Advertentie
analyse

Juncker gebruikt financiële magie voor investeringsfonds

Jean-Claude Juncker ©EPA

Het investeringsplan van 315 miljard euro dat Juncker vandaag voorstelt, is een staaltje van financiële magie. En niet direct een hulp voor de 28 Vlaamse projecten die op een deel van het geld rekenden.

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker beloofde in juli al groei en investeringen aan te zwengelen. Vandaag stelt hij zijn plan - een nieuw investeringsfonds - voor in het Europees Parlement. Het gaat om een fonds dat draait op 21 miljard ‘oud’ kapitaal dat is bijeengeharkt door de Commissie en de Europese Investeringsbank (EIB). Het totale bedrag aan investeringen dat de komende drie jaar mogelijk gemaakt wordt door het fonds, is al opgelopen tot 315 miljard euro.

Om die magische vermenigvuldiging mogelijk te maken is een ingewikkeld systeem van financiële engineering opgezet. Daarbij is uitdrukkelijk vermeden dat de lidstaten zelf geld moeten storten in een nieuw fonds en zo hun overheidsschuld doen stijgen.

Het kapitaal komt voor het merendeel van het EU-budget. De EIB steekt 5 miljard cash in het fonds. Dat geld kan de bank missen door een kapitaalverhoging van 10 miljard euro die in 2013 werd doorgevoerd.

Buffer

De financiële spitstechnologie doet sterk denken aan de financiële machinaties die uiteindelijk hebben geleid tot de crisis in 2008-2009

Met die kapitaalbuffer gaat de EIB aan de slag. De AAA-rating en de ervaring met de financiering van bedrijven zorgt ervoor dat het kapitaal van het investeringsfonds als hefboom kan worden gebruikt. De EIB zal in de praktijk voor 60 miljard aan risicofinanciering verstrekken aan projecten die net een tikkeltje te riskant zijn voor investeerders en daardoor op de lange baan waren geschoven. De projecten waren bijvoorbeeld uitgesteld wegens de vrees voor een tegenvallende vraag of de eraan verbonden constructierisico’s.

De EIB verschuift de risicoactiviteiten naar dit investeringsfonds. Op die manier komt de goede rating van de Europese bank zelf nooit in gevaar. De EIB wil tevens weifelende investeerders over de brug halen voor projecten door zelf bijvoorbeeld garant te staan voor het eerste verlies of leningen toe te kennen.

Machinaties

De experts van de EIB zijn niet ongerust dat dit fonds van de ene op de andere dag uitgeput raakt. ‘De voorziene buffer zal voldoende zijn', zegt een van de experts. Die voegt er wel aan toe dat hij hoopt nooit spijt te krijgen van deze uitspraak. De financiële spitstechnologie doet immers sterk denken aan de financiële machinaties die uiteindelijk hebben geleid tot de crisis in 2008-2009.

21 miljard
Het kapitaal van het investeringsfonds: 16 miljard van het EU-budget en 5 miljard van de Europese Investeringsbank EIB.

Die crisis deed de investeringen in Europa met 15 procent verminderen vergeleken met het niveau voor 2009. Toch wil de Europese Commissie vooral strategische investeringen aanmoedigen. Dat betekent dus dat keuzes moeten worden gemaakt en dat projecten grondig gescreend moeten worden. De projecten moeten passen binnen de prioriteiten die het team van Juncker op heeft opgezet: energie, digitale netwerken, transport, opleiding.

Toch denkt de ploeg rond Juncker dat al volgend jaar projecten van start kunnen gaan. De EIB zal zelf als eerste de jobmarkt aanzwengelen met dit nieuwe initiatief. De bank zal minstens 200 nieuwe mensen in dienst moeten nemen.

Oosterweel

De Europese lidstaten dienden al een lijst projecten in die financiering vergen. België was heel actief. Vlaanderen diende zelfs 28 projecten in, goed voor 24 miljard euro. Daarin zitten onder meer de Oosterweelverbinding rond Antwerpen en verschillende pps-projecten (publiek-private samenwerking).

Eén belangrijk probleem lost het plan-Juncker níét op. Landen als België die investeringen cofinancieren, zien hun overheidsschuld nog altijd stijgen als gevolg van die uitgave. Als de Vlaamse regering Oosterweel in het project wil, zal het schuldenprobleem dus dezelfde blijven.

Het investeringsplan gaat wel uit van een flexibele toepassing van de Europese begrotingsregels voor landen die zelf of via overheidsvehikels geld bijdragen aan het Europese investeringsfonds. Maar in dat geval is natuurlijk niet zeker dat het geld dat een land erin stort, ook naar de eigen projecten gaat.

Europa zet wel een soort hulpteam op om landen te helpen bij de uitwerking, financieel en technisch, van investeringsprojecten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud