Brexitcircus Johnson gaat op tournee

©AFP

De Britse conservatieven hijsen Boris Johnson volgende week waarschijnlijk op het schild als nieuwe premier. Met het aantreden van de clowneske politicus trekt het brexitcircus zich weer op gang. Alleen valt er weinig te lachen.

‘De eerste opstand tegen de nieuwe premier (nog voor hij aan de slag is gegaan)’, kopte de Britse gratis krant Metro gisteren in grote letters op de voorpagina. De revolte was daags voordien uitgebroken in het Lagerhuis, waar parlementsleden via een amendement lieten weten dat ze zich over de brexit niet buitenspel laten zetten door de regering. De demarche kwam enkele dagen voor de Conservatieve partij bekendmaakt wie Theresa May opvolgt als Brits premier.

160.000
Wie stemt?
160.000 leden van de Conservatieve partij bepalen wie de nieuwe premier wordt, niet de Britse kiezer.

Volgens de bookmakers krijgt Boris Johnson dinsdag te horen dat hij zijn intrek mag nemen in Downing Street 10. De afgelopen weken konden de 160.000 leden van de Conservatieve partij - en dus niet de miljoenen andere Britten - kiezen wie de sleutels van de ambtswoning krijgt overhandigd: Johnson of zijn uitdager Jeremy Hunt. Volgens een peiling van Conservative Home, een website die uitstekend op de hoogte is van het reilen en zeilen bij de tory’s, gaat Johnson met zowat 72 procent van de stemmen aan de haal.

Brexit weer op de agenda

Het aantreden van Johnson betekent meteen dat de brexit weer bovenaan op de Britse en Europese agenda komt, na een langgerekte adempauze die eind mei begon toen May moegetergd haar ontslag indiende. De tijd dringt, want het Verenigd Koninkrijk stapt op 31 oktober onherroepelijk uit de Europese Unie. Johnson heeft met andere woorden amper drie maanden om de scheiding in goede banen te leiden. Die deadline is voor hem heilig na ‘drie jaar en twee gemiste deadlines’.

De brexit-deadline van 31 oktober is voor Boris Johnson heilig na ‘drie jaar en twee gemiste deadlines’.

Johnson maakt zich sterk dat hij met de Europese Commissie een betere deal kan sluiten dan zijn voorgangster. May’s akkoord met Brussel werd door het Lagerhuis drie keer weggestemd. Net als de andere brexiteers stoort Johnson zich vooral aan de afspraken over het openhouden van de grens tussen Noord-Ierland, een Britse regio, en Ierland, een EU-lidstaat. Door die ‘backstop’ kan het VK zich volgens critici nooit helemaal loswrikken van de EU.

De haring braadt niet

Als Londen zijn lidmaatschapskaart verscheurt, moet het de gevolgen dragen.
Michel Barnier
Europees brexitonderhandelaar

De Europese onderhandelaars staan niet te trappelen om het overleg over de brexit opnieuw open te breken, zelfs niet nadat Johnson had gedreigd dat zijn land desnoods zonder akkoord zou vertrekken. ‘Het Britse kamp wist van meet af aan hoe Europa te werk gaat’, zei de Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier koeltjes over de no-dealbrexit. ‘Het weet dat wij nooit onder de indruk zijn van dreigementen. Als Londen zijn lidmaatschapskaart verscheurt, moet het de gevolgen dragen.’

Johnson hakte tijdens zijn campagne voor Downing Street 10 stevig in op de EU en hekelde, net zoals hij ooit als journalist voor The Daily Telegraph deed, de regelzucht van de Brussels bureaucraten. Zo zwaaide hij deze week met een gerookte haring, die volgens hem door allerlei Europese regels veel te duur is geworden. Een woordvoerder van de Europese Commissie liet droog weten dat Johnson het bij het verkeerde eind had en dat de regelgeving over gerookte haringen een ‘exclusieve Britse bevoegdheid’ is.

Diepe recessie

Terwijl de brexiteers stoere verklaringen afleggen, houden ondernemers en investeerders hun hart vast voor een harde brexit. De Britse begrotingswaakhond waarschuwt voor een diepe recessie als de Britten zonder akkoord opstappen. In maart lekte een geheime regeringsnota uit waarin rekening werd gehouden met een ‘kritische fase’ van drie maanden na een harde brexit, waarbij ziekenhuizen de deuren moeten sluiten wegens een gebrek aan medicijnen en de winkelrekken leeg raken. Johnson maakt zich sterk dat hij de natie door die moeilijke periode kan loodsen, in navolging van zijn grote idool Winston Churchill.

Weinigen geloven de belofte van Boris Johnson dat hij rust in de keet zal brengen.

Maar Johnson die rust in de keet brengt? Weinigen die daarin geloven. Hij heeft altijd zijn eigen ambities boven het belang van het land gesteld. Johnson sloot zich in 2016 alleen maar bij het brexitkamp aan omdat dat hem het beste uitzicht op de macht gaf. Bovendien zaait hij verdeeldheid. Al zeker drie ministers lieten weten dat ze ontslag nemen als Johnson het haalt. Opvallend genoeg liet zijn rivaal Hunt weten dat hij ook onder Johnson bereid is aan te blijven als minister van Buitenlandse Zaken.

Het parlement sloot afgelopen week een verzekeringspolis af om greep te houden op het brexitdossier. Johnson had gedreigd als premier het Lagerhuis te schorsen om te voorkomen dat tegenstanders zijn brexitplannen zouden dwarsbomen. Een verrassend grote meerderheid van de parlementsleden keurde donderdag een amendement goed dat het voor de regering moeilijker maakt het Lagerhuis buitenspel te zetten. Daarmee krijgt Johnson het een pak lastiger om zijn wil op te leggen.

Niemand die trouwens durft uit te sluiten dat Johnson, die niet vies is van het betere bochtenwerk, de deal van May door het parlement zal loodsen, eventueel na wat cosmetische retouches. Zelfs een nieuw uitstel van de brexit behoort tot de mogelijkheden. De pas verkozen voorzitster van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, opperde al dat een uitstel overwogen moet worden. Alleen begint de Duitse pas op 1 november aan haar nieuwe opdracht. Tegen dan moet de mist al zijn opgeklaard.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect