Britten houden EU-verkiezingen in volle brexitcrisis

De Britten houden vandaag al Europese verkiezingen. ©EPA

Brits premier Theresa May lijkt vrijdag eindelijk haar ontslag aan te kondigen. Zoniet dwingen haar Conservatieve partijgenoten haar daar wel toe.

Bijna drie jaar nadat ze per referendum gekozen hebben voor een vertrek uit de Europese Unie, en acht weken nadat die brexit had moeten intreden, wacht de Britten donderdag de surrealistische opdracht nieuwe Europese Parlementsleden te kiezen. Door het brexituitstel tot 31 oktober is het Verenigd Koninkrijk daartoe verplicht.

De Conservatieven van premier Theresa May dreigen genadeloos afgestraft te worden voor de aanhoudende brexitimpasse. De nieuwe Brexitpartij van de eurofobe stokebrand Nigel Farage zou de tory's leegzuigen en zowat een derde van de stemmen halen. De Conservatieven peilen op minder dan 10 procent. Ze zouden pas de vijfde partij worden, na ook Labour, de Liberaal-Democraten en zelfs de kleine Groene Partij.

Ontslag May?

Hoewel de Britse uitslag, na als die in de overige 27 lidstaten, pas zondagnacht bekendgemaakt wordt, dreigt May vrijdag al finaal het gelag te betalen. Haar positie wankelde al nadat ze de voorbije maanden haar brexitdeal drie keer tevergeefs door het Lagerhuis had trachten te loodsen. Woensdag raakte het geduld van de tory's met hun partijleider, die begin juni een vierde stemming wil houden, helemaal op.

Als Theresa May haar ontslag aanbiedt, of aan de kant geschoven wordt, start de Conservatieve zoektocht naar een nieuwe leider. Pas als die bekend is, zou May echt vertrekken.

Dinsdag had ze getracht de meer eurofiele oppositiepartij Labour te paaien met het vooruitzicht op een verlengd verblijf in de Europese douane-unie en zelfs een tweede referendum. Niet enkel de usual suspects uit de harde brexithoek van de partij vinden dat meer dan een brug te ver. Geruchten over een coup klonken woensdag steeds luider. De Conservatieve fractieleider Andrea Leadsom, een invloedrijke brexiteer, nam 's avonds zelfs ontslag.

Motie van wantrouwen

Vrijdag staat een gesprek tussen May en Graham Brady gepland, de voorzitter van het 1922 Committee. Dat is het machtige orgaan van Conservatieve backbenchers. Volgens de kwaliteitskrant The Times zal May er haar ontslag aanbieden. Gebeurt dat niet, dat dreigt Brady's comité de partijstatuten aan te passen zodat eerstdaags een motie van wantrouwen gehouden kan worden.

May overleefde in december al eens ternauwernood zo'n interne stemming en kan volgens de huidige regels een jaar lang niet meer aangevallen worden. In dit vergiftigde klimaat leidt een nieuwe motie zeker tot haar val.

Leiderschapsduel

Dat zou niet noodzakelijk betekenen dat May meteen van het toneel verdwijnt. Als ze haar ontslag aanbiedt, of aan de kant geschoven wordt, start de Conservatieve zoektocht naar een nieuwe leider. Pas als die bekend is, zou May echt vertrekken.

Het staat vast dat een brexithardliner de opvolger van May wordt. Wat de kans op een economisch chaotische no-dealbrexit nog wat groter maakt.

Verwacht wordt dat dit proces zeker tot de zomer kan duren. Het aantal kandidaten voor een leiderschapsduel overschrijdt makkelijk het dozijn. De 314 Conservatieve parlementsleden moeten dat aantal via opeenvolgende stemrondes eerst terugbrengen tot twee. Uit dat duo kiezen de zowat 120.000 partijleden dan per brief een winnaar.

No deal

De topfavoriet is Boris Johnson, de gewezen minister van Buitenlandse Zaken en destijds het boegbeeld van de brexitcampagne. In elk geval lijkt het zeker dat een brexithardliner de opvolger van May wordt. Wat de kans op een economisch chaotische no-dealbrexit meteen nog wat groter maakt.

Dat vooruitzicht en de nog maar eens toegenomen brexitcrisis van de voorbije weken leiden ertoe dat het Britse pond enorm onder druk staat.

Lees verder

Advertentie
Advertentie