M/V van de dag

De Wit-Russische oppositieleidster die haar fluit inruilde voor een megafoon

De Wit-Russische oppositieleidster Maria Kolesnikova. ©AFP

Ooggetuigen zagen maandagochtend hoe gemaskerde mannen de Wit-Russische oppositieleidster Maria Kolesnikova in een donkerkleurige bestelwagen sleurden en wegreden. Het is onduidelijk wie haar ontvoerde. De politie ontkent elke betrokkenheid.

Ze was de laatste die overbleef en nu is ze verdwenen. Met haar kort, geblondeerd haar en felrode lippenstift ontpopte Maria Kolesnikova (38) zich de voorbije weken als het gezicht van de Wit-Russische protesten tegen de omstreden verkiezingsoverwinning van president Aleksandr Loekasjenko. Gekleed in wit en rood, de kleuren van de revolutie, bezocht ze protestmarsen, sprak ze met stakende arbeiders en stond ze de internationale pers te woord.

Ze bleef, ook nadat haar twee strijdzusters naar het buitenland gevlucht waren. 'Ik ben niet bang', zei ze. 'Ik wil de Wit-Russen dichter bij een toekomst zonder dictatuur brengen, een zonder dit vreselijke systeem dat nog uit het Sovjettijdperk stamt. Daar wil ik voor vechten.'

Fluitiste

Een politieke carrière was nochtans niet het plan. Enkele maanden geleden was Kolesnikova een fluitiste en artistiek directeur, die culturele projecten organiseerde in Wit-Rusland en Duitsland. Maar toen de bankier Viktor Babariko aankondigde dat hij zich kandidaat stelde voor de presidentsverkiezingen, voegde ze zich zonder nadenken bij zijn campagneteam. Ze had hem jaren eerder leren kennen toen ze fondsen zocht voor een cultureel project en deelde zijn waarden. 'Ik stelde hem enkele vragen. Hij antwoordde. En ik ben er meteen ingesprongen. Ik heb nog geen moment spijt gehad, ook al was het een zware weg.'

Samen met de vrouwen van twee andere oppositiekandidaten smeedde ze een triumviraat dat uitgroeide tot Loekasjenko's grootste nachtmerrie in een kwarteeuw

Nadat Babariko als belangrijkste oppositiekandidaat in de gevangenis was beland, ging Kolesnikova alleen voort. Samen met de vrouwen van twee andere oppositiekandidaten, Svetlana Tichanovskaja en Veronika Tsepkalo, smeedde ze een triumviraat dat uitgroeide tot Loekasjenko's grootste nachtmerrie in een kwarteeuw. Hun verkiezingsrally's lokten tienduizenden Wit-Russen, Loekasjenko's overtuiging 'dat een vrouw nooit president kan worden' ten spijt. '55 procent van de kiezers zijn vrouwen. Je kan je niet voorstellen hoe razend die opmerking ze heeft gemaakt.'

Twaalf jaar in Stuttgart

Maar het regime sloeg terug. Vlak voor de verkiezingen, die Loekasjenko volgens de officiële cijfers met 80 procent van de stemmen won, vluchtte Tsepkalo naar Moskou. Tichanovskaja, die naar voren werd geschoven als de presidentskandidate van de verenigde oppositie, week enkele dagen later uit naar Litouwen. Kolesnikova bleef, al heeft ze een sterk buitenlands netwerk. Ze woonde twaalf jaar in Stuttgart en spreekt vloeiend Duits.

De voorbije weken liet ze verstaan dat ze tijdelijk het land wil leiden als dat nodig is. Ze richtte een Coördinatieraad op, die een vreedzame machtsoverdracht moet realiseren en waarin onder meer Svetlana Alexievich, de Nobelprijswinnares Literatuur zetelt. Voorstellen om haar te beveiligen, wimpelde ze af. 'Zelfs een groot aantal lijfwachten kan niets beginnen tegen een bus vol oproerpolitie. We weten allemaal waar een politiestaat toe in staat is.'

Die politiestaat heeft haar nu te strikken, lijkt het. Volgens experts draagt de ontvoering de sporen van de Wit-Russische geheime dienst, die nog altijd de KGB heet, naar Sovjetvoorbeeld. Het hoofdkwartier, waar politieke gevangenen vaak gefolterd worden, is toevallig haar overbuur in Minsk. 'Dat gebouw heeft absoluut een degoutante geschiedenis', zei ze daarover. 'Mijn vrienden en ik lachen altijd dat het het opmerkelijkste cultureel centrum van Europa zal worden.'

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud