er de komende jaren echter niet in. Gesprekken over toetreding duren lang, zeker als de kandidaten nog een hele weg af te leggen hebben. De Europese Commissie zal nu het onderhandelingskader vastleggen.

Albanië moet in de praktijk nog even wachten voor de toetredingsgesprekken starten. Het moet eerst het hooggerechtshof en het grondwettelijk hof hervormen, zijn kieswet aanpassen en gespecialiseerde structuren opzetten voor de strijd tegen corruptie en de georganiseerde misdaad. Ook moet het transparantie bieden over de financiering van politieke partijen en kiescampagnes.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud