Restauratie Notre-Dame heeft lood in de vleugels

Zes maanden na de brand in de Notre-Dame van Parijs is de stabiliteit van de kathedraal niet gegarandeerd. ©AFP

Zes maanden na de brand blijft de restauratie van de Notre-Dame van Parijs een delicate zaak. De aanwezigheid van lood vormt een gezondheidsrisico en de stabiliteit van de kathedraal is evenmin zeker. De echte heropbouw is gepland voor 2021.

Op maandag 15 april 2019 verwoestte een hevige brand het dak, het gebinte, de spitstoren en een deel van de gewelven van de alom bekende kathedraal. De oorzaak van de brand is nog steeds niet achterhaald, maar de ‘gotische parel’ van Parijs is serieus verminkt.

Kort na de ramp zei de Franse president Emmanuel Macron optimistisch dat de reconstructie vijf jaar zou duren. In 2024, het jaar dat Parijs de Olympische Spelen organiseert, moet de Notre-Dame dus in haar oude glorie hersteld zijn. Al barstte onmiddellijk een heftige discussie los: moest de oude torenspits van Eugène Villet-le-Duc heropgebouwd worden? Of komt er beter een hedendaagse spits, om de kerk de 21ste eeuw in te loodsen?

Toen het vuur geblust was, doken al snel nieuwe problemen op. Bij de brand smolt 300 ton lood van de spitstoren en het dak. Buurtbewoners vreesden voor loodvervuiling. Om het gevaar voor de omwonenden en ook voor restaurateurs in te schatten, legde de overheid de werkzaamheden aan de kathedraal in juli en augustus zelfs tijdelijk stil. Ook alle scholen in de buurt kregen een grondige schoonmaakbeurt. Volgens de Franse gezondheidsdienst is de loodvervuiling niet bedreigend. Inmiddels zijn 750 kinderen onderzocht. Van 398 zijn de resultaten bekend: 34 kinderen zaten boven de ‘waarschuwingsdrempel’ en in drie gevallen was sprake van een lichte loodvergiftiging.

We hebben alle gegevens die we moeten hebben om de kathedraal identiek weer op te bouwen.
Philippe Villeneuve
Hoofdarchitect van de Notre-Dame

Het is niet duidelijk of de gemeten loodgehaltes in de buurt allemaal te wijten zijn aan de Notre-Dame. Daarvoor zijn de resultaten te ongelijk. Het is mogelijk dat lood van de daken in de buurt ook een factor is. Een buurtcomité met de naam Robin Hood diende een klacht in omdat de overheden te traag hadden gereageerd en niet transparant communiceerden.

Het gezondheidsrisico vertraagt de werken aan de kathedraal aanzienlijk. Restaurateurs moeten extra bescherming dragen. Vooral het werk aan de glasramen is riskant door de aanwezigheid van lood.

Stabiliteit

Het tweede probleem is de stelling die rond de spitstoren stond op het moment dat de kathedraal afbrandde. Door het heftige vuur is het gevaarte van 551 kilogram gedeeltelijk gesmolten en hangt het nu als een soort mikado boven de gewelven van het gebouw. Die stelling moet eerst verwijderd worden.

Een lastige taak, omdat het risico bestaat dat de ijzeren balken naar beneden storten en grote schade aanrichten. Experts vrezen zelfs dat de stabiliteit van de hele constructie in gevaar kan komen en dat het instortingsgevaar reëel is. De rector van de Notre-Dame, Patrick Chauvet, waarschuwde dinsdag nog dat ze niet mogen treuzelen met de werken. ‘De stelling moet zo snel mogelijk weg. Nadien kunnen we zeggen dat het gebouw veilig is, vandaag kan dat niet. Een stevig onweer kan volstaan om de stelling naar beneden te doen storten.’

De kosten voor het beveiligen van de structuur lopen snel op. Aanvankelijk was 30 miljoen euro voorzien, nu al 85 miljoen euro. En het is niet zeker of dat budget volstaat om de stelling naar beneden te krijgen.

300
Bij de brand smolt 300 ton lood van de spitstoren en het dak. Dat kwam in de omgeving terecht.

Geld mag op zich geen probleem zijn. Zo’n 350.000 schenkers beloofden samen 922 miljoen euro voor de restauratie. Van dat bedrag is al zo’n 104 miljoen euro gestort. Macron zei dat ook de Franse staat zal bijdragen als dat nodig blijkt.

En dan moet de discussie over de echte restauratie nog beginnen. Moet de Notre-Dame in haar oorspronkelijke staat herrijzen of in een modern kleedje? Een ding staat vast volgens de leidende architect van het project, Philippe Villeneuve: als de Franse overheid kiest voor een wederopbouw in de oude stijl, kan de restauratie in 2024 rond zijn, zoals Macron vooropstelde. ‘Als we het gebouw identiek weer opbouwen, hebben we alle gegevens die we moeten hebben’, verklaarde hij op RTL.

Die beslissing valt pas in 2020. Als de oude plannen van Villet-le-Duc worden gevolgd, kan de restauratie daarna relatief snel beginnen. Is dat niet het geval, dan komt er een internationale architectuurwedstrijd. In dat geval zal de restauratie onvermijdelijk vertraging oplopen.

President Macron lijkt gewonnen voor een modern kleedje voor de kathedraal, maar de meerderheid van de bevolking wil dat niet, blijkt uit verschillende peilingen. De Fransen, zeker de gelovigen die de kerk geregeld bezochten, willen de gotische kathedraal in haar oude pracht hersteld zien.

De echte restauratie begint ten vroegste in 2021 als de knopen definitief zijn doorgehakt. Nog even wachten dus - de wederopbouw van de Notre Dame heeft letterlijk en figuurlijk lood in de vleugels.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect