Grieken krijgen 'laatste shot' van 15 miljard

Europees commissaris voor Economische Zaken Pierre Moscovici (links) en de Griekse minister van Financiën Euclid Tsakalotos gisteren in Luxemburg. ©AFP

Op 20 augustus staat Griekenland weer helemaal op eigen benen na acht jaar crisisfinanciering.

De ministers van Financiën van de negentien eurolanden werden het na middernacht in Luxemburg eens over een allerlaatste schuldendeal met Griekenland. Het land krijgt een laatste shot van 15 miljard euro van het Europees noodfonds ESM.

Met dat geld dikt de cashbuffer van de Griekse regering aan tot 24,1 miljard euro. 'Dat is een aanzienlijk vangnet, genoeg om 22 maanden lang alle voorzienbare risico's te doorstaan', benadrukte Eurogroep-voorzitter Mario Centeno. Volgens de Griekse minister van Financiën, Euclides Tsakalotos, kan Griekenland het zelfs langer trekken met die cashbuffer.

De Griekse crisis eindigt hier en nu. Dat is geen bagatel.
Pierre Moscovici
Eurocommissaris

EU-commissaris voor de euro, Pierre Moscovici, sprak van een historisch moment: 'De Griekse crisis stopt hier en nu. Dat is geen bagatel.' Voor Moscovici is dit het einde van acht jaar inspanningen en offers. Maar ook van de existentiêle crisis van de Europese munt.

Het overleg had wel meer voeten in de aarde dan verwacht. Vooral de Duitse minister van Financiën, Olaf Scholz, toonde zich minder toeschietelijk dan verwacht. Dat had ongetwijfeld te maken met de ongemakkelijke positie waarin de Duitse kanselier Angela Merkel zich bevindt als gevolg van de zware kritiek van de Beierse zusterpartij CSU, over migratie en de versterking van de eurozone.

Einde aan acht jaar crisis

Op 19 oktober 2009 onthulde de kersverse premier George Papandreou dat de Griekse begrotingscijfers jarenlang systematisch waren opgesmukt. De bekendmaking van een gigantisch tekort van 12,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) was het begin van een rollercoaster die de eurozone op zijn kop zette, de Griekse politiek onderuithaalde, de Grieken een kwart armer maakte en waarin regelmatig het grexitspook opdook.

Na acht jaar is de Griekse exit uit de crisis, en vooral vanonder het juk van Europa en het Internationaal Monetair Fonds, nu realiteit. Op 20 augustus wordt Griekenland weer een normaal land dat op eigen benen staat en geld kan lenen op de financiële markten.

273,7 miljard aan leningen uitgekeerd

Het slot van deze Griekse odyssee is minder prozaïsch dan het reisverhaal uit de oudheid. Griekenland blijft onder verscherpt toezicht van de eurozone en het IMF staan.

De schuldenberg die Athene met drie opeenvolgende leningen opbouwde, is immers ongezien. 273,7 miljard euro kreeg Athene tot nu al uitgekeerd, waarvan 241,6 miljard euro van de eurozone en 32,1 miljard van het IMF. De financiële instelling in Washington betaalde enkel mee aan de eerste en de tweede lening. ESM-topman Klaus Regling benadrukte na afloop van de deal dat 'die bedragen zonder voorgaande zijn'.

Omdat het om zo veel geld gaat en de afbetaling van de Europese leningen uitgesmeerd is tot 2060, wilden de geldschieters zekerheid dat Griekenland de vinger op de knip houdt en een strak economisch beleid blijft voeren. Garanties dus dat er niet wordt teruggekomen op cruciale hervormingen, zoals die van het belastingsysteem, de pensioenen of het opzetten van een kadaster. Die garanties binden ook de volgende Griekse regeringen.

Zo  belooft Athene om tot 2022 een primair overschot te boeken, een begrotingsresultaat zonder de rentelasten, van 3,5 procent van het bbp. Griekenland ontwikkelde zelf een groeistrategie om die begrotingsresultaten te halen.

Ook daarna moet de lat hoog blijven liggen. De Eurogroep vraagt een inspanning van 2,2 procent van het bbp vanaf 2022.

Griekenland van hoog tekort naar zwarte nul

©Mediafin

Maar op de balans die de Griekse minister van Financiën Euclides Tsakalotos de europartners gisteren in Luxemburg voorlegde, is weinig aan te merken. Het Griekse begrotingstekort, dat na de macabere ontdekking in oktober 2009 nog verder doorzakte tot 15 procent van het bbp, is in die acht jaar tijd rechtgetrokken en de overheidsbalans vertoont nu een Duitse ‘zwarte nul’.

Toch is dat versterkte toezicht niet van de poes. De Europese Commissie zal elk kwartaal een rapport voorleggen en kan een bijsturing eisen als de begroting weer uit de bocht dreigt te vliegen. Het grootste risico blijft de overheidsadministratie, zegt een van de toezichthouders. Is die sterk genoeg om de hervormingen toe te passen en niet in eigen belang te handelen?

Deal verlaagt Griekse schuld

Een van de middelen om de Grieken bij de les te houden is het doorstorten van de meer dan 4 miljard euro aan rente-inkomsten die de centrale banken van de eurolanden behaalden op de aankoop van Griekse obligaties. De eurolanden willen die schijven opsplitsen per jaar en afhankelijk maken van het gevolgde economische en begrotingsbeleid.

De Duitse minister van Financiën Olaf Scholz is daar alvast toe bereid. Gisteren bleek uit een parlementaire vraag dat Duitsland het meest profijt haalde uit die aankoop van Griekse obligaties: 2,7 miljard euro.

Om de schuld te verminderen en houdbaar te maken wordt de rente verlaagd en de betalingen op rente en hoofdsom van leningen van het Europees noodfonds EFSF, met nog eens tien jaar uitgesteld. 'Daardoor zal Griekenland op een totaal van 96,6 miljard euro aan EFSF-leningen pas voor het eerst in 2033 rente en kapitaalaflossingen moeten doen,' benadrukt ESM-topman Kklaus Regling.

IMF: ja voor middellange maar niet de lange termijn

Het Internationaal Monetair Fonds IMF betaalt niet mee aan het derde steunprogramma van Griekenland. IMF-topvrouw Christine Lagarde zegt overtuigd te zijn van de houdbaarheid van de Griekse schuld op middellange termijn.

De eurozone heeft altijd gezegd dat ze bereid was om bijkomende maatregelen te nemen. En dat is ook wat ze altijd heeft gedaan.
Christine Lagarde
IMF-topvrouw

Toch blijft het IMF kritisch over de houdbaarheid van de Griekse schuld op de lange termijn, al was het maar omdat de terugbetaling van de leningen loopt tot 2060. 'We nemen nota van de belofte van de eurozone om bijkomende maatregelen te nemen indien nodig,' zegt ze.

Toch wil Lagarde dit niet als een blijk van wantrouwen ten aanzien van de eurolanden laten klinken: 'ik was hier vanaf de eerste dag van de Griekse crisis. De eurozone heeft altijd gezegd dat ze bereid was om bijkomende maatregelen te nemen. En dat is ook wat ze altijd heeft gedaan.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content