Von der Leyen blaast leven in fragiele Unie

Voorzitster van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. ©EPA

Ursula von der Leyen koppelt een grote Europese ambitie aan een inclusief verhaal van verandering. De Europese vrouwelijke Commissievoorzitter staat er.

De beleidsverklaring van de voorzitter van de Europese Commissie luidt traditioneel het Europees werkjaar in. Voor Ursula von der Leyen was het haar eerste State of the Union. Na een moeilijke start in de Berlaymont had ze ook enkele lapsussen goed te maken. Daardoor was de toespraak woensdagochtend strakker geregisseerd dan ooit.

Maar de controlefreak en workaholic in haar veegden in het Europees halfrond alle twijfels weg over haar leiderschap. Von der Leyen wil vooruit, weg uit de fragiele coronawereld. De agenda is indrukwekkend en bijzonder ambitieus. Aan die ambitie koppelt von der Leyen solidariteit en de wil iedereen mee te krijgen. Al verhullen ronkende zinnen en beloftes soms dat obstakels op de weg liggen.

Zo wil von der Leyen meer Europa in de gezondheidszorg. Bij grensoverschrijdende dreigingen en pandemieën is een Europese reactie op zijn plaats. Ze wil zelfs een Europese versie van het Amerikaanse biomedische onderzoeksagentschap BARDA uit de grond stampen.

Het economisch herstel moet Europa nog sneller de groene en digitale omslag helpen te maken. De klimaatambitie wordt gevoelig verhoogd: over tien jaar moet de uitstoot 55 procent lager liggen dan in 1990. Ook investeringen moeten versneld vergroenen. Von der Leyen belooft zelf het goede voorbeeld te geven. Ze gaat 30 procent van de Europese herstelpot van 750 miljard euro financieren met groene obligaties.

Het gaat om de digitale soevereiniteit van Europa. Supercomputers, dat is technologie made in Europe.
Ursula von der Leyen
Voorzitster Europese Commissie

Ook de digitale ambitie is erg hoog, met een eigen Europese cloud, duidelijke regels voor artificiële intelligentie en massale investeringen in netwerkinfrastructuur en supercomputers. 'Het gaat om de digitale soevereiniteit van Europa. Supercomputers, dat is technologie made in Europe', zei ze. Minstens 20 procent van het herstelfonds gaat naar digitale investeringen. Europa moet internationaal zijn mannetje staan. Die ambities vult von der Leyen aan met sociale beloftes, zoals een Europees minimumloon.

Von der Leyen wil de migratietweespalt inruilen voor een echt Europees en menselijk migratie- en asielbeleid. Het plan legt ze volgende week op tafel. Het Europees Parlement is grotendeels aan boord, maar of ook de lidstaten meegaan, is erg onzeker.

Strijd tegen haat en racisme

Inbreuken op de rechtsstaat zijn onaanvaardbaar, zegt ze ook. Over hoe ze probleemlanden kan aanpakken, is ze minder duidelijk. Wel opent ze een nieuw front om Europa een menselijker gezicht te geven: de strijd tegen haat en racisme, waarbij ze nota bene uithaalt naar 'antisemitische carnavalskostuums die openlijk paraderen in onze straten' - Aalst carnaval, voor de goede verstaander.

Voor de verdediging van de rechtsstaat en de strijd tegen racisme rekent von der Leyen op Europees commissaris Didier Reynders. Die brengt deze maand een doorlichting van de rechtsstaat van elk land. Die rapporten komen boven op de procedures die al lopen tegen Polen en Hongarije. Voor Reynders is overtuigen bij haatspraak of racisme even belangrijk als sancties: 'Von der Leyen probeert ook de cultuur in lidstaten te veranderen.'

De Europese Parlementsleden van Open VLD, CD&V, Groen en de sp.a reageerden positief von der Leyens voorstellen. Het Vlaams Belang hoorde alleen 'bombast'. De N-VA pleit vooral voor een 'beter Europa dat jobs en welvaart creëert'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud