Greenpeace geeft genadeslag aan akkoord EU-Mercosur

Het Amazonewoud in Brazilië wordt platgebrand om plaats te maken voor intensieve vee- en sojateelt. ©AFP

De ambitieuze Europese klimaatagenda, Green Deal, zet druk op het handelsbeleid van de Unie. Een uitgelekte onderhandelingstekst van het Europees associatie-akkoord met Zuid-Amerika luidt de doodsklok voor de al zieltogende deal met Mercosur.

Twintig jaar geleden sloot de Europese Unie een politiek akkoord over een handelsdeal met Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay, die samen de Mercosur vormen. De taaiste brokken in het overleg gingen over landbouw. EU-onderhandelaars vatten het samen als 'koeien voor wagens': Brazilië en co. zochten een afzetmarkt voor hun vlees en soja; Europa mikte op de export van auto's, onderdelen, geneesmiddelen en chemische producten.

Merkels bocht

In landbouwlanden zoals Frankrijk, maar ook in Wallonië kwam het protest tegen de Mercosur-deal van de boeren, die broodroof vreesden door het veel goedkoper ingevoerde rundvlees. Maar zestien maanden later is dat handelsakkoord nog altijd niet ondertekend. De weerstand tegen de deal ging het voorbije jaar crescendo en surft op een brede golf van verontwaardiging over de manier waarop de Braziliaanse president Jair Bolsonaro de internationale klimaatregels aan zijn laars lapt.

Bosbranden moeten plaats maken voor intensieve vee- en sojateelt in Brazilië en Bolsonaro laat bewust begaan. Ze tasten niet alleen de CO2-long aan die het Amazonewoud is, maar leiden ook tot verschraling van de biodiversiteit. Producten invoeren uit Brazilië staat daarmee gelijk aan het importeren van CO2.

Zelfs kanselier Angela Merkel vraagt zich intussen af of een handelsakkoord met Mercosur nog 'wenselijk is met dit schrikbarend verlies aan bosgebieden'. De bocht van Merkel is opmerkelijk: vooral de Duitse autoproducenten azen op de Zuid-Amerikaanse afzetmarkt.

Het Oostenrijkse en Nederlandse parlement willen het akkoord onder zijn huidige vorm niet goedkeuren. Het Europees parlement stemde deze week een gelijkgezind amendement. Ook in Frankrijk, België, Ierland en Luxemburg gist het verzet.

Associatie-akkoord

De Franse president Emmanuel Macron beschuldigde Bolsonaro er in augustus 2019 al van 'gelogen te hebben over zijn engagementen voor duurzame ontwikkeling'. De Franse regering eiste enkele weken geleden bovendien serieuze en bindende klimaatafspraken in de deal met Mercosur.

Die 'tanden' ontbreken immers in het handelsakkoord, maar ook in het bredere associatie-akkoord dat onderhandelaars van de Europese Unie en Mercosur van de zomer finaliseerden. Dat blijkt uit de onderhandelingstekst waarop milieu-organisatie Greenpeace de hand kon leggen. Die tekst wordt vrijdag publiek gemaakt en De Tijd kon hem al inkijken.

In dat associatie-akkoord blijven internationale afspraken zoals het klimaatakkoord van Parijs vrijblijvende beloftes. Milieubescherming en klimaatambities gelden niet als 'essentiële elementen' in het akkoord, de eerbiediging van de mensenrechten wel. Alleen voor essentiële elementen is in sancties voorzien, waaronder de volledige of gedeeltelijke opschorting van het akkoord met Mercosur.

Dit akkoord ondermijnt werelwijde verdragen en draagt bij tot de klimaat- en biodiversiteitscrisis.
Matteo de Vos
Greenpeace België

'Dit akkoord ondermijnt wereldwijde verdragen en draagt bij tot de klimaat- en biodiversiteitscrisis,' zegt Matteo de Vos van Greenpeace België. Een ander probleem is het toezicht op de afspraken. Die worden toevertrouwd aan overlegstructuren die buiten elke democratische controle vallen.

De wijdverbreide onvrede in Europa over het akkoord met Mercosur toont aan dat de Europese Green Deal ook in de discussie over handel sluipt: wie wil genieten van lagere invoertarieven moet 'groene' producten garanderen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud