analyse

Na zure Apple-nederlaag wacht Vestager een politiek gevecht

©REUTERS

'Tax Lady' Margrethe Vestager bijt in het stof op haar koninginnennummer, de miljardenboete voor Apple in Ierland. Het strijdtoneel voor eerlijke fiscaliteit verhuist daardoor van het gerecht naar de politiek.

Margrethe Vestager maakte de voorbije vijf jaar furore met haar aanpak van oneerlijke belastingafspraken. Kort na haar debuut als Europees Commissaris voor Concurrentie werd ze geconfronteerd met LuxLeaks, geheime belastingdeals van topbedrijven met de Luxemburgse fiscus. LuxLeaks en andere schandalen zetten de vluchtroutes naar belastingparadijzen en agressieve fiscale planning, waarbij bedrijven nauwelijks belastingen betalen, hoog op de Europese agenda.

De invoering van fiscale regels in Europa duurt vaak lang - een veto van een land kan nieuwe wetgeving eindeloos blokkeren. Vestager gebruikte de Europese staatssteunregels als een breekijzer om de belastingdeals van multinationals aan te klagen. De Amerikaanse president Donald Trump nam aanstoot aan de 'European Tax Lady' omdat ze Amerikaanse techbedrijven in het vizier nam.

Annulering

Maar Vestagers omweg via de Europese staatssteunregels leverde haar woensdag opnieuw geen winnend lot op. Elke uitspraak in zo'n kwestie werd tot nu betwist voor het Europees Hof van Justitie. Slechts in één zaak kreeg de Eurocommissaris gelijk van de rechters: de belastingvoordelen van Fiat in Luxemburg.

De oneigenlijke staatssteun aan de koffieketen Starbucks in Nederland kon ze niet hard maken volgens het Europees Gerecht, en Vestager zag af van hoger beroep. In de Belgische zaak van overwinstrulings werd ze om procedureredenen teruggefloten. Ze onderzoekt nu de individuele voordelen voor de multinationale bedrijven die genoten van de fiscale rulings.

De Apple-zaak, waarbij de Europese Commissie Ierland verplichtte voor 13 miljard euro aan ontdoken belastingen terug te vorderen bij de techreus moest en zou Vestager winnen. Maar het tegendeel gebeurde: het Gerecht annuleerde haar beslissing van 2016. Het bedrag dat geparkeerd werd op een geblokkeerde rekening is al opgelopen tot 14,3 miljard euro. De Europese rechters erkennen de gaten en inconsistenties in de Ierse tax rulings, maar vinden dat onvoldoende om het bestaan van een fiscaal voordeel voor Apple te bewijzen. De Commissie had moeten aantonen dat de inkomens waarop ze de gemiste belastinginkomsten berekent, activiteiten vertegenwoordigen van de Ierse dochters.

De klap kwam hard aan. Het duurde woensdag uren voor Vestager met een schriftelijke verklaring kwam. Of ze in beroep gaat bij het Europees Hof van Justitie wil ze nog niet zeggen. Maar het arrest steekt: dankzij twee tax rulings betaalden de Ierse Apple-dochters in 2011 50 miljoen euro belastingen op een winst van 22 miljard dollar of zowat 16 miljard euro, beklemtoonde Vestager.

Digitale economie

'De Commissie blijft vierkant achter de eis staan dat alle bedrijven een eerlijke belasting moeten betalen. Als lidstaten multinationale bedrijven belastingvoordelen toekennen die hun rivalen niet krijgen, schendt dat de concurrentie in Europa,' vervolgt ze. 'Dat ontneemt overheden en burgers fondsen en investeringen en die noden zijn in crisistijden nog acuter.'

De Commissie blijft vierkant achter de eis staan dat alle bedrijven een eerlijke belasting moeten betalen.
Margrethe Vestager
Europees Commissaris voor Concurrentie

Vestager belooft in de toekomst agressieve fiscale planning te bestrijden met de staatssteunregels. Maar ze beseft dat er nieuwe wetgeving moet komen om de fiscale sluipwegen te dichten en transparantie te waarborgen. Ze wil dat werk gemaakt wordt van een politiek gevecht om eerlijke belastingen in Europa. De Europese Commissie volgt haar daarin: Europa heeft een betere en ruimere gereedschapskist nodig om de fiscale uitdagingen van de digitale economie aan te gaan, ook internationaal.

Kan je het fair noemen wanneer een van de grootste bedrijven ter wereld vele jaren maximaal 1 procent belastingen betaalde op zijn Europese winst en vaak nog substantieel minder dan dat.
Valdis Dombrovskis
Vice-voorzitte

'Kan je het fair noemen als een van de grootste bedrijven ter wereld jaren maximaal 1 procent belastingen betaalt op zijn Europese winst en vaak substantieel minder dan dat?, vroeg Valdis Dombrovskis , de vicevoorzitter van de Europese Commissie, zich woensdag af bij de voorstelling van een nieuw pakket fiscale maatregelen. Zo komt er een overlegplatform om schadelijke belastingpraktijken in de Unie te screenen en aan te pakken en wetgeving om een eengemaakt btw-registratiesysteem te garanderen. En de lidstaten zullen automatisch informatie moeten uitwisselen over de inkomsten op internetplatformen.

Het Apple-arrest zet de uitdaging op scherp: de verlammende unanimiteit moet plaats maken voor meerderheidsbeslissingen. Het EU-verdrag laat dat toe als de interne markt in het gedrang is. Dat betekent dat de Commissie nu een politiek gevecht moet aangaan met de lidstaten. Luxemburg, Nederland en Ierland willen hun veto niet kwijt. Ierland gaat er zelfs prat op dat het geen 14,3 miljard Apple-geld krijgt. En dat in tijden van corona en met zicht op een harde brexit.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud