Socialezekerheidsregels in EU weer naar af

Marianne Thyssen, de eurocommissaris voor Sociale Zaken. ©BELGAIMAGE

Het Europees Parlement past voor een modernisering van de socialezekerheidsregels in Europa.

Het EU-halfrond tilt de stemming over de betere coördinatie van de socialezekerheidsregels in Europa over de verkiezingen. Het duurt nog tot minstens volgend jaar eer opnieuw beweging komt in dit sociaal dossier. 

Het uitstel is het resultaat van een lange hindernissenkoers en grote controverse. De verdaging van de stemming kwam er op vraag van Europarlementslid Helga Stevens (N-VA), die daarvoor een nipte meerderheid achter zich kreeg.

Waarover gaat het?

Welk land is verantwoordelijk voor de uitbetaling van ziekteverzekering, pensioenen, kindergeld en werkloosheidsvergoedingen voor Europeanen die in een ander EU-land leven? Europa heeft al langer regels om te vermijden dat arbeidsmigranten tussen twee socialezekerheidssystemen in vallen en om te garanderen dat gepensioneerden die naar het zonnige Spanje verhuizen hun pensioen nog trekken.

Een stemming nu, op de allerlaatste zitting van dit Europarlement, zou enkel aantonen hoe verdeeld we zijn.
Helga Stevens
Europarlementslid N-VA

Europees commissaris voor Werk, Marianne Thyssen (CD&V), legde zich de voorbije jaren toe op een grondige modernisering van de sociale wetgeving in de Unie. Zo werd het principe van gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plek verankerd in de EU-regels voor detachering, het uitsturen van tijdelijke werknemers. Ook komt er een Europese Arbeidsautoriteit, die toeziet op sociale fraude en kan uitgroeien tot een Europese sociale inspectie.

Het sluitstuk van dat sociaal pakket was de aanpassing van de verouderde socialezekerheidsregels. Het Europees Parlement wilde arbeidsmigranten vanaf een dag werk in een ander EU-land recht geven op een werkloosheidsvergoeding. In België is die termijn nu drie maanden. Dat was ook de termijn in het voortel van Thyssen. Let wel: de vergoeding gaat enkel naar mensen die voldoende werkervaring moeten kunnen voorleggen om in aanmerking te komen voor een uitkering. 

Vrees voor welvaartstoerisme

Bovendien zouden Europeanen het recht krijgen om hun werkloosheidsvergoedingen te laten uitbetalen in hun thuisland gedurende een periode van zes maanden. Voor enkele lidstaten, waaronder België en Nederland, was dat voorstel explosief. Vooral de regeringspartij N-VA profileerde zich in het dossier en waarschuwde voor een uitholling van onze sociale zekerheid door 'welvaartstoeristen' uit Oost-Europa.

Cijfers tonen evenwel aan dat werkloosheidsvergoedingen aan arbeidsmigranten slechts 0,4 procent van de aanvragen tot een uitkering uitmaken. Bovendien komt het grootste deel van die aanvragen van werknemers uit onze buurlanden, Nederland en Frankrijk voorop. De uitkeringen aan Oost-Europese werklozen blijven marginaal: 129 op een totaal van 1.433. 

129
Arbeidsmigratie
In 2016 gingen in België slechts 129 aanvragen voor werkloosheidsvergoedingen uit van werknemers in Oost-Europa.

Duitsland was niet akkoord met de regels die voor grensarbeid zouden gelden. En onder meer Oostenrijk wenste een 'indexering' van de kinderbijslag en andere vergoedingen naar de geldende tarieven in het land van oorsprong. In de praktijk wilde Wenen een vermindering van de vergoedingen voor Oost-Europese werknemers in hun land.

De Belgische regering maakte tijdens de besprekingen in de raad van ministers deel uit van een blokkeringsminderheid, samen met Nederland, Denemarken, Duitsland, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk. Toen de Britten wegens de nakende brexit de blokkeringsminderheid opbliezen, werd een vergelijk gevonden tussen de lidstaten en het Europarlement.

Een lange hindernissenkoers

Dat akkoord moest dan wel nog bekrachtigd worden door zowel de EU-ministers als het voltallige Europarlement. Al snel bleek hoe moeilijk dat zou worden. Enkele Oost-Europese landen eisten een afzwakking van de afspraken in de strijd tegen de sociale fraude. Daardoor kon finaal geen groen licht worden gegeven door de EU-lidstaten. Ook België stemde tegen.

In het Europees Parlement was het debat al even gepolariseerd. De stemming in het halfrond werd eerst verdaagd, dan weer op de agenda geplaatst. En maandag, bij het begin van de laatste parlementaire zitting van dit halfrond, werd opnieuw gestemd over de vraag of over de socialezekerheidsregels zou worden gestemd. Het pro-kamp haalde een nipte meerderheid, mede dankzij het feit dat verschillende Nederlandse Europarlementsleden die fel tegen waren, niet tijdig in het halfrond aankwamen.

De vaudeville eindigde donderdag met alweer een vraag tot uitstel, van Helga Stevens. Zij argumenteerde dat de stemming op deze allerlaatste zittingsdag 'enkel zou tonen hoe verdeeld we zijn'. Een volgend Europarlement kan 'de opties bekijken voor een stevig akkoord'. De Franse socialist Guillaume Balas, die dit dossier onder zijn hoede had, fulmineerde tegen de 'obstructie van conservatief rechts. 'Het zou het toppunt zijn dat dit Europarlement gemuilkorfd wordt in een dossier van fundamentele rechten van werknemers.' 

Maar Balas beet in het zand. De verdaging heeft belangrijke consequenties: er is geen positie van dit Europarlement en ook de lidstaten zijn hopeloos verdeeld. De kans dat een volgende Commissie en een volgend parlement van dezelfde tekst vertrekken, is zeer, zeer klein. En zo verdwijnen met deze tekst andere belangrijke elementen van tafel, die de strijd tegen de sociale fraude aanscherpten. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud