Italiaanse regering lonkt naar goud van centrale bank

Een goudstaaf. ©REUTERS

Rome bekijkt of het met de opbrengst van het goud van de centrale bank meer geld kan uitgeven. De vraag is alleen of dat wel mogelijk is.

De recessie in Italië maakt het voor het land nog moeilijker om het begrotingstekort onder controle te houden en de torenhoge overheidsschuld terug te dringen. Daarom denkt de regering ook aan onorthodoxe ingrepen, zoals een beroep doen op de goudreserve van de centrale bank.

'Dit is een onderwerp dat ik niet volg, maar het kan een interessant idee zijn', zegt vicepremier Matteo Salvini. De krant La Stampa meldde dat de regering overweegt een deel van de goudreserve van de centrale bank te gebruiken om extra uitgaven te financieren en/of het begrotingstekort in 2019 te drukken en een btw-verhoging in 2020 te voorkomen.

De Italiaanse centrale bank bezit een goudreserve van 2.452 ton en die is tegen de huidige marktprijs bijna 91 miljard euro waard. Italië heeft daarmee de vierde grootste goudreserve ter wereld, na de VS, Duitsland en het Internationaal Monetair Fonds.

België

De centrale bank kan wellicht een deel van haar goud verkopen en de meerwaarde overdragen aan de regering. Maar dan dreigt net als in België een juridisch conflict tussen de aandeelhouders en de staat. De aandeelhouders van de Banca d'Italia zijn banken, de sociale zekerheid, pensioenfondsen, verzekeraars en 'banking foundations', blijkt uit het jaarverslag 2017. De Italiaanse staat is volgens dat verslag geen aandeelhouder.

Bovendien bepaalt het Verdrag van Maastricht dat de nationale centrale banken van de eurozone onafhankelijk zijn. Regeringen kunnen de centrale bank niet zomaar verplichten iets te doen. De Italiaanse minister van Financiën Giovanni Tria heeft al de onafhankelijkheid van de centrale bank verdedigd. Maar bij de opmaak van de begroting 2019 bleek dat hij minder invloed heeft dan Salvini.

ECB

Voorts suggereert een advies van de Europese Centrale Bank (ECB) uit 2009 dat een nationale centrale bank alleen gerealiseerde meerwaarden kan overdragen en geen niet-gerealiseerde meerwaarden. Dat betekent dat de Banca d'Italia effectief goud moet verkopen voor ze meerwaarden overdraagt. Italië plande in 2009 een taks op de meerwaarde van het goud van de centrale bank. De ECB zei toen dat de centrale bank geen winst kan uitkeren die is gebaseerd op toekomstige onzekere inkomsten.

De Nationale Bank van België heeft in de jaren 80 en 90 zowat 1.000 ton goud verkocht en de meerwaarde overgedragen aan de Belgische staat. De regering heeft die miljarden gebruikt om overheidsschuld terug te betalen. Mede dankzij die inkomsten en een daling van de schuld voldeed België aan de voorwaarden om toe te treden tot de eurozone.

De overdracht van meerwaarden op goud van de Nationale Bank aan de staat was en is controversieel, omdat de private aandeelhouders geen deel van de meerwaarden kregen. Op vraag van een groep aandeelhouders hebben het adviesbureau Deminor en advocaat Mischaël Modrikamen de staat en de Nationale Bank gedagvaard, maar ze hebben die rechtszaken verloren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect